İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/27211 GEÇ CEVAPLANDI · 279 GÜN

Son 5 yılda çeşitli suçlardan açılan soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin

Kaynak göster

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/27211 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 279 gün sonra, 13 Ocak 2026).

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Son 5 yılda çeşitli suçlardan açılan soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27211, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27211-son-5-yilda-cesitli-suclardan-acilan-sorusturma-ve-kovusturmalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2ce54c45-0e86-4eb1-a998-0196250f974d

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 279 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince, Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırıJmasını arz ederim.

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Düşünce ve düşünceyi ifade özgürlüğü, demokratik bir hukuk devletinin teme! ilkelerinden biridir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 25. ve 26. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi kapsamında güvence altına alınan bu hak, bireylerin özgürce düşüncelerini açıklayabilmelerini sağlamaktadır. Ancak son yıllarda, sosyal medya paylaşımları, gazetecilik faaliyetleri, akademik çalışmalar ve çeşitli açıklamalar nedeniyle kişilere yönelik soruşturmalar ve yargılamalar artmış, düşünce özgürlüğünün sınırları tartışma konusu olmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Son 5 yıl içinde, düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında açılan soruşturma ve davaların sayısı nedir?

  2. Sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınan, yargılanan ve mahkum edilen kişi sayısı yıllara göre nasıl bir dağılım göstermektedir?

  3. Basın ve sosyal medya yoluyla yapılan eleştiriler nedeniyle "Cumhurbaşkanına hakaret" (TCK 299) ve "Türk milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, devletin kurum ve organlarını aşağılama" (TCK 301) suçları kapsamında açılan dava sayısı nedir? Bu davalardan kaçı mahkumiyetle sonuçlanmıştır?

  4. Düşünce özgürlüğü nedeniyle tutuklanan gazeteci, yazar, akademisyen ve sanatçı sayısı kaçtır? Bu kişilerin meslek gruplarına göre dağılımı nedir?

  5. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) tarafından Türkiye aleyhine verilen ifade özgürlüğü ihlali kararlarının sayısı nedir? Bu kararların gereği yerine-getirilmiş midir?

  6. Akademik özgürlük kapsamında üniversitelerde ifade özgürlüğü ihlalleri yaşanmış mıdır? Son 5 yıl içinde kaç akademisyen, düşünce açıklamaları nedeniyle idari veya hukuki yaptırımlara maruz kalmıştır?

  7. Türkiye'de düşünce ve ifade özgürlüğünü korumak adına yeni bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

  8. Türkiye'de ifade özgürlüğünün geliştirilmesi ve bireylerin düşüncelerini özgürce dile getirebilmesi için hangi önlemler alınmaktadır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·

1621124 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Dr. M. Sezgin Tanrıkulu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27211 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ÖÜCS Egr - JS5SF pN ZE - gwkKF Lwm - GSHhPS— ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı :E-56020453-610-708-2707/3835 Konu : Yazılı soru önergesi 12.191 /2026

Sayın Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/27211 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Bakanlığımız ile Dışişleri Bakanlığı arasında imzalanan 14/11/2011 tarihli işbirliği protokolü gereğince; 01/03/2012 tarihinden geçerli olmak üzere, daha evvel Dışişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) yapılan başvurularda Hükümeti savunma ve AİHM'in ihlâl kararlarının icrası görevi, dış politikayı ilgilendiren başvurular ve Devlet başvuruları için öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığımız tarafından üstlenilmiştir.

10/07/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 40. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, Bakanlığımız hizmet birimleri arasında sayılmış olup, anılan Kararnamenin 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruları takip etmek, bu başvurulara ilişkin, ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve görüş istemek, savunmaları hazırlamak ve gerektiğinde oturumlara temsilci göndermekle görevlendirilmiştir.

AİHM'e yapılan bir başvuru, AİHM tarafından Ülkemize iletildiği zaman bilgi sahibi olunmaktadır. Başvuruların, AİHM tarafından Ülkemize iletilmesi, yapıldığı yıla göre değil, kendi kurduğu sistem çerçevesinde ele alma sırasına göre gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, AİHM'e hangi yılda kaç başvuru yapıldığı, ancak AİHM tarafından yapılacak bir istatistiki çalışma sonucunda öğrenilebilecek bir konudur.

AİHM tarafından Ülkemiz aleyhine verilen kararlara ait istatistiklere Bakanlığımız İnsan Hakları Dairesi Başkanlığının "https://Www.inhak.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

1. A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Kuruma alınma ve kayıt işlemleri" kenar başlıklı 21. maddesinde hükümlülerin ceza infaz kurumlarına kabulleri esnasında kaydedilecek kişisel bilgilerin gösterildiği; 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin aynı kenar başlıklı 55. maddesinde de benzer bir düzenlemeye yer verilerek beşinci fıkrasının (d) bendinde hükümlülerin meslek ve sanatı olup olmadığı, var ise seviyesinin belirleneceğine dair hükümlere yer verildiği malumlarıdır.

Mevzuat Genel Müdürlüğü

B) Ceza infaz kurumlarına alınan kişilerin mesleğini basın çalışanı olarak beyan etmesi ya da bazı listelerde adının basın çalışanı olarak geçmesi durumunda, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığından basın kartı sahibi olup olmadıkları araştırılmaktadır.

MI- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap, Dördüncü Kısım, Üçüncü Bölümünde düzenlenen "Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar"a ilişkin Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

IV- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇBakan

Metin otomatik okundu. 3 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir