Kırklareli ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Vecdi Gündoğdu (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/26973 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 13 Ağustos 2025).
Vecdi Gündoğdu (CHP, Kırklareli). “Kırklareli ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26973, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26973-kirklareli-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-gideril (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6a88fb9f-aa86-4712-813e-019642885e6f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 119 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kırklarel V illetvekili
TBMM Çevre Komisyonu Üyesi
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2025 yılı Nisan ayında Kırklareli ilimiz dahil olmak üzere 36 ilimizde zirai don yaşanmıştır.
Kırklareli ve ilçelerimizde nisan ayında hava sıcaklıklarının sıfırın altına düşmesi nedeniyle çok sayıda üreticimiz don nedeniyle ciddi zarar görmüştür.
Kırklareli merkez ve ilçelerde üretim yapan arpa, üzüm, karpuz, ceviz, badem, erik, kayısı, şeftali, kiraz üreticilerimize ilave olarak Babaeski ve Kofçaz ilçelerimizde ve köylerinde kanola üreticilerimiz don nedeniyle ciddi zarar görmüşlerdir.
Bu doğrultuda;
SORULAR
Çiftçilerimizin üretimden çekilmesini önlemek, tüketicilerimizi yükselen gıda fiyatları karşısında korumak amacıyla hangi tedbirleri alacaksınız, don nedeniyle bağı, bahçesi, meyvesi zarar gören üreticilerimizin zararları tespit edilmiş midir, edildi ise Kırklareli ilimizde zararın boyutları ne kadardır, üreticilerimizin zararlarını ne zaman hangi oranda karşılayacaksınız?
İ 2- Zirai don nedeniyle Kırklareli ilimizde zarar gören TARSİM kapsamına girmeyen üreticilerimizin, çiftçilerin zararları ne-kadardır, bu zararlarının karşılanmasını için neler yapacaksınız?
Afetten zarar gören üreticilerimizin; Ziraat Bankası, SGK, Tarım Kredi ve özel bankalara olan borçlarının ertelenmesi konusunda çalışmalarınız var mıdır, var ise neler yapıyorsunuz? Üretiminin devamını sağlamak için zarar gören üreticilerimize faizsiz olarak uzun vadeli, düşük faizli tarım kredileri verilmesi konusunda çalışmanız var mıdır, var ise neler yapıyorsunuz?
İklim değişikliği nedeniyle gıda güvenliğinin daha önemli hale gelmesi ve artan sel, : dolu ve don olayları nedeniyle; TARSİM prim desteğinin ve don teminatının N artırılması konusunda çalışmanız var mıdır, var ise neler yapıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 965 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", "05 oranında "peşin ödeme indirimi", 9010 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila "015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 4010 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgar pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9025 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "525 oranında faiz/kar payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "620 oranında faiz/kar payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Ayrıca, Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami "075 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Kırklareli ilinde "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında 2025 yılında 3.319.000 TL Bakanlık katkılı 4 adet alt proje ile üreticilere en fazla 9675 hibeli olacak şekilde tohum ve fide temini planlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan