Tarım ve hayvancılık kooperatifleri ile birliklere dair çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 25 Mart 2025 tarihinde 7/26231 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Tarım ve hayvancılık kooperatifleri ile birliklere dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26231, 25 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26231-tarim-ve-hayvancilik-kooperatifleri-ile-birliklere-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/807d9459-47a9-430d-a061-0195d13c885e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 113 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasın arz ederim.
21/03/2025
Türkiye'de tarım, hayvancılık ve süt üretimi gibi sektörler uzun yıllardır ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Tarım kooperatifleri, süt birlikleri, üretici birlikleri, federasyonlar ve konfederasyonlar, çiftçilerin örgütlenmesi ve üretim süreçlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, bu kuruluşların etkin yönetilip yönetilmediği, çiftçilere ve üreticilere ne kadar fayda sağladığı ve dünya standartları ile kıyaslandığında ne durumda olduğu tartışmaya açıktır.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
Türkiye genelinde aktif olarak faaliyet gösteren tarım kooperatiflerinin, üretici birliklerinin, süt birliklerinin, federasyon ve konfederasyonların sayısı kaçtır?
Türkiye'deki tarım kooperatifleri ve birliklerinin üye sayıları ne kadardır? Üyelerin aktif olarak kooperatiflere katılım oranı nedir?
Türkiye"deki süt birlikleri ve üretici kooperatiflerinin yönetim kademelerinde bulunan başkanların ve yöneticilerin görev süresi ne kadardır?
Türkiye'deki tarım kooperatifleri ve üretici birlikleri ne kadar devlet desteği almaktadır? Bu desteklerin dağılımı hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
Son 10 yılda Türkiye?de kaç tarım kooperatifi veya süt birliği ekonomik nedenlerle kapanmıştır?
Türkiye'de tarım ve süt birlikleri tarafından üretilen ürünlerin pazarlanması könüsurida hükümetin herhangi bir destek programı var mıdır?
Türkiye'de tarımsal üretimde fiyat istikrarının sağlanması için kooperatiflerin rolü nasıl değerlendirilmektedir?
Türkiye'de kooperatifçilik ve üretici birliklerinin dünya standartlarına ulaşması için hükümetin planladığı reformlar nelerdir?
Avrupa Birliği ve OECD ülkeleri ile kıyaslandığında, Türkiye'deki tarım kooperatiflerinin ve üretici birliklerinin ekonomik büyüklüğü ne düzeydedir?
Türkiye'de tarım kooperatifleri ve üretici birlikleri aracılığıyla çiftçilere sağlanan teşvik ve kredilerin toplam miktarı nedir?
Tel, O: (0312) 4206056-57
E-mail: mustafa.bilici(gtbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde, 805 adet üretici birliği, 275 adet yetiştirici birliği ve 11.058 adet tarımsal kooperatif bulunmaktadır.
Buna ilave olarak üretici birliklerinin 251.707, yetiştirici birliklerinin 570.454 ve tarımsal kooperatiflerin de 3.103.147 üyesi/ortağı bulunmaktadır.
Üretici ve yetiştirici birliklerinde başkanlık görev süresi 4 yıldır. Kooperatif başkanlarının görev süresi ise genel kurullarda alınacak karara göre en fazla 4 yıldır.
Bakanlığımız tarafından tarımsal kooperatiflere; e Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ile Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları için, tarımsal örgütlere başvuru değerlendirme kriterlerinde ilave 10 puan; birinci derece örgüt olması hâlinde ise bu puana ek olarak 5 puan (toplamda 15 puan) verilmektedir. e Kırsal ekonomik altyapı yatırımlarında, makine parkları için yalnızca tarımsal amaçlı örgütler hibe programından faydalanmaktadır. e IPARD kapsamında tarımsal örgütlere hem ek hibe desteği hem de ek sıralama puanı sağlanmaktadır. e Buzağı/Malak Desteği kapsamında 1. derece tarımsal örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. e KuzwOğlak Desteği kapsamında sadece damızlık koyun-keçi birliği üyeleri faydalanabilmektedir. 1. derece tarımsal örgüt Üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. e Arılı Kovan Desteği kapsamında tüm örgüt üyelerine kovan başına ek destek, 1. derece tarımsal örgüt üyesi yetiştiricilere ise ilave destek verilmektedir. e Sürü Yöneticisi (Çoban) Desteğinde üyelik şartı aranmaktadır.
"e Besilik Erkek Sığır Desteğinde 6 baş ve üzeri kesim yapan üreticiler için örgüt üyeliği zorunludur. 1. derece tarımsal örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. e Çiğ süt desteği kapsamında üreticilerin tarımsal amaçlı örgütlere üye olmaları şartı aranmakta olup sütlerini bu örgütler aracılığıyla pazarlamaları durumunda ilave destek ödemesi yapılmaktadır. Örgütün 1. derece statüsünde olması hâlinde ise destek miktarı daha da artırılmaktadır. e Su ürünleri desteği kapsamında yetiştiriciler, üyesi oldukları tarımsal örgütler aracılığıyla destekten faydalanabilmekte; özellikle 1. derece tarımsal örgütlere üye olanlara ilave destek sağlanmaktadır.
"e Birinci derece Tarımsal Örgüt Belgesi alan birlik ve kooperatiflere üye üreticilere, tarım sigortalarında 905 oranında ilave prim indirimi uygulanmaktadır. e T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan Hazine faiz destekli tarım kredilerinde, tarımsal amaçlı örgütlere faiz indirimi sağlanmaktadır. Örgütün 1. derece olması durumunda ise bu indirime ek olarak ilave faiz avantajı sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan