Amasya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Reşat Karagöz (CHP), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27710 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 3 Haziran 2025).
Reşat Karagöz (CHP, Amasya). “Amasya ilinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27710, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27710-amasya-ilinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ad3ccb16-dc7c-4b9f-94ff-01969f8c000b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ülkemizin birçok yerinde olduğu gibi, Amasya ilimizde nisan ayında hava sıcaklıklarının eksi derecelerde seyretmesi sonucu çok sayıda ilçemizde ve köyümüzde ağır zirai don olayları yaşanmıştır. Özellikle meyve üreticilerimiz ve seracılık yapan vatandaşlarımız büyük zarar görmüştür. Ağaçlar çiçeklenme dönemindeyken yaşanan bu don olayı nedeniyle elma, kiraz, ceviz, şeftali, erik, kayısı ve benzeri ürünlerde ciddi rekolte kayıpları oluşmuştur. Çiftçilerimiz borç batağına sürüklenmiştir. Zirai don nedeniyle oluşan ürün kayıpları yalnızca bu sezonluk gelir kaybı anlamına gelmemekte olup, aynı zamanda çiftçilerimizin borçlarını ödeyememesi, gelecek sezon için üretim yapacak gücü bulamaması, aile e bütçelerinin tamamen çökmesi anlamına gelmektedir. meni
Zirai don felaketi nedeniyle zarar gören üreticilerin mağduriyetlerinin acilen giderilmesi, zararlarının tespit edilip karşılanması ve önümüzdeki süreçte benzer afetlere karşı kalıcı çözüm yollarının belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Teli: 0312 420 52 04 €-posta: reşat. karagöz &tbmm. gov.tr
Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat E-204 Çankaya-ANKARA
Bu bağlamda:
SORULAR
Amasya'da 2025 yılı Nisan ayında yaşanan zirai don nedeniyle hasar tespiti , Yapılmış mıdır? Yapıldıysa hangi ilçelerde ne kadarlık bir zarar oluşmuştur?
Üreticilerimizin yaşadığı bu afet nedeniyle ürün kaybı oranı ne kadardır?
Zarar gören çiftçiler için herhangi bir destek paketi, hibe ya da kredi erteleme planlanmakta mıdır?
Tarım sigortası yaptırmayan ama ciddi şekilde zarar gören üreticilerin kayıpları nasıl telafi edilecektir? Sigorta kapsamı dışında kalan bu üreticilere yönelik bir destek mekanizması oluşturulacak mıdır?
Amasya'da tarımsal afetlere karşı erken uyarı sistemleri ve koruyucu önlemler yeterli düzeyde midir? Bu konuda Bakanlığınızın yeni bir çalışması var mıdır?
Don olayından etkilenen üreticilere yönelik Bakanlığınızca planlanan doğrudan gelir desteği, afet yardımı ya da hibe destekleri var mıdır? Varsa detayları nelerdir, başvuru koşulları nasıl belirlenecektir?
Bankalara ve Tarım Kredi Kooperatiflerine borçlu olan çiftçiler için herhangi bir borç ertelemesi, faiz indirimi ya da yapılandırma planı gündemde midir?
Amasya gibi meyvecilikte uzmanlaşmış bölgelerde her yıl yaşanabilecek bu tür doğa olaylarına karşı üreticilerin daha dayanıklı hale getirilmesi için uzun vadeli bir bölgesel tarım politikası oluşturulması planlanmakta mıdır?
Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat B-Z04 Çankaya-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 65 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de "10 ila "015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "010 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9025 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız Kırsal Kalkınma Yatırımları kapsamında sisleme makinesi, ısıtma sistemleri, don pervanesi, sulama sistemleri gibi don ve doluyu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü ile çiftçi bilgilendirme sistemlerine (zirai don, aşırı yağış, dolu vb.) ilişkin projelere 9050 hibe oranında destek verilmektedir.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren 9625 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 920 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan