Samsun Yeni Organize Sanayi Bölgesinde gerçekleştirilen yer tahsislerine dair bazı iddialara ilişkin

Samsun'un ekonomik kalkınmasında stratejik bir rol üstlenmesi beklenen Samsun Yeni Organize Sanayi Bölgesinde gerçekleştirilen yer tahsislerinde, kamuoyuna yansıyan bazı uygulamalar ciddi soru işaretleri doğurmuş; bölgede yatırım yapmak isteyen pek çok yerli sanayici ve girişimcinin mağdur edildiği yönündeki iddialar endişe verici boyutlara ulaşmıştır.

Yer tahsislerinin belirli kişi ve çevrelere, geniş alanlar şeklinde yapıldığı; buna karşılık uzun süredir yatırım niyetini beyan eden, hazırlıklarını tamamlayan ve istihdam taahhüdü veren bazı firmaların taleplerinin cevapsız bırakıldığı ya da çeşitli gerekçelerle ertelendiği ifade edilmektedir.

Temel atma ve altyapı yatırımlarına başlayan bazı yatırımcıların tahsislerinin; iptal edilerek ciddi mali zarara uğratıldığı, buna karşın, yatırım niteliği belirsiz ya da organize sanayi bölgesinin amacına uygun olmayan alanlarda faaliyet gösterecek kişi ve kuruluşlara yer verildiği yönündeki iddialar, planlama süreçlerinde adalet ve hakkaniyet ilkelerinin zedelendiği algısını güçlendirmektedir.

Bu bağlamda,

Soru 1- Samsun Yeni OSB'de bugüne kadar kaç firmaya yer tahsisi yapılmıştır? Tahsis edilen her bir parselin metrekaresi, tahsis tarihi ve birim fiyatı nedir?

Soru 2- Yer tahsisi kararlarında hangi objektif kriterler ve değerlendirme usulleri esas alınmaktadır? Bu kriterlerin kamuoyuyla paylaşılan yasal veya yönetmelik dayanağı var mıdır?

Soru 3- Yer tahsisi talep eden ancak başvuruları reddedilen ya da beklemeye alınan firmaların sayısı kaçtır? Bu firmalara yapılan gerekçe bildirimleri nelerdir?

Soru 4- Yer tahsisi yapılmasına rağmen daha sonra iptal edilen, tahsis alanı azaltılan veya sınırlandırılan projelerin sayısı nedir? Bu işlemler hangi gerekçeyle yapılmıştır ve ilgili yatırımcıların uğradığı zararlar nasıl telafi edilmiştir?

Soru 5- Yer tahsisinde bazı yatırımcılara ihtiyaçlarının çok üzerinde parsel alanı tahsis edilirken, daha yüksek üretim ve istihdam kapasitesi vadeden diğer yatırımcılara sınırlı ya da yetersiz büyüklükte alan verilmesinin gerekçesi nedir?

Soru 6- Organize sanayi bölgesinin ihtisaslaşmış bir alan olarak planlandığı belirtilmesine rağmen, bu amaca uygun olmayan sektörlerde faaliyet gösteren kişi veya işletmelere yer tahsis edilmesinin açıklaması nedir?

Soru 7- Son altı aydır yeni yer tahsisi yapılmadığı, birçok başvurunun askıda bırakıldığı ve bu durumun bazı büyük ölçekli yatırımcıların kararlarını bekleme gerekçesiyle açıklanmaya çalışıldığı iddiaları doğru mudur?

Soru 8- Samsun siyasetinde etkili olan isimlere veya Yeni OSB'nin yönetiminde görevli bürokratlara yakın olduğu iddia edilen kişi ya da kuruluşlara yapılan tahsislerin herhangi bir ayrıcalıklı işlem içerip içermediği konusunda bakanlığınızca bir inceleme veya denetim süreci başlatılmış mıdır?

CEVAPLAR

Bilindiği gibi Organize Sanayi Bölgelerinde ön tahsisler ve tahsisler; Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen kural ve kaideler doğrultusunda, Müteşebbis Heyet ve Yönetim Kurulunun almış olduğu kararlarda belirlenen objektif kriterler çerçevesinde yapılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, OSB'lerde parsel tahsis taleplerinin değerlendirilmesi hususu, meri mevzuat çerçevesinde OSB yönetimlerinin yetki ve sorumluluğunda yürütülmektedir.

Bu çerçevede; Samsun Yeni OSB Müteşebbis Heyetinin aldığı kararlar neticesinde, ön tahsis başvurularının değerlendirilmesinde katma değeri yüksek ürünler üreten ve ihracat odaklı sektörlerde faaliyet gösteren firmalara ağırlık verildiği Bakanlığımıza bildirilmiştir.

İlaveten, Samsun Yeni OSB'de planlama aşaması devam eden liman ve demiryolu bağlantı projesi kapsamındaki çalışmalar nedeniyle imar planlarında değişikliğe gidildiğinden, imar plan tadilatları sonucunda kalan parsellerin ön tahsisi veya tahsisi için Yönetmelikteki ilgili hükümler doğrultusunda işlemler yapılacaktır.

Ayrıca gıda, tekstil, hazır giyim, orman, ürünleri ve mobilya gibi sektörlerde faaliyet gösteren firmaların da OSB'nin genişleme çalışması sonucunda oluşacak 2. Etap kısmında değerlendirmeye alınabileceği öngörülmektedir. Samsun Yeni OSB "Karma OSB" olarak 2021 yılında tüzel kişilik kazandığından, sektörel çeşitliliğe önem verilmektedir.

Diğer taraftan, Bakanlığımızca, Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde 2024 yılı Eylül ayında yapılan değişikliklerle, OSB'lerde kamulaştırma, altyapı ve tahsis süreçlerine hız kazandırılması ve daha şeffaf yönetilecek OSB'lerin yeni yatırımlarla buluşturulması ve Ülkemiz ekonomisi için kritik önemde olan stratejik yatırımlar için rezerv alanların oluşturulması amaçlanmıştır. Bu çerçevede, tahsis şartlarının tüm şeffaflığıyla yatırımcılara duyurulmasını teminen her ayın ilk pazartesi günü OSB parselleri Bakanlığımız, OSBÜK ve ilgili OSB/lerin internet sayfalarında ilân edilmekte ve 3 hafta boyunca tüm sanayicilerimizin başvurusuna açık kalmaktadır. Yatırım alanlarının çevrim içi erişime açılması yönündeki uygulamamız sanayicilerimizden yoğun ilgi görmektedir. Geçtiğimiz 7 ayda 167 OSB'deki 13,2 milyon m? büyüklüğündeki 1.173 parsel için 2.386 sanayicimiz tahsis ve 39 OSB'deki 27,7 milyon m"lik alan için 980 sanayicimiz ön tahsis başvurusu yapmıştır. Ayrıca, Ülkemiz için stratejik yatırımlara OSB'ler tarafından Yönetmelikteki ilgili hükümler kapsamında doğrudan tahsis işlemi yapılabilmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan