Aydın ilinde tarımsal sulamada yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Evrim Karakoz (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26960 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 174 gün sonra, 7 Ekim 2025).
Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Aydın ilinde tarımsal sulamada yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26960, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26960-aydin-ilinde-tarimsal-sulamada-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/30055758-b0ac-42ad-a7e7-01963e339318
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 174 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim.
SORULAR
04.2025
Evrim Karakoz
Küresel ısınma ve iklim değişikliği ile birlikte tüm ülke genelinde düzenli yağışlar azalmaya başlamış ve haliyle barajların su doluluk oranları da düşmüştür. Tüm ülke genelinde olduğu gibi uzun süredir yağış almayan Aydın ilinde de sulama barajlarının doluluk oranları düşmüştür.
Aydın ili yüksek tarım potansiyeline sahip bir kentimiz olup su; tarımsal faaliyetleri etkileyen en önemli faktördür. Tüm bunların yanında Aydın Valiliği; 2025 Yılı Sulama Sezonunda Uygulanacak Olan Havza Bazlı Su Dağıtım Planlaması Kararı'na göre ekili alanların yarısına su verilecek olması da barajların durumunu merak edilir hale getirmiştir.
Bu Bağlamda;
Bakanlık olarak sulama mevsimi başlamadan önce genel sulamanın nasıl yapılacağına dair çiftçileri bilgilendiriyor musunuz? Yoksa sadece verilen: sulama suyunu kısıtlayarak günü kurtaran politikalar mı geliştiriyorsunuz?
Her biri ayrı ayrı belirtilmek üzere Çine'de bulunan Adnan Menderes Barajı, Topçam Barajı ve Gökbel Barajlarının su tutma hacimleri ne kadardır?
İncirliova'da bulunan İkizdere Barajı, Sultanhisar'da bulunan Güvendik Barajı ve Nazilli?de bulunan İsabeyli Barajlarının su tutma hacimleri ne kadardır?
Karacasu'da bulunan Karacasu Barajı, Bozdoğan'da bulunan Kemer Barajı ve Karpuzlu?'da bulunan Yaylakavak Barajlarının su tutma hacimleri ne kadardır?
Bu önergeye cevap verildiği tarih itibariyle 2, 3 ve 4*üncü sorularda adı geçen barajların doluluk oranı ne kadardır? Bu oranlar ile Aydın ovasında ne kadar tarımsal sulama yapılabilir?
Küresel ısınma, iklim değişikliğinin etkileri ve uygulanan tarımsal sulama politikaları ortadayken bakanlık olarak tarımsal sulama da her bir damla suya sahip çıkmak adına hangi çalışmaları yapıyorsunuz? Yapmış olduğunuz çalışmalar içinde tarımsal sulama metotlarında gelişmiş ülkeleri örnek alıyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Stratejik ürünlerde arz güvenliğinin korunması, ihtiyaç duyulan miktarda ürünün en uygun yerde üretilmesi, iklim değişikliği dikkate alınarak doğal kaynaklarımızın sürdürülebilir kullanımı ve suyu merkeze alan tarımsal üretim planlaması bütüncül bir yaklaşımla uygulanmaya başlanmıştır.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
Bakanlığımız tarafından yürütülen "Tarımsal Üretim Planlaması" çalışmaları kapsamında, iller bazında ilgili kurum, oda ve dernek temsilcilerinden oluşturulan teknik komite tarafından yılın belirli aylarında toplantılar yapılmakta ve Devlet Su İşleri (DSİ) Bölge Müdürlüklerince bu toplantılarda, su depolama tesislerinin doluluk durumu ve sulama işletme faaliyetleri hakkında bilgi verilmektedir.
Büyük Menderes Havzası'nda 2025 sulama sezonunda sulama suyu temininde sıkıntılar yaşanmaması, muhtemel ürün kayıplarının önüne geçilmesi veya minimuma indirilmesi amacıyla 28.02.2025 tarihinde Aydın İli Kuraklık İl Kriz Merkezi toplantısı yapılarak Adıgüzel, Cindere, Kemer ve Çine Adnan Menderes Barajlarından sulanan arazilerin 9650*lik kısmına su temini sağlanabileceğiyle ilgili karar alınmıştır. Alınan kararlar tüm su kullanıcılarına ve sektör paydaşlarına bildirilmiştir.
Önergede bahsi geçen Çine Adnan Menderes Barajı 350 milyon m?, Topçam Barajı 95 milyon m", Gökbel Barajı 13 milyon m?, İncirliova İkizdere Barajı 195 milyon m?, Sultanhisar (Güvendik) Barajı 1,6 milyon m", Nazilli İsabeyli Barajı | milyon m?, Karacasu Barajı 22 milyon m?, Bozdoğan Kemer Barajı 414 milyon m? ve Karpuzlu Yaylakavak Barajı 30 milyon m? su depolama hacmine sahiptir.
Kemer, Çine Adnan Menderes ve Çine Gökbel barajları Büyük Menderes Havzası'nda sulama amaçlı inşa edilmiş barajlardır. İkizdere Barajı içme suyu amaçlı inşa edilmiş olup diğer baraj ve göletlerin ise kendi müstakil sulama alanları bulunmaktadır.
Büyük Menderes Havzası'nda bitki su ihtiyacına göre gerekli olan sulama suyu miktarı normal şartlarda 980 milyon m3 dür. Ancak gelinen süreçte bahse konu barajlarda depolanan su miktarı yeterli olmadığından kısıtlı sulama programı uygulanmaktadır. 25.07.2025 tarihi itibari ile bu kullanılabilir sulama suyu miktarı, Denizli ilindeki Adıgüzel ve Cindere Barajlarının depolamalarının takviye suları da dahil olmak üzere toplam 75,5 milyon m"tür.
01.09.2025 tarihi itibarıyla Çine Adnan Menderes Barajı 960, Çine Topçam Barajı 9013,9, Çine Gökbel Barajı 9620,7, İncirliova İkizdere Barajı 9013,5, Sultanhisar Barajı 9666, İsabeyli Barajı 754, Karacasu Barajı 019,7, Bozdoğan Kemer Barajı 900 ve Karpuzlu Yaylakavak Barajı903,2 doluluk oranına sahiptir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
2025 yılı sulama sezonunda kısıtlı sulama programı çerçevesinde Kemer, Çine Adnan Menderes ve Çine Gökbel barajlarına gelebilecek akımlarda eklendiğinde depolanacak su ile sulanabilecek arazi miktarı halk sulamaları dahil yaklaşık olarak 45 bin hektardır.
Büyük Menderes Havzası'nda yaşanan kuraklığın etkisini azaltmak amacı ile DSİ Genel Müdürlüğümüzce Büyük Menderes Havzasında yapımı devam eden ve yapılması planlanan sulama projeleri kapalı, basınçlı borulu sistem olarak yürütülmektedir.
Dalaman Çayı'nın 240 milyon m3 ünün, 30 km tünelle Büyük Menderes Akçay Alt Havzası'na aktarımı ve Adıgüzel ve Kemer barajlarından sulanan 126 bin hektar alanın, açık kanalla sulanan yaklaşık 100 bin hektarlık kısmının kapalı sistemle sulanması için planlama raporu hazırlanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan