Pestisit kullanımının insan sağlığına etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Sağlık Bakanı Prof. .Dr. Sn. Kemal Memişoğlu tarafından /azılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 09.04.2025

Ömer Fethi Gürer

Tarımda kullanılan pestisitlerin (tarım zehirlerinin), yalnızca tarım çalışanları ve üreticileri değil, aynı zamanda tüketicileri de doğrudan etkilediği artık bilimsel verilerle kanıtlanmış bir gerçektir. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (LARC) başta olmak üzere çok sayıda sağlık otoritesi, bu kimyasalların bazılarının "muhtemel kanserojen" olduğunu yıllardır ilan etmektedir.

I- Türkiye'de pestisit kullanımı yıllık yaklaşık 60 bin ton civarındadır. Bu kadar yüksek kullanım miktarına rağmen insan sağlığına etkileri konusunda kapsamlı bir halk sağlığı araştırması yapılmış mıdır?

SORULAR

1. Dünya Sağlık Örgütü, glifosat gibi kimyasalları "muhtemel kanserojen" olarak tanımlarken, Türkiye'de bu madde kullanılmaya devam edilmektedir. Glifosat kullanımına ilişkin bir kısıtlama veya denetim yapılmaması nedendir?

2. Pestisit kalıntısı taşıyan meyve ve sebzeler halk sağlığı için tehlike iken, bu ürünlerin piyasaya arzı neden önlenememektedir? '

3. Her yıl yapılan denetimlerde ürün tespit edilmesine rağmen kamuoyuyla paylaşılmaması ve firmalara yönelik cezai yaptırımların sonuç vermemesi nedendir?

4. Tarım işçilerinde ve kırsalda yaşayan çocuklarda kanser vakalarının arttığına dair uluslararası bilimsel çalışmalar varken, Türkiye'de çocukların pestisit maruziyetine yönelik herhangi bir sağlık taraması yapılmakta mıdır?

5. Tarımsal üretimin kimyasal bağımlılıkla sürdürülmesi, toprağı, havayı, suyu ve canlı yaşamını tehdit ederken organik tarım, agroekoloji ve biyolojik mücadele yöntemlerini yaygınlaştırıcı politikalar neden sonuç vermemektedir?

6. Türkiye'nin pestisit ithalatı yapan zehirli kimyasalların üreticisi ve ihracatçısı olan şirketler ile ilişkisi neden sonlandırılmamaktadır?

7. Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı'nın bu konuda ortak bir veri tabanı veya izleme merkezi bulunmakta mıdır? Pestisit kullanımının halk sağlığına etkilerine dair veriler toplanmakta mıdır?

8. Son10 yılda, pestisit kullanımına bağlı hastalıklarla ilgili yapılan yerli bilimsel çalışmaların sayısı kaçtır? Bu çalışmaların sonuçları kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır?

9. Türkiye genelinde pestisit kullanımına bağlı çevre ve halk sağlığı zararlarının tespiti için herhangi bir çalışması var mıdır?

10. Pestisit zehirlenmesi ile sağlık kuruluşlarına başvuranların sayısı bilinmekte midir?

    Grup Başkanlığı —am.