Ülkemize yapılan yabancı yatırımlara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 121 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 110 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Zi TANRIKULU
Türkiye'nin yabancı sermaye çekme potansiyeli ve bu alandaki gelişmeler, ülkemizin ekonomik büyüme stratejileri açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak, son yıllarda yabancı sermaye girişi konusunda önemli bir gerileme yaşanmakta, özellikle doğrudan yabancı yatırım kalemlerinde ciddi düşüşler gözlemlenmektedir. 2024 yılı itibarıyla toplam yabancı sermaye girişi 11,3 milyar dolar olarak açıklanmış, fakat bu rakamın büyük bir kısmı gerçek anlamda doğrudan yatırım olarak sayılmayan diğer sermaye ve gayrimenkul yatırımları tarafından oluşturulmaktadır. Bu durum, ülkemize gelen net yabancı sermaye miktarının gerçekte çok daha düşük olduğunu göstermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ayrıca, e 2024yılı itibarıyla yurt içi yerleşiklerin yurt dışında yaptığı yatırımlar ise 6,6 milyar dolar olarak açıklanmıştır. Ancak, bu tutardan da gerçek doğrudan yatırım sayılmayan unsurlar düşüldüğünde, net çıkış 3,3 milyar dolar olarak hesaplanmaktadır. e Buverilerışığında, 2024 yılı itibarıyla net yabancı sermaye girişi sadece 2,8 milyar dolar olarak belirlenmiştir.
"e 2016-2024 dönemi arasında yıllık net yabancı yatırım girişi 4 milyar doların altında kalmış ve özellikle 2006-2007 yıllarında Türkiye, yıllık 16 milyar doların üstünde net yabancı yatırım çekmeyi başarmıştır. Bu durum, son yıllarda yaşanan gerilemeyi daha da belirgin hale getirmektedir.
• Ayrıca, özelleştirmeler yoluyla gelen yabancı sermayenin toplam yabancı sermaye girişi içindeki payı oldukça düşük kalmıştır. Özelleştirmelerle gelen dövizin payı, çeyrek yüzyıllık toplam yabancı sermaye girişinin sadece yüzde 4'ü civarındadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024 yılında açıklanan toplam yabancı sermaye girişi ile net yabancı sermay& girişi arasındaki farkın en büyük sebepleri nelerdir?
Özellikle, gayrimenkul ve diğer sermaye yatırımlarının bu verilerdeki etkisi nasıl değerlendirilmektedir?
Türkiye'nin doğrudan yabancı yatırım çekme konusunda yaşadığı zorlukların temel sebepleri nelerdir?
Merkez Bankası verilerinde doğrudan yatırım ile ilgili daha net bir ayrım yapılması planlanmakta mıdır?
. 0.5900
Türkiye'nin özelleştirme yoluyla sağladığı yabancı sermaye girişlerinin payının düşük kalmasının sebepleri nelerdir ve bu durumun ülke ekonomisi üzerindeki uzun vadeli etkileri hakkındaki değerlendirmeniz nedir?
2016-2024 yılları arasındaki dönemde Türkiye'nin doğrudan yabancı sermaye girişindeki düşüşün önüne geçmek için atılacak somut adımlar nelerdir?
2024 yılında gerçekleşen net yabancı sermaye girişinin 2,8 milyar dolar seviyesinde kalmasının, Türkiye'nin ekonomik büyüme hedefleriyle uyumlu olup olmadığına dair bir değerlendirme yapılmış mıdır? Bu seviyenin iyileştirilmesi için 2025 yılında hangi politikalar yürütülecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 21/03/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1602196 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU"'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Maral.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7125500 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ülkemiz, stratejik konumu, çeşitlendirilmiş ekonomisi, genç ve dinamik nüfusu ile güçlü temellere sahiptir. Yenilikçi yatırım ortamı, gelişen altyapısı ve geniş iç pazarıyla cazip bir ülke konumundadır. Ayrıca, uluslararası yatırımcılar için daha cazip bir merkez haline gelmek, ekonomik büyümeyi hızlandırmak ve iş ortamını iyileştirmek adına çeşitli reformlar gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda ülkemizin uluslararası doğrudan yatırım akımları artırmak amacıyla Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi (2024-28) belgesi yayımlanmıştır. Ayrıca, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile Türkiye'yi yüksek teknoloji yatırımlarının önemli bir merkezi haline getirmeyi amaçlayarak, yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay gibi alanlarda 30 milyar dolarlık kaynak ile yatırımlar desteklenmektedir. Böylece, yatırımları daha da artırmak, ihracatı teşvik etmek, yüksek katma değerli üretimi güçlendirmek ve verimliliği yükseltmek hedeflenmektedir.
Öte yandan, doğrudan yabancı yatırım (DYY) girişleri 2024 yılında, bir önceki yıla kıyasla artış göstererek, toplam 11,3 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. 2024 yılında gayrimenkul satışından kaynaklanan sermaye girişlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre azalmasına rağmen DYY girişlerinin artması da DYY kompozisyonun iyileştiğini göstermektedir.
Diğer taraftan, Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu istatistikleri, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından üye ülkelere yol gösterici olarak hazırlanan "Ödemeler Dengesi ve Uluslararası Yatırım Pozisyonu Altıncı El Kitabı (BPM6) (Altıncı El Kitabı)"nda yer alan uluslararası standartlar temelinde derlenmektedir. Söz konusu standartlar, ödemeler dengesi ve uluslararası yatırım pozisyonu istatistiklerini tutarlı, karşılaştırılabilir ve güvenilir bir şekilde derlenmesini sağlamaktadır. Bu kapsamda "Doğrudan Yatırımlar" kalemi, temel olarak Sermaye ve Diğer Sermaye olmak üzere iki ana başlık altında sınıflandırılmaktadır. Gayrimenkul kalemi, uluslararası metodoloji gereğince Sermaye kaleminin bir alt başlığı olmakla beraber, ülkemizde takip edilen önemli bir veri olduğundan ayrıca gösterilmekte ve kullanıcılarla paylaşılmaktadır. Net doğrudan yatırım girişi, "Net Varlık Edinimi" kaleminden
"Net Yükümlülük Oluşumu" kaleminin çıkarılmasıyla hesaplanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan