EPDK tarafından onaylanan veya yürürlükten kaldırılan bazı yan hizmet anlaşmalarına ilişkin
CHP
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26765 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 28 Mayıs 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “EPDK tarafından onaylanan veya yürürlükten kaldırılan bazı yan hizmet anlaşmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26765, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26765-epdk-tarafindan-onaylanan-veya-yururlukten-kaldirilan-bazi-yan-hizmet-anlasmalarina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9110c8d3-7c1c-4840-bd66-019639c2ec08
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan B AKTAR tar4fından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Av. Dr. Sezgi NRIK rbakır Milletvekili
29 Mart 2025 tarihli ve 32856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 27/03/2025 tarihli ve 13404 sayılı Kararı ile bazı yan hizmet anlaşmaları onaylanmış ve bazıları yürürlükten kaldırılmıştır. Bu değişikliklerin enerji piyasasına etkileri ve gerekçeleri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Söz konusu Kurul Kararı ile onaylanan ve yürürlükten kaldırılan yan hizmet anlaşmaları hangileridir?
Yürürlükten kaldırılan anlaşmaların gerekçeleri nelerdir? Bu değişikliklerin enerji piyasasına etkileri neler olacaktır?
Onaylanan yeni anlaşmaların kapsamı ve getirdiği yenilikler nelerdir? Bu anlaşmaların enerji arz güvenliğine ve piyasa istikrarına katkıları nelerdir?
1/6/2025 tarihine kadar ilgili kişilerce imzalanmaması halinde anlaşmaların akıbeti ne olacaktır? Bu durumun piyasaya olası etkileri nelerdir?
Reaktif Güç Kontrolü Yan Hizmet Anlaşması, Senkron Kompansatör Olarak Reaktif Güç Kontrolü Yan Hizmet Anlaşması, Üretim Tesisleri İçin Oturan Sistemin Toparlanması Yan Hizmet Anlaşması ve
Müstakil Elektrik Depolama Tesisleri İçin Oturan Sistemin Toparlanması Yan Hizmet Anlaşmasını
İ imzalamayan kişilerin TEİAŞ tarafından Kuruma raporlanması ve diğer anlaşmaların askıya alınması kararlarının gerekçeleri nelerdir? Bu tür yaptırımların caydırıcılığı ve piyasa disiplininin sağlanması açısından önemi nedir?
Elektrik Piyasası Yan Hizmetler Yönetmeliği kapsamında, reaktif güç kontrol hizmetinin sağlanmaması, veri gönderme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ve reaktif güç desteği sağlanmasına dair sertifikanın sunulmaması durumlarında uygulanacak yaptırımlar nelerdir? Bu yaptırımların piyasa aktörleri üzerindeki etkisi ve hizmet kalitesinin sağlanması açısından önemi nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 28/3 O! 726765
Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen 12/A maddesi ile birlikte "Toplayıcılık Faaliyeti"ne ilişkin yürütülen ikincil mevzuat çalışmaları kapsamında ilgili diğer mevzuatlarda da çeşitli düzenlemeler yapılmış olup, yapılan düzenlemeler ile Talep Tarafı Yedeği Yan Hizmeti yürürlükten kaldırılarak yerine Talep Tarafı Katılımı Yan Hizmeti yürürlüğe alınmıştır. Bu durum muvacehesinde ise eski hizmete ilişkin yan hizmet anlaşması yürürlükten kaldırılmıştır.
Bununla birlikte, reaktif güç destek hizmetinin ölçüm noktasının farklı bağlantı konfigürasyonlarına sahip tesisler için ünite çıkışı ve bağlantı noktası olacak şekilde düzenlenmesi sebebiyle konvansiyonel, güneş ve rüzgar santralleri için ayrı ayrı olarak hazırlanmış anlaşmalar yürürlükten kaldırılarak yerine ünite çıkışı ve bağlantı noktasında ölçülecek reaktif güç desteği hizmetleri için iki yeni anlaşma onaylanmıştır
27/03/2025 tarihli ve 13404 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kurul Kararı sonrasında onaylanan ve yürürlükten kaldırılan yan hizmet anlaşmalarına ilişkin bilgilere ise EPDK'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-39-3/kurul-kararlari- internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Yine Elektrik Piyasası Kanunu'nun 12/A maddesi kapsamında ikincil mevzuatlarda yapılan düzenlemeler ile; toplayıcı lisansı sahibi tüzel kişilerin yan hizmet anlaşmalarının tarafi olabilmesine, yardımcı kaynak ünitelerinin yan hizmetlere katılımına ve iletimden bağlı büyük güçlü lisanssız tesislerin reaktif güç desteği hizmetine katılımına ilişkin olarak yapılan düzenlemeler kapsamında 27/03/2025 tarihli ve 13404 sayılı EPDK Kurul Kararı ile yan hizmet anlaşmaları da revize edilmiştir. Bu sayede oturan sistemin toparlanmasına ilişkin yayımlanan iki anlaşma ile ihtiyaç durumunda toparlanma hizmetine katkı sağlaması gereken tesislere ilişkin anlaşmaların hazırlanmış olmasının arz güvenliğine önemli katkı sağlaması beklenmekle birlikte; Talep Tarafı Katılımı Hizmetine İlişkin Yan Hizmet Anlaşması ile arzın talebi karşılayamama ihtimalinin oluşabileceği durumlarda talep esnekliğinden faydalanılabilmesine olanak sağlanmıştır. İlave olarak reaktif güç kontrolü ve senkron kompansatör olarak reaktif güç desteğinin sağlanmasına ilişkin yan hizmet anlaşmalarında, hizmet yükümlülüğünün sağlanamaması durumlarına ilişkin sistem kullanım ücretlerine yansıtılacak cezai yaptırımlara ilişkin hükümler derç edilerek hizmet kalitesi ve sürdürülebilirliğinin korunması hedeflenmiştir.
Zorunlu yan hizmetler olan reaktif güç kontrolü, senkron kompansatör olarak reaktif güç desteğinin sağlanması ve oturan sistemin toparlanması hizmetlerine ilişkin anlaşmaların ilgili yükümlüler tarafından imzalanmaması durumunda söz konusu tüzel kişilerin yükümlülükleri devam etmekle birlikte bu durum Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından EPDK'ya raporlanacak, zorunlu olmayan hizmetlerde ise katılımcıların mevcut anlaşmaları askıya alınacaktır.
Reaktif güç kontrolüne ilişkin veri gönderim yükümlülüğünün sağlanmaması ve test sertifikasının zamanında sunulmaması durumlarında, yükümlülüğün yerine getirilmediği her gün için ilgili ayda tahakkuk etmiş olan toplam sistem işletim bedelinin yüzde biri oranında cezai işlem uygulanacaktır. Hizmetin sağlanmaması durumunda ise, ilgili ayda yapılan toplam üretim miktarının sistem işletim bedelinin yarısıyla çarpılması sonucu hesaplanan tutarın hizmetin yerine getirilmeme süresi ile çarpımı sonucu elde edilen tutar kadar cezai bedel yansıtılacaktır. Yapılacak bu uygulama ile şebeke işletiminde önemli bir kıstas olan şebeke gerilimin düzenlenmesine katkı sağlamakla yükümlü olan tüzel kişilerin yükümlülüklerini hassasiyetle yerine getirmelerinin sağlanması planlanmaktadır.
Alparslan BAYRAKTARBakan