Zirai don sebebiyle oluşan zararların TARSİM'den karşılanması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Adıgüzel (CHP), 16 Nisan 2025 tarihinde 7/27294 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 5 Ağustos 2025).
Mustafa Adıgüzel (CHP, Ordu). “Zirai don sebebiyle oluşan zararların TARSİM'den karşılanması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27294, 16 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27294-zirai-don-sebebiyle-olusan-zararlarin-tarsim-den-karsilanmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ca211103-73fb-4843-be91-01963eec0f3f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 111 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 95 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Tüm Türkiye'de özellikle Karadeniz bölgesinde bu yıl zirai don olayı yaşanmıştır. Ziraat odaları ve vatandaşların verdiği bilgilere göre özellikle sahilden 200 metre ve üzerindeki bölgelerde zirai don tarımsal üretimi ciddi şekilde etkilemiştir. Bu durumun fındık ve kivi üretiminde büyük zarar yol açtığı açıktır. Tarsim sigortası sadece arazisi tapulu olan kişileri kapsamakta, 2B arazileri kapsam dışı kalmaktadır. Ancak, Tarsim sigortası olan çiftçiler de çok kaygılıdır zira Tarsim yönetimi çiftçinin zararını ödememek için türlü gerekçeler sunmaya başlamıştır. Özellikle fındık üreticisine çiçekten meyveye gidilen üretim sürecini sigorta kapsamı dışında olduğu ve bölgede ilk don olayının Mart ayında gerçekleştiği, bu nedenle de çiçek dönemine denk gelen bu don olayı esas etken olduğu için sigorta kapsamı dışında olduğu ifade edilmektedir. Çiftçinin önemli bir bölümünün hiçbir sigortası yoktur. Tarsim sigortası olanlar da Mart ayından önce olan hasar ödenmez sonrası ödenir gibi bir yaklaşımla karşı karşıya bırakılmıştır. Devletin çiftçiyi böylesi bir afete karşı yalnız bırakamayacağı açıktır.
Bu bağlamda;
SORULAR
I. Tarsim yönetiminin çiftçiyi mağdur eden bu uygulamasından bilginiz var mıdır? 2. Tarsim'in bu uygulaması ile ilgili bir işlem yapmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Ordu Milletvekili Sayın Dr. Mustafa ADIGÜZEL "'e âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mavde.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7/27294 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Dr. Mustafa ADIGÜZEL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
2005 yılında 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu ile kurulan ve faaliyetlerine 2006 yılında başlayan TARSİM, çiftçi odaklı ve ülkemizdeki tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlamak için çalışan, kâr amacı taşımayan ve gönüllülük esasına dayanan bir sigorta sistemidir.
TARSİM çerçevesinde sunulan imkânlardan daha fazla üreticinin faydalanması için 7070'e varan oranlarda Devlet prim desteğinin yanı sıra çeşitli indirim olanakları ve ödeme kolaylıkları sağlanmaktadır. Bitkisel ürünlerini, seralarını, büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarını, kümes hayvanlarını, su ürünlerini, kovanlarını ve ipek böceklerini sigortalatan üretici ve yetiştiricilerin ödemesi gereken sigorta priminin *050'si, meyvelerde don priminin 67'si, Köy Bazlı Verim Sigortası priminin 9670'i, Gelir Koruma Sigortası priminin ise 9060'ı Devlet tarafından karşılanmaktadır. Bu şekilde üreticiler çok daha uygun tutarlarla emeklerini sigorta ile güvence altına alabilmektedir.
Karadeniz Bölgesindeki sigortalı üreticilerimizden TARSİM'e, 2025 yılının Şubat ayında meydana gelen don hasarlarında 5.317 adet poliçe için, Mart ayında meydana gelen don hasarlarında 12.391 adet poliçe için ve Nisan ayında meydana gelen don hasarlarında ise 25.648 adet poliçe için hasar ihbarı ulaşmıştır.
20.06.2025 tarihi itibari ile Giresun ve çevre illerdeki sigortalı üreticilerimizden gelen hasar ihbarları doğrultusunda fındık ve kivi ürünü için toplam 71.170 adet hasar tespit işlemi tamamlanmıştır. Yapılan bu hasar tespit işlemleri içerisinde 34.231 adet dosyada hasar tespit edilmiştir. Tam hasar tespit edilen 2.305 dosya için üreticilerimize fındık ürünü için 273.197.092 TL ödeme yapılmıştır. Geriye kalan kısmi hasarlı dosyalar için fındık ürününde 33.747 adet poliçeye 2.472.038.677 TL, kivi ürünü için 121 adet poliçeye 70.055.381.TL muallak hasar tutarı ödenmesi planlanmaktadır.
Kalan dosyalar için tazminat hesaplama işlemlerinin tamamlanmasıyla en kısa süre içerisinde ödemelerin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan