Hatay'ın Samandağ ilçesindeki bazı taşınmazlar hakkında alınan acele kamulaştırma kararına ilişkin
Kaynak göster
Cem Avşar (Yeni Yol), 22 Nisan 2025 tarihinde 7/27571 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 93 gün sonra, 24 Temmuz 2025).
Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ). “Hatay'ın Samandağ ilçesindeki bazı taşınmazlar hakkında alınan acele kamulaştırma kararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27571, 22 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27571-hatay-in-samandag-ilcesindeki-bazi-tasinmazlar-hakkinda-alinan-acele-kamulastirma-kararina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8ad5c1a4-c8a1-4938-82d8-01965df69516
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 93 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim
6 Şubat Depremleri sonrası 11 ilde konut ve işyeri inşasına başlanmış ve yetki kullanımı açısından birçok düzenlemeyle birlikte resen birçok işlemde yapılmıştır. Her ne kadar depremin etkilerini bir an önce ortadan kaldırmak ve hayatı normale çevirmek amacıyla hızlı hareket edilmesi ve oluşan büyük mağduriyetlerin giderilmesi öngörülse de birçok yerde farklı menfi sonuçlar da doğurmuştur.
Zemin etüdü analiz süreçlerinde ilgili yönetmeliklerin yeterince dikkate alınmaması, kamu ihale yasasında istisna oluşturan 21-b pazarlık usulüyle ihalelerin yapılması, bazı kanuni boşluklardan hareket edilmesi vb. bir çok durumda hem yapı sağlamlığı, hem hazineye daha büyük yük getirmesi hem yapı denetimlerinin istenen şekilde yapılmaması hem çoğu tarım
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
• alanın imara açılması hem de farklı bir çok kesimlerde mülkiyet sorunlarına sebep olması açısından büyük mağduriyetlere yol açılmış ve sorunlar yaşanmıştır.
Bu kapsamda birçok düzenleme de yapılmıştır. Bunlardan biri de kamuoyunu da çokça meşgul eden "Rezerv Alan Yasası" olmuştur. Bu yasa kapsamında Hatay-Samandağ'ı merkez de konut inşası yapılması istense de izin verilmemiş, mevcut hazine arazilerinde yapılması istenmiş ve buralarda kısmen yapılmıştır. Nihayetinde deprem konutları kapsamında şehrin yamaçlarında 11 etaplık konut inşasına başlamıştır. Bunun birkaç etabı Hıdırbey ve Mağaracık mahallelerinde planlanmıştır. Buralarda acele kamulaştırma yapılmadan ihalelerin yapıldığı, hak sahiplerine herhangi bir tebligatta bulunmadığı ve yeterli hazine arazisi olduğu halde bu hazine arazilerinde yapılmadığı iddia edilmektedir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunun 27 nci maddesinde "....olağanüstü durumlarda gerekli olan taşnmaz malların kamulaştırılmasında kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere ilgili idarenin istemi ile mahkemece yedi gün içinde o taşınmaz malın seçilecek bilirkişilerce tespit edilecek değeri, idare tarafından mal sahibine yapılacak davetiye ve ilanda belirtilen bankaya yatırılarak o taşınmaz: mala el konulabilir.", şeklindedir. Ancak bilirkişilere göre acele kamulaştırma yapılacağı bölgede kamu yararı gözetilerek hazine arazisi olması durumunda bu amaçla hazine arazileri öncelikli olarak kullanılır.
Bu bilgiler ışığında ilçe sınırları içerinde yeterli hazine arazisi olduğu halde tarım arazilerinde, henüz esasa ilişkin yürütmeyi durdurma kararı dahi verilmeden bir: sabah vakti kolluk Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
ALSA kuvvetlerinin nezaretinde iş makineleriyle ağaçların söküldüğü, engel olmak isteyen vatandaşların şiddete maruz bırakıldığı, altyapıda (su, elektrik, artezyen kuyuları vb.) büyük tahribatlara yol açıldığı ve çevrede ciddi zararların oluştuğu belirtilmektedir.
Bununla birlikte Hatay yöresinde Alevi inancında önemli bir yeri olan Bayramlarda hazırlanan
• "Hirise Aşında? -aşure- kullanılan meyvelere vakfedilen ağaçlar sökülmek ve bu tarım toprakları yok edilmek istenmektedir. Bu durum da toplumsal hassasiyetler ve huzur açısından büyük tehdit oluşturmaktadır.
Bu kapsamda halkın hassasiyetleri, mülkiyet hakkı ve tarımsal alanların önemi göz önüne alınarak mevcut konutların yapımında hazine arazilerinin kullanımının önceliklendirildiği bir uzlaşı zemini sağlanmalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ülkemiz genelinde acele kamulaştırma kapsamına alınarak el konulan ne kadar tapulu arsa ve tarım arazisi bulunmaktadır? Bu işlemin bölgesel ve il bazlı dağılımı nasıldır? Söz konusu işlem yapılırken bölgelerde bulunan hazine arazileri dikkate alınmakta mıdır?
Hatay Samandağı İlçesinin sınırları içerisinde ne kadar hazineye ait arazi mevcuttur? Şayet yeterli hazine arazisi varsa kamulaştırma kanunun 27 nci maddesi gereği yapılan acele kamulaştırma işlemlerinde kamu yararı gözetilerek neden bu hazine arazilerinde söz konusu konut projeleri planlanmamıştır? Bu kanun kapsamında gerekli prosedür işlenmiş midir?
Hatay bölgesinde Alevi inancında önemli bir yer tutan Bayramlarda pişirilen "Hirise Aşında" -aşure- kullanılmak üzere vakfedilen bu tarım alanlarının imara açılması ve bu ağaçların yerinden sökülmek istenmesini toplumsal değerler açısından doğru buluyor musunuz? Bu işlemde söz konusu hassasiyetler göz önünde bulundurulmuş mudur?
Söz konusu kanun kapsamında acele kamulaştırmaya karşın henüz esasa ilişkin yürütmeyi durdurma kararı dahi verilmeden fiili durum oluşturularak kolluk kuvvetleri nezaretinde adeta bir sabah operasyonuyla insanların mülkiyetinde bulunan tarım arazilerine müdahale ederek, ağaçları sökerek, altyapıyı tahrip ederek insanlarla karşı karşıya gelmeyi nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu uygulamanın kamu vicdanında yol açtığı tahribatı onarmaya ve gerekli uzlaşıyı sağlamaya yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Söz konusu konut inşasının yol açacağı muhtemel çevresel sonuçlar açısından bir teknik değerlendirme analizi yapılmış mıdır? Bu hususta kaygı duyan çevre bilimcileri ile bölge sakinleri başta olmak üzere kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz? Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Ülkemiz genelinde acele kamulaştırma kapsamına alınarak el konulan ne kadar tapulu arsa ve tarım arazisi bulunmaktadır? Bu işlemin bölgesel ve il bazlı dağılımı nasıldır? Söz konusu işlem yapılırken bölgelerde bulunan hazine arazileri dikkate alınmakta mıdır?
2. Hatay Samandağı İlçesinin sınırları içerisinde ne kadar hazineye ait arazi mevcuttur? Şayet yeterli hazine arazisi varsa kamulaştırma kanunun 27 nci maddesi gereği yapılan acele kamulaştırma işlemlerinde kamu yararı gözetilerek neden bu hazine arazilerinde söz konusu konut projeleri planlanmamıştır? Bu kanun kapsamında gerekli prosedür işlenmiş midir?
3. Hatay bölgesinde Alevi inancında önemli bir yer tutan Bayramlarda pişirilen "Hirise Aşında" - aşure- kullanılmak üzere vakfedilen bu tarım alanlarının imara açılması ve bu ağaçların yerinden sökülmek istenmesini toplumsal değerler açısından doğru buluyor musunuz? Bu işlemde söz konusu hassasiyetler göz önünde bulundurulmuş mudur?
4. Söz konusu kanun kapsamında acele kamulaştırmaya karşın henüz esasa ilişkin yürütmeyi durdurma kararı dahi verilmeden fiili durum oluşturularak kolluk kuvvetleri nezaretinde adeta bir sabah operasyonuyla insanların mülkiyetinde bulunan tarım arazilerine müdahale ederek, ağaçları sökerek, altyapıyı tahrip ederek insanlarla karşı karşıya gelmeyi nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu uygulamalım kamu vicdanında yol açtığı tahribatı onarmaya ve gerekli uzlaşıyı sağlamaya yönelik bir çalışmanız var mıdır?
5. Söz konusu konut inşasının yol açacağı muhtemel çevresel sonuçlar açısından bir teknik değerlendirme analizi yapılmış mıdır? Bu hususta kaygı duyan çevre bilimcileri ile bölge sakinleri başta olmak üzere kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz?
CEVAP
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli deprem afetleri sonrasında AFAD Başkanlığınca Genel Hayata Etkili olduğuna karar verilen 18 ilimizde inşa edilecek afet konutları için yeni yerleşim alanlarının seçiminde ilgili mevzuatı gereğince; köy muhtarı ve vatandaşların da talepleri dâhilinde, "fay hattına mesafesi, heyelan, sel, taşkın riskleri, zemin özelliklerinin bina yapımına elverişliliği, v.b." gibi kriterler gözetilmekte ve ilgili kurum ve kuruluşların görüşü alınmaktadır. Söz konusu yer seçimi çalışmalarında öncelikle hazineye ait taşınmazlar değerlendirilmekte olup, hazineye ait uygun alan bulunmaması halinde ise 7452 sayılı Kanun kapsamında özel mülkiyete ait taşınmazların kamulaştırma işlemi gerçekleştirilmektedir.
7452 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde; "Birinci fikrada belirtilen alanlarda, kamu kurum ve kuruluşlarına ait taşınmazlardan uygulamaya dâhil edilecek olanlar ile özel mülkiyete tabi diğer bütün taşınmazlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ilgisine göre devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilir. Kamulaştırma işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafindan yürütülür. Kamulaştırılan taşınmazlar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının veya T: oplu Konut İdaresi Başkanlığının talebine istinaden Hazine adına tescil olunur. Tescil ve terkin işlemi sırasında mal sahiplerinin bu taşınmaz mal nedeniyle vergi ilişkisi aranmaz. Ancak, tapu dairesi durumu ilgili vergi dairesine bildirir. Tescilden sonra bu alanlarda inşai faaliyetlere başlanabilir." denilmekte olup, parselin hazine adına tescili yapıldıktan sonra fiili saha çalışmalarına başlanmaktadır.