Son beş yıldaki tütün üretimi ve ithalatı verilerine ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 26 Mart 2025 tarihinde 7/26242 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 1 Temmuz 2025).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Son beş yıldaki tütün üretimi ve ithalatı verilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26242, 26 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26242-son-bes-yildaki-tutun-uretimi-ve-ithalati-verilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4d45cb2e-bbb8-4422-8a00-0195d68f4a79
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 97 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Saygılarımla, Uşak Milletvekili
2024'te yılında Ege Bölgesi'nde 1 kilogram tütünün üretim maliyeti 263 TL civarında olmuş, bu fiyata çiftçinin insanca yaşaması için gerekli olan 9625 pay da eklenirse üreticinin alması gereken fiyat 330 TL civarında olmuştur. Ancak geldiğimiz noktada sözleşmelerdeki en yüksek nevi fiyatın 180 TL olarak dayatılması üreticilerimizi zor durumda bırakmaktadır.
Bu bağlamda,
SORULAR
Bakanlık kayıtlarına göre 2020-2025 yılları arasında ithal edilen tütün miktarı nedir? Bu ithalat hangi ülkelerden yapılmaktadır? © :
Bakanlık kayıtlarına göre 2020-2025 yılları arasında Türkiye'nin tütün üretim miktarı nedir?
Bakanlığın tütün üreticilerine verdiği destek ve teşvikler nelerdir?
Bakanlık tarafından tütün ithalatı süreçlerini gerçekleştirmek için izin alan firmalar ve bu firmaların aldıkları tütün miktarı nedir?
2025-2028 yılları için tütün üretimi ve ithalatı rakamlarıyla ilgili yapılan ön çalışma var mıdır?
Tütün üreticisine yapılan avans ödemelerindeki belirsizlikler ve eksikliklerin giderilmesi için yapılan çalışmalar nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Tütün ürününe ait üretim ve dış ticaretine ilişkin verilere, (Www.tarimorman.gov.tr/TADAB/Menuw/22/Tutun-Ve-Tutun-Mamulleri-Daire-Başkanligi) adresi üzerinden ulaşılabilmektedir.
Ülkemizde tütün üretimi, 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 6'ncı maddesinde yer alan "Üretici tütünleri yazılı sözleşme esası veya açık artırma yöntemiyle alınır ve satılır. Sözleşmeli üretim esasına göre üretilen tütünlerin fiyatları, tütün mamulleri üreticileri ve/veya tüccarlar ile üreticiler ve/veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenir." hükümleri çerçevesinde üretici ile alıcının piyasada serbestçe bir araya gelerek karşılıklı sözleşme imzalamaları doğrultusunda gerçekleşmektedir. Mezkur Kanun'da tütün üretimine sınırlama veya yasaklama getiren herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Tütün üretimi, ülke içinde bulunan tütün mamulü üretim tesislerinin ihtiyaçları ile ihracat potansiyeli bulunan tütün çeşitleri ve miktarlarına göre şekillenmektedir.
Bu çerçevede, ihtiyaç duyulan çeşitlerin üretimine Bakanlığımızca izin verilerek, alıcıların bu çeşitler için üreticilerle sözleşme yapmaları sağlanmaktadır. Diğer taraftan ihtiyaç duyulmayan, piyasada karşılığı bulunmayan tütün çeşitleri için alıcı şirketler ile üreticiler arasında sözleşme akdedilmediğinden bu çeşitlerin üretimi zamanla azalmaktadır.
Tütün ithalatı ise 4733 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinin beşinci fıkrası hükmü doğrultusunda, ülkemizde tütün mamulü üretenler tarafından ve sadece üretim ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak yapılabilmektedir.
Tütün ithalatının azalması amacıyla, aynı Kanun'un 6'ncı maddesinin 12'inci fıkrası hükmü ile tütün mamulü üreticilerine, bir takvim yılı içinde yurt içi piyasaya arz amacıyla ürettikleri ve ithal ettikleri tütün mamullerinde kullandıkları toplam tütünün en az 9630'unun ülkemizde üretilen tütün olması zorunluluğu getirilmiştir.
Tütün Üretim ve Alım-Satım Sözleşmesinde tütünlerin teslimi öncesinde üreticiye avans ödemesini zorunlu kılan bir düzenleme yer almamaktadır. Avans ödemeleri üretici ile alıcının karşılıklı güven ve iradesi doğrultusunda gerçekleşmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Tütün üreticilerine yeni destekleme modeli kapsamında 2025 yılı ürünü için 244 TI/da temel destek ve 51,24 TI/da katı organikorganomineral gübre desteği verilecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan