Biber gazı kullanımının insan sağlığına etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından, Anayasanın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ıncı ve 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Biber gazının içeriğinde bulunan maddeler, insan vücuduyla ilk temasında çeşitli yan etkilere yol açabilmektedir. Hafif bir temas, ciltte kızarıklık, şişlik, yanma hissi, su toplaması, baş dönmesi, algı bozuklukları, boğazda yanma ve nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösterebilmektedir. Ancak, yüksek dozda biber gazına maruz kalmak, daha ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Bu durum kalp ve solunum sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratırken, kalp ritmi bozuklukları da meydana gelebilmektedir. Ayrıca, ses tellerine doğrudan teması, gırtlak bölgesinde şişme ve buna bağlı ani ölüm riski oluşturabilmektedir. Özellikle solunum rahatsızlıkları olan bireyler için biber gazı kullanımı ciddi bir tehlike arz etmektedir.

Bu çerçevede;

SORULAR

1. Biber gazı kullanımının insan sağlığını olumsuz etkilediği açıktır ve içeriklerinin ise tedarik mekanizmasına bağlı olarak farklılaştığı anlaşılmaktadır. Yurttaşlara karşı kullanılan biber gazının kısa ve uzun vadeli sağlık etkileri konusunda Bakanlığınızın ve bağlı kuruluşlarının yaptığı veya yaptırdığı herhangi bir araştırma veya değerlendirme var mıdır?

2. Biber gazı kullanımının, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olan bireyler üzerinde daha yüksek risk oluşturduğu bilgisi açıkken, kent meydanlarında yoğun bir biçimde biber gazı kullanımının gerekçesi nedir?

3. Bakanlığınız verilerine göre, 2003 ile 2025 yılları arasında biber gazı kullanımı sonrası meydana gelen sağlık sorunlarına ilişkin yapılan başvuruların sayısı nedir? Bakanlığınızca bu başvurulara verilen yanıtlar kapsamında hakkında suç işlediği gerekçesiyle soruşturma açılmış personel sayısı kaçtır?

4. Bakanlığınız verilerine göre, bahsi geçen yıllar arasında biber gazı,ve biber gazı kapsülü kullanımı nedeniyle hayatını kaybeden yurttaşların sayısı nedir?

5. Bakanlığınız tarafından 19 Mart 2025 tarihinde başlayan gösterilerde, biber gazı veya kapsülü kullanımına yönelik verilen talimatlar hakkında adli veya idari soruşturma başlatılmış personel sayısı kaçtır? Söz konusu personelden soruşturma sonucu ceza alan personel sayısı kaçtır? Anılan kapsamda yer alan her bir personel için verilmiş olan cezaların dökümü nedir? Aynı kapsamda haklarında soruşturma izni verilen personel sayısı kaçtır?

6. Biber gazı kullanımının, sadece Anayasanın 34. Maddesinde düzenlenmiş olan "herkes önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir" biçiminde ifade edilmiş hakkın kullanımını ortadan kaldırmakla ve toplumsal huzuru bozmakla kalmayıp, halk sağlığı üzerinde kalıcı zararlar yaratabileceği bilimsel olarak kanıtlanmışken, Bakanlığınızın biber gazı ve kapsülü kullanımına dair tutumunun gerekçeleri nelerdir? Bu konuda yapılan bilimsel uyarıların dikkate alınmaması, açıkça halkın sağlığını riske atarken uygulamada ısrarın gerekçesinin yasal dayanağı nedir?

7. Biber gazının halk sağlığı üzerindeki uzun vadeli zararları göz önüne alındığında; Bakanlığınız tarafından biber gazının ve kapsülünün kullanımını sınırlandırmak veya yasaklamak için herhangi bir düzenleme planlanmakta mıdır?