İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/39500 GEÇ CEVAPLANDI · 46 GÜN

ABD ile imzalanan LNG tedarik anlaşmasına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

i Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü *nün 96 ncı maddeleri | gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 23/01/2026

Op. Dr. Turhan TOMEZ İYİ Parti Grup Başkanvekili

Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan, 25 Eylül 2025 tarihinde ABD Başkanı ile görüşmek üzere Vaşington"da temaslarda bulunmuştur. Bu ziyaret sırasında ABD'den uzun vadeli LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ithalatına yönelik anlaşmalar imzalandığı da kamuoyuna yansımıştır. Basına yansıyan bilgilere göre; Türkiye'nin devlet enerji şirketi BOTAŞ ile Mercuria firması arasında ABD kaynaklı LNG alımına ilişkin 20 yıllık uzun vadeli bir sözleşme imzalanmış, bu kapsamda yıllık yaklaşık 4 milyar metreküp LNG tedariği öngörülmüş ve toplamda 70 milyar metreküp doğal gaz eşdeğeri büyüklüğünde bir taahhüt altına girilmiştir.

Türkiye'nin enerji ithalat faturası, döviz ihtiyacı, cari açık ve konutlarda uygulanan doğalgaz tarifeleri dikkate alındığında; söz konusu anlaşmanın maliyet yapısının, fiyat avantajının, alternatif tedarik kaynaklarıyla karşılaştırmasının ve tüketici fiyatlarına etkisinin şeffaf biçimde ortaya konulması kamu yararı açısından zorunludur.

Bu çerçevede aşağıdaki soruların cevaplandırılması önem arz etmektedir.

SORULAR

  1. 25 Eylül 2025 tarihinde imzalanan ABD kaynaklı LNG alım anlaşmalarının birim gaz fiyatı, teslim şekli, navlun (taşıma) maliyeti, sigorta giderleri, regazifikasyon ve terminal kullanım bedelleri, diğer yan maliyetler dahil olmak üzere toplam maliyet kalemleri ayrı ayrı nelerdir?

  2. Bu anlaşmalar imzalanmadan önce, söz konusu alımların Türkiye'nin toplam enerji maliyetleri üzerindeki etkisine ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

  3. ABD'den temin edilecek LNG'nin birim maliyeti aynı dönem için temin edilebilecek Rusya Federasyonu boru hattı gazı, TANAP gibi Azerbaycan doğalgazı, Katar LNG, Cezayir LNG fiyatlarıyla ayrı ayrı karşılaştırıldığında metreküp bazında ortaya çıkan fark ne kadardır?

  4. 4? 2025 yılının ikinci yarısından itibaren konutlarda kullanılan doğalgaz tarifelerinde yaşanan artışların, ABD LNG anlaşmaları ve artan LNG ithalat maliyetleri ile doğrudan veya dolaylı bir bağlantısı var mıdır? Varsa bu artışta LNG maliyetinin payı yüzde kaçtır? Hangi maliyet kalemleri gaz bedeli, taşıma, terminal gideri, kur farkı vb. artışa ne ölçüde etki etmiştir?

  5. Türkiye'nin enerji tedarik portföyünde Rusya, Azerbaycan, İran, Katar, Cezayir gibi görece daha kısa mesafeli ve boru hattı avantajı bulunan kaynaklar mevcutken, daha pahalı olduğu bilinen ABD LNG"sine uzun vadeli öncelik verilmesinin ekonomik ve stratejik gerekçeleri nelerdir?

  6. Bu tercih, fiyat istikrarı ve tüketici korunması açısından tarafınızca nasıl açıklanmaktadır?

  7. 20 yıllık uzun vadeli LNG sözleşmelerinin döviz kuru riski, petrol veya hub endeksli fiyatlama mekanizmaları, küresel LNG fiyat oynaklığı, uzun vadeli alım zorunlulukları take-or-pay nedeniyle kamu maliyesi ve bütçe dengeleri üzerinde oluşturacağı risklere ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?

  8. Söz konusu anlaşmaların yürürlüğe girmesiyle birlikte BOTAŞ'ın mali vepısının, EPDK'nın tarife belirleme sürecinin, konut ve küçük işletme tüketicilerinin korunmasına yönelik denetim ve sübvansiyon mekanizmaları nasıl işletilecektir? Bununla ilgili bir planlama var mıdır?

  9. Bu anlaşmanın imzalanmasının ardından 2025 yılının Ekim, Kasım ve Aralık aylarında ABD"den aylık bazda kaç metreküp LNG satın alınmıştır?

  10. Aralık 202"te ABD'den satın alınan LNG miktarı kaç metreküptür? Aralık 2025'te ABD'den yapılan LNG ithalatı, Aralık 2024'e kıyasla miktar ve yüzde olarak ne kadar artmıştır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·

/ DÖNEM | ESASNO 28/4 O: 7139500

Doğal gaz alım-satım anlaşmalarında tarafların hak ve yükümlülüklerine dair hükümler cari piyasa uygulamalarına uygun şekilde düzenlenmektedir. Ayrıca ilave alım anlaşmaları; Türkiye'nin uzun vadeli doğal gaz arz-talep projeksiyonları, kaynak çeşitlendirilmesi hedefleri ve arz güvenliğine ilişkin değerlendirmeleri doğrultusunda imzalanmaktadır.

ABD menşeli LNG tedarikine ilişkin çeşitli şirketlerle akdedilen uzun dönemli anlaşmalar kapsamında yapılacak teslimatların 2026 yılında başlatılması ve 2045 yılının sonuna kadar sürdürülmesi planlanmaktadır. İthalat maliyetlerine yönelik veriler ise ilgili mevzuat ve alım-satım sözleşmelerinde yer alan gizlilik hükümleri gereğince ticari sır kapsamında bulunduğundan paylaşılamamaktadır.

İthal edilen doğal gaza ilişkin detaylı ve güncel verilere EPDK'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94-1007/doğal-gazyillik-sektör-raporu ve https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-95-1007/doğal-gazaylik-sektör-raporu internet adreslerinde yayımlanan raporlar üzerinden ulaşılabilmektedir.

Doğal gaz toptan satış fiyatı oluşurken doğal gazın piyasa koşulları, piyasa fiyat istikrarı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK'nın tarife ile ilgili kararları ile alım, satım ve işletme giderleri dikkate alınmakta, yanı sıra doğal gaz alım maliyetlerini doğrudan etkileyen uluslararası hub fiyatları, petrol ve petrol türevleri fiyatlarındaki değişim ile döviz kurundaki değişimler de doğal gaz satış fiyatlarının belirlenmesinde etken olmaktadır. Tüm bu bileşenlerin denkleme dahil edilmesi suretiyle yapılan değerlendirmeler çerçevesinde fiyatlar mümkün olan en makul seviyede belirlenmektedir.

Doğal gaz fiyat gelişmelerinin hane halkı bütçelerine yansımaları; makroekonomik göstergeler, tüketim eğilimleri, uygulanan sübvansiyon oranları ve sosyal destek mekanizmaları birlikte değerlendirilerek analiz edilmekte olup, enerji piyasalarının sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde işlemesi ile sosyal koruma mekanizmaları arasında dengeli bir politika çerçevesi gözetilmektedir.

Bu kapsamda, nihai tüketicinin korunması hedefi doğrultusunda; küresel enerji ve emtia fiyatlarında oluşan olağan dışı artışlar sebebiyle oluşan yüksek maliyetlerden vatandaşlarımızın etkilenmemesi için başlatılan ve halihazırda meskenlerde kullanılan doğal gazda "047 oranında Devlet desteği devam etmektedir. Bunun yanı sıra dar gelirli hanelere enerji tüketim desteği kapsamında elektrik, doğal gaz ve kömür tüketim desteği bedelsiz olarak sağlanmaktadır.

Ayrıca Avrupa Birliği resmi istatistik kurumu Eurostat tarafından açıklanan verilerine göre Türkiye, 39 ülke arasında en ucuz doğal gaz tüketiminin olduğu ikinci ülke konumundadır.

Alparşfan BAYRAKTARBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir