Ülkemizin net uluslararası yatırım pozisyonuna ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26796 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 11 Temmuz 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Ülkemizin net uluslararası yatırım pozisyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26796, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26796-ulkemizin-net-uluslararasi-yatirim-pozisyonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/038c0f3b-a428-4c2c-8043-0196334a89db
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 93 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca, yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Av. Dr. gin Mi al Milletvekili
T.C. Merkez Bankası Uluslararası Yatırım Pozisyonu Gelişmeleri Ocak 2025 verileri kapsamında;
SORULAR
Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu Ocak 2025 itibarıyla -286,6 milyar ABD doları olmuştur. Bu açığın kapatılması için ne gibi adımlar atılacaktır?
Türkiye'nin yurt dışı varlıkları 963,1 oranında artarken yükümlülükleri de 900,8 artmıştır. Bu artış eğilimin 2025 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs aylarında da devam etmesi durumunda ekonomi üzerindeki etkilerinin rakamsal karşılığının ne kadar tutarda (Türk lirası veya ABD doları) olacağı öngörülmektedir?
Rezerv varlıklar 967 oranında artarak 166 milyar dolara ulaşmıştır. Bu artışın sürdürülebilirliği konusunda Bakanlığınızın bir stratejisi varsa ana başlıklarıyla nelerdir?
Merkez Bankası'nın mevduat yükümlülükleri 909,3 azalmış görünmektedir. Bu durumun nedenleri nelerdir? Merkez Bankası'nın mevduat yükümlülüklerinin azalmasının Bankacılık sisteminde 2025 Şubat ve 2025 Mart ayında oluşturduğu etkiler ana başlıklarıyla nelerdir?
Yabancı doğrudan yatırımlarda 900,9'luk bir azalma görülmektedir. Yabancı yatırımcıları Türkiye'ye çekmek için yeni teşvik paketlerinin uygulanması planlanmakta mıdır?
Portföy yatırımları 903 artış göstermiştir. Yabancı yatırımcı ilgisinin devam etmesi için nasıl bir politika izlenmektedir; izlenecektir?
Bankaların yabancı para cinsinden efektif ve mevduatları "65,2 azalmıştır. Bankacılık sektörünün bu durumdan nasıl etkileneceği öngörülmektedir?
Türkiye'nin dış yükümlülükleri 665 milyar dolara ulaşmıştır. Dış borç yönetimi konusunda hangi yeni tedbirler alınacaktır?
Döviz kurlarındaki dalgalanmaların Uluslararası Yatırım Pozisyonu üzerindeki etkisini minimize etmek için alınan önlemler nelerdir?
Küresel finansal koşullardaki değişiklikler Türkiye'nin yatırım pozisyonunu nasıl etkilemektedir ve etkileyecektir? Bakanlığınızca olarak bu riskler, hangi bilimsel metotlarla yönetilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU"na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Nubuk.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312)415 12 09 Faks: (312)415 26 80 e-posta; sgbsoruonergeleriğöhmb.govir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Gi. İyi
7126796 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ülkemiz, stratejik konumu, çeşitlendirilmiş ekonomisi, genç ve dinamik nüfusu ile güçlü temellere sahiptir. Yenilikçi yatırım ortamı, gelişen altyapısı ve geniş iç pazarıyla cazip bir ülke konumundadır. Ayrıca, uluslararası yatırımcılar için daha cazip bir merkez haline gelmek, ekonomik büyümeyi hızlandırmak ve iş ortamını iyileştirmek adına çeşitli reformlar gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda ülkemizin uluslararası doğrudan yatırım akımları artırmak amacıyla Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi (2024-28) belgesi yayımlanmıştır. Ayrıca, HI1-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile Türkiye'yi yüksek teknoloji yatırımlarının önemli bir merkezi haline getirmeyi amaçlayarak, yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay gibi alanlarda 30 milyar dolarlık kaynak ile yatırımlar desteklenmektedir. Böylece, yatırımları daha da artırmak, ihracatı teşvik etmek, yüksek katma değerli üretimi güçlendirmek ve verimliliği yükseltmek hedeflenmektedir.
Diğer taraftan, Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu istatistikleri, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından üye ülkelere yol gösterici olarak hazırlanan "Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu Altıncı E Kitabı (BPM6) (Altıncı El Kitabı)"nda yer alan uluslararası standartlar temelinde derlenmektedir. Söz konusu standartlar, ödemeler dengesi ve uluslararası yatırım pozisyonu istatistiklerinin tutarlı, karşılaştırılabilir ve güvenilir bir şekilde derlenmesini sağlamaktadır. Bu kapsamda "Efektif ve Mevduatlar/ Merkez Bankası" kalemi, Merkez Bankası'nın swap, depo ve kredi mektuplu döviz tevdiat hesabı yükümlülüklerinden oluşmaktadır. Söz konusu kalemdeki azalış, bu yükümlülüklerindeki azalışlardan kaynaklanmaktadır.
Öte yandan, doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişleri 2024 yılında, bir önceki yıla kıyasla artış göstererek toplam 11,3 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılında gayrimenkul satışından kaynaklanan sermaye girişlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre azalmasına rağmen DYY girişlerinin artması da DYY kompozisyonun iyileştiğini göstermektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta; sebsoruonergeleri(hmb.go ir Elektronik Ağ: www,.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan