Bitlis ilindeki kuru fasulye yetiştiricilerinin desteklenmesine ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 30 Nisan 2025 tarihinde 7/27714 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 124 gün sonra, 1 Eylül 2025).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “Bitlis ilindeki kuru fasulye yetiştiricilerinin desteklenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27714, 30 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27714-bitlis-ilindeki-kuru-fasulye-yetistiricilerinin-desteklenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/84933482-b674-4d3b-b0c2-0196902c390e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 124 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)TBMM | HALRLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ i GRUP BAŞKANLIĞI
| Sayı : 120 İİ aeaeemasiesesene
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA
Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
2023 yılı itibarıyla Türkiye genelinde kuru fasulye üretimi 240 bin ton olarak gerçekleşmiş, toplam baklagil üretimi içindeki payı 018,3 olmuştur. Ancak, yüksek üretim girdileri, hastalık ve zararlılarla mücadelede yetersizlik, makineli tarımın yaygın olmayışı, tarım ve çiftçiyi destekleme yönünde politikaların yetersizliği gibi nedenlerle hem ekim alanlarında hem de üretim miktarında düşüşler yaşanmaktadır.
Bitlis ili, 2023 yılında 34.971 ton üretimle Türkiye genelinde ikinci sırada yer almasına rağmen, son beş yılda ekim alanlarında ciddi azalmalar meydana gelmiştir. 2021 yılında 126.980 dekar olan ekim alanı, 2023 yılında 97.227 dekara gerilemiştir. Bu düşüş, Bitlis"te kuru fasulye üretimindeki potansiyelini tehdit etmektedir.
Bölgedeki üretimin artırılabilmesi için çiftçilere yönelik desteklerin güçlendirilmesi, modem tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması ve sertifikalı tohum kullanımının teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır.
SORULAR
2023 yılı itibarıyla Bitlis ilinde kuru fasulye üretiminde yaşanan ekim alanı daralmasının temel nedenleri nelerdir?
Bitlis'te kuru fasulye üretimi yapan çiftçilere yönelik özel bir destek programı ya da teşvik mekanizması uygulanmakta mıdır?
Sertifikalı tohum kullanımının artırılması için Bitlis özelinde bir çalışma yürütülmekte midir?
Tarih S1, WL 2025 27714
. Hastalık ve zararlılarla mücadelede çiftçilere yönelik hangi teknik destekler sağlanmaktadır?
. Bitlisilinde zarar eden fasulye üreticilerinin banka borçlarının yeniden yapılandırılması, gecikme faizlerinin silinmesi ya da ertelenmesine dair bir çalışmanız var mıdır?
. Bitlis ilinde kuru fasulye tarımında makineli üretimin yaygınlaştırılması amacıyla planlanan bir proje veya teşvik bulunmakta mıdır?
. Önümüzdeki yıllarda Bitlis ilinde kuru fasulye ekim alanlarının artırılması için
Bakanlığınızın bir hedefi veya stratejik planı var mıdır?
. Irak, Cezayir, Almanya, gibi ülkelere kuru fasulye ihracatı gerçekleşmektedir. Bitlis ilinde üretilen kuru fasulyenin ne kadarı ihracatta ne kadarı iç piyasada kullanılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Bakanlığımızca baklagil üretimine yönelik yürütülen tarımsal destekleme ve proje uygulamalarıyla birlikte 2015-2024 yılları arasında baklagil ekiliş alanında "027, üretim miktarında ise 9625 oranında artış gerçekleşmiştir.
Bitlis ilinde fasulye (kuru) üretimi 2024 yılında 109 bin dekar alanda 38 bin ton olarak gerçekleşmiş olup kuru fasulye üretiminde Türkiye genelinde 4'üncü sırada yer almıştır.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Bu kapsamda üçüncü kategoride yer alan ürünler için destek katsayısı 1,50 olarak belirlenmiştir. Bu grupta yer alan fasulye (kuru) üreten bir üreticimize, e Temel Destek Kapsamında 366 TI./da, e Planlı Üretim Desteği Kapsamında 366 TL/da, e Serüfikalı Tohum Kullanım Desteği Kapsamında 122 TL/'da ve
" Katı organik-organomineral gübre desteği kapsamında 51,24 TL/da destekleme ödemesi yapılacaktır.
Bununla birlikte baklagil ürününü lisanslı depolarda muhafaza edenlere Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9675 i oranında kira desteği sağlanmaktadır.
Ülkemizde 2021 yılından bu yana uygulanan Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi kapsamında Bitlis iline fasulye (kuru) üretimini artırmak amacıyla 2021-2024 yılları arasında 6,9 milyon TL kaynak aktarılmıştır.
Bakanlığımızca 2024 yılında verilen tarımsal desteklemeler kapsamında Bitlis iline toplamda 546.616.843 TL ödeme yapılmıştır.
Üreticilerimiz hastalık ve zararlılarla mücadele konusunda gerekli bilgileri ililçe tarım ve orman müdürlüklerinden öğrenebilecekleri gibi, Bakanlığımız tarafından dağıtılan ürün ve zararlı özelinde afiş, liflet ve kitapçıklardan veya Bakanlığımızca yürütülen projelere bizzat katılım sağlayarak bu konudaki bilgi ve becerilerini geliştirebileceklerdir.
Mücadelede kullanılacak olan teknik bilgi ve dokümanlara Bakanlığımız internet sayfasında yer alan üretici bölümlerini takip ederek ulaşılabilmektedir. Ayrıca "Çiftçi Tarla Okulları" aracılığı ile teknik uzmanlar eşliğinde bizzat üretim yerinde yapılan eğitimlere katılım sağlanabilmektedir.
Avrupa Birliği (AB) tarafından aday ve potansiyel aday ülkelere destek olmak amacıyla oluşturulan Katılım Öncesi Yatırım Aracı (PA)'nın kırsal kalkınma bileşeni (İPARD Programı) kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. İPARD I ve İPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, İPARD MI dönemiyle birlikte ülke geneline TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı yayılmıştır. İPARD TI döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır.
İPARD II programı kapsamında, üreticilerin tek başlarına satın alamadıkları veya da almalarının işletme ölçek ekonomisi açısından uygun olmadığı makine ve ekipmanları ortaklaşa temin ederek birlikte kullanmalarını teşvik etmek amacıyla makine parklarının kurulmasına yönelik olarak sunulan ve uygun harcama tutarı 50 bin Euro'ya kadar olan projelerden uygun bulunanlara 9060-70 oranlarında hibe desteği verilmektedir. Bu başlık altındaki desteklerden sadece üretici örgütleri faydalanabilmekte ve bu destekler sayesinde kurdukları makine parklarındaki alet ve ekipmanı üyelerine kullandırabilmektedirler. i
Bu çerçevede, Bitlis ilinde fasulye (kuru) üretimiyle iştigal eden üreticiler tarafından kurulan üretici örgütleri de bu başlık altındaki desteklere başvurarak fasulye (kuru) tarımında makineli üretimin yaygınlaştırılmasına katkı sağlayabilmeleri mümkündür.
Bakanlığımız ilgili kuruluşu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu tarafından 2025 yılı içerisinde yayınlanacak çağrı ilanlarına ilişkin takvim 25.03.2025 tarihinde Kurumun internet sitesinde (www.tkdk.gov.tr) kamuoyu ile paylaşılmıştır.
İPARD ILI program döneminde Bitlis ilinde farklı alt sektörlerden 45 proje sunulmuş olup bu projelerin inceleme süreçleri devam etmektedir.
Üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" Okapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindem/taksit tarihinden itibaren 9425 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "520 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9425-94100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TI.*ye kadar sıfır faizli, 300.000 TI.*nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 050-90100 aralığında faiz/kar payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
Dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan