İstanbul Havalimanında başlatılan eş zamanlı üçlü bağımsız pist uygulamasına ilişkin
Kaynak göster
Ulaş Karasu (CHP), 18 Nisan 2025 tarihinde 7/27053 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 13 Haziran 2025).
Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “İstanbul Havalimanında başlatılan eş zamanlı üçlü bağımsız pist uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27053, 18 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27053-istanbul-havalimaninda-baslatilan-es-zamanli-uclu-bagimsiz-pist-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9761c4b8-2703-4662-b062-019658517267
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Ulaş KARASU Sivas Milletvekili
İstanbul Havalimanı'nda eş zamanlı üçlü bağımsız pist operasyonunun başlatılması ile birlikte aynı anda üç uçak birbirinden bağımsız pistlere iniş-kalkış gerçekleştirebilecektir. Uygulama ülkemiz ve havacılık sektörü adına sevindirici olmakla birlikte, tüm boyutlarıyla ele alınarak sağlam bir planlama yapılması, tüm eğitim ve talimatların eksiksiz hazırlanması, insan kaynağının en yüksek donanımla doğru ve etkin yönetilmesi açısından önem taşımaktadır. Operasyonu icra edecek hava trafik kontrolörlerinin eğitiminden, havaalanın bulunduğu konuma kadar pek çok konu başlığı bazı riskleri beraberinde getirmektedir. Tüm eğitim ve uygulama talimatların eksiksiz hazırlanması, insan kaynağının en yüksek donanımla doğru ve etkin yönetilmesi vb. bu çerçevede önem taşımaktadır. Bu çerçevede;
SORULAR
Uygulamaya geçiş konusunda gerekli risk ve fizibilite çalışmaları, analizleri ve gerekli planlamalar zamanında ve gerçekçi olarak yapılmış mıdır? Yapılan analiz ve çalışmaların içerikleri nelerdir?
Uygulama için yeni hava sahası tasarımı yapılmış mıdır? Yapılmış ise ne zaman yapılmış ve ne zaman uygulamaya konulmuştur?
Operasyonu icra edecek hava trafik kontrolörlerinin simülatör eğitimleri nerede ve ne zaman verilmiştir?
Eğitim verilen merkezin donanımları günümüzün modern koşullarına uygun mudur? Donanımlar en son ne zaman yenilenmiştir? Yenilenen donanım ve yazılımlar için ne kadar harcama yapılmış, eğitimler kim ya da kimler tarafından ne zaman verilmiştir?
Havalimanlarındaki teknik alt yapının durumu, uçak ve işletme şirketlerinin çalışanlar üzerinde baskıcı tutumu ve sektördeki rekabet de dikkate alındığında kontrolörler, hava | alanı çalışanları, pilot ve kabin personelinin çalışma koşulları analiz edilmiş midir? | Edilmiş ise analiz sonuçları nelerdir?
İleri düzey radarlar, seyrüsefer yardımcıları ve güçlü hava trafik kontrol protokollerini de içermesi beklenen bu uygulamanın güvenli bir şekilde yürütülmesi, hava ve yer trafiğinin kesintisiz devam etmesi için hangi önlemler alınmıştır?
Çalışmalarının 2022 yılının son çeyreğinde başlandığı bilinen bu uygulama için ne kadar harcama yapılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
İstanbul Havalimanı 3'lü Bağımsız Pist Operasyonları (Triple Runway Operations; TRO) uygulamasının hayata geçirilmesi amacıyla operasyon ve emniyet konu başlıkları altında yapılan söz konusu çalışmalara 7 Temmuz 2022 tarihinde başlanmış olup yaklaşık 3 yıl süren çalışmalar başarıyla sonuçlandırılmıştır.
Hava Trafik Kontrol Hizmetlerinin sağlanması amacıyla kullanılan tüm donanım ve yazılımlar düzenli olarak güncellenmekte olup bu kapsamda yapılan çalışmaların tamamına yakını Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün (DHMİ) imkanlarıyla gerçekleştirilmiştir.
Diğer taraftan; Eurocontrol uzmanlarıyla Paris'te bulunan Eurocontrol İnovasyon Merkezinde 2024 Mart-Nisan aylarında yapılan Gerçek Zamanlı Simülasyon (RTS) çalışmaları ise, DHMİ Genel Müdürlüğü ile Eurocontrol arasında yapılan özel anlaşma çerçevesinde yürütülmüştür.
DHMİ Genel Müdürlüğü bünyesinde istihdam edilen Hava Trafik Kontrolörlerinin çalışma koşulları uluslararası ve ulusal mevzuat çerçevesinde
• düzenlenmekte olup örneğin nöbet düzenleri Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 2024 yılında ilan edilen "HSD-2024/1 Hava Trafik Kontrolörleri Aşırı Yorgunluk Risk Yönetimi Genelgesi" uyarınca hazırlanmakta ve uygulanmaktadır.
Ayrıca yapılan emniyet analiz çalışmasında, TRO uygulaması sırasında karşılaşılabilecek tehlikeler (hazards) kapsamlı olarak değerlendirilirken risk Havalimanı ve Hava Trafik Kontrol Sistem teknik alt yapı durumu ile pilot ve hava trafik kontrolörlerinin çalışma şartları da dikkate alınarak belirlenmiştir.
Çalışmalar sonucunda; Eurocontrol Emniyet Uzmanlarınca hazırlanan ve son hali verilen Emniyet Analizi Raporunda belirlenmiş olan tüm gereklilikler yerine getirilmiş olup bu kapsamda SHGM'ye başvurularak TRO uygulamasının başlatılabilmesine yönelik gerekli müsaadeler alınmıştır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan