Devlet Tiyatroları biletlerine yapılan zamma ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26925 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 169 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “Devlet Tiyatroları biletlerine yapılan zamma ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26925, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26925-devlet-tiyatrolari-biletlerine-yapilan-zamma-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0c75c30-84fa-4d18-bca5-019642dd181d
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 169 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayım Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç "Tüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Geçtiğimiz günlerde basına yansıyan haberlere göre Devlet Tiyatroları'na yapılan bilet zammı, kamuoyunda büyük bir tartışma yaratmış; özellikle sanat çevreleri, tiyatro izleyicileri ve kültür-sanat politikalarına duyarlı yurttaşlar arasında ciddi tepkiye yol açmıştır. Yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle birlikte, tam bilet fiyatları 115 TL'den 4590 TL'ye, indirimli biletler ise 70 TL'den 330 TL'ye çıkarılmıştır. Bu artış, bazı kategorilerde yüzde 300*ü aşan oranlara ulaşmıştır.
Bilet gelirlerinin Devlet Tiyatroları'nın kendi bütçesine değil genel bütçeye aktarıldığı, bu sebeple zam gerekçesinin mali sürdürülebilirlik ile açıklanamayacağını belirtilmiştir. Ayrıca, bilet zamlarının seyirci sayısında düşüşe neden olabileceği, dolayısıyla kamusal tiyatro hizmetinin daralacağı ve tiyatronun halka ulaşma amacının zedeleneceği yönünde ciddi endişeler dile getirilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu gelişme özellikle öğrenciler, emekliler ve düşük gelirli vatandaşlar açısından tiyatroya erişim hakkının kısıtlandığı yorumlarına neden olmuştur. Devlet eliyle yürütülen sanatsal faaliyetlerde toplumsal erişilebilirliğin temel ilke olması gerektiği düşünüldüğünde, bilet fiyatlarında bu denli yüksek bir artış, kamusal sanat hizmetinin kapsayıcılığı açısından tartışmalıdır. .
Bu bağlamda, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bilet fiyatlarına dair karar alma süreçleri, fiyat artışına dair ekonomik veya yapisal gerekçeler ve özellikle dar gelirli kesimlerin tiyatroya erişiminin nasıl korunacağı yönünde kamuoyunun aydınlatılması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
I. Devlet Tiyatroları'na yapılan ve yüzde 300'ü aşan bilet zammının gerekçesi nedir? Bu artışı hangi mali veriler ve analizler desteklemektedir?
SORULAR
Devlet Tiyatroları'nın yıllık bütçesi içerisinde bilet satış gelirlerinin! oranı nedir? Zam kararı, bütçe açığını kapatma amacıyla mı alınmıştır? Bu durumda Devlet Tiyatroları! na sağlanan kamu desteği yetersiz mi kalmaktadır?
0925
Dar gelirliler, öğrenciler ve emeklilerin tiyatroya erişimini sağlamak amacıyla özel bir fiyatlandırma ya da kontenjan uygulaması düşünülmekte midir?
Bilet fiyatlarına yapılan zam kararı alınırken kamuoyunun, sanat camiasının veya ilgili meslek örgütlerinin görüşü alınmış mıdır?
Son beş yılda Devlet Tiyatroları'nın seyirci sayılarında nasıl bir değişim yaşanmıştır? Bilet fiyatlarındaki artışın seyirci sayılarına etkisinin ölçülmesine yönelik bir çalışma yapılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Devlet Tiyatroları Genel MüdürlüğüY'ca;
Devlet Tiyatroları, 14 yerleşik 10 turne müdürlüğü ile 24 ilde ve turne kapsamında 81 ilde faaliyetlerini sürdürmektedir. Tiyatroseverlere daha iyi hizmet vermek ve tiyatro faaliyetlerinin 81 ilde yaygınlaştırılmasını sağlamak amacıyla bireysel toplu alımların önüne geçilmesine yönelik gerekli tedbirler alınarak ücretlendirme politikasında değişikliğe gidilmiş, kategori uygulaması başlatılmıştır. Kategori uygulaması Devlet Tiyatrosu sahnelerinde yalnızca ilk 3 sırayı kapsamakta olup diğer koltuklarda daha önce olduğu gibi balkon alanı hariç olmak üzere tek fiyat uygulanmaktadır. Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde tam bilet 200 TL, indirimli bilet 120 TI, diğer illerimizde tam bilet 155-120 TL, indirimli bilet 105-80 TL olarak belirlenmiştir. Bilet fiyatları il, sahne, oyun türüne göre değişkenlik göstermektedir. Ayrıca, yabancı tiyatro gruplarının davet edildiği uluslararası festivallerimizde bilet fiyatlarında artış yapılmaktadır.
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kanun'a ekli (11) sayılı cetvelde yer alan gelir elde edebilen özel bütçeli bir kamu idaresi olarak faaliyet göstermektedir. 2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile toplam gider bütçesinin gişe gelirlerine oranı 963,08'dir. Gider bütçesinin tamamına yakını Hazine tarafından finanse edilen Genel Müdürlük, faaliyetlerini sürdürürken kâr amacı gütmemektedir. Ancak, özel bütçeli bir idare olması sebebiyle faaliyetlerini 81 ilde sürdürebilmek ve tiyatroyu 81 ilde erişilebilir kılmak adına gelirlerinin planlanması önem arz etmektedir.
Devlet Tiyatrolarınca, toplumun her kesimine tiyatro sanatını ulaştırmak amacıyla Kamyon Tiyatro, Vagon Sahne, Açık Hava Yaz temsilleri kapsamında ücretsiz temsiller verilmektedir. Ayrıca, 2024-2025 tiyatro sezonunda, 2025 Aile Yılı kapsamında, festivaller bünyesinde gerçekleştirilen temsillerden dar gelirli vatandaşlarımızın ücretsiz yararlanmaları sağlanmaktadır. Dezavantajlı çocuklarımız ve gençlerimizin de tiyatro ile buluşmasını sağlamak amacıyla tüm festivallerimiz boyunca sevgi evlerinde bulunan çocuklarımız ve gençlerimizin ücretsiz olarak temsillere katılmaları sağlanmaktadır.
Yeni uygulamaya koyulan "DT Genç Sahne Genç Oyunlar Projesi" kapsamında yer alan oyunların temsillerinin tamamında, gençlerimizin tiyatro ile buluşmasını sağlamak amacıyla tek fiyat uygulaması yapılarak bilet ücretleri 100 TL olarak belirlenmiştir.
Devlet Tiyatrolarınca, her zaman olduğu gibi öğrencilerimize indirimli bilet imkânı sunulmaktadır. Ayrıca, Bakanlığımızca yürütülen GençKart projesi kapsamında temsillerin tamamında geçerli olmak üzere sahne kapasitesinin 95'i kadar 18 yaşında olan gençlerimizin ücretsiz bilet temin etmeleri sağlanmaktadır.
2019-2020 tiyatro sezonunda seyirci sayısı 1.342.796 iken 2023-2024 tiyatro sezonunda rekor seviyede seyirci sayısı ile 2.149.361 seyirciye ulaşılmış olup 9060 oranında artış sağlanmıştır. Seyirci sayılarına yönelik bilgiler il oyun türü, sahne ve bilet fiyatları yönünden detaylı istatistik raporları ile değerlendirilmekte ve tiyatro faaliyetleri bu değerlendirmeler doğrultusunda geliştirilerek halkımızın tüm kesimlerine tiyatro sanatını ulaştırmak amacıyla çalışmalar sürdürülmektedir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan