Şanlıurfa'daki elektrik kesintilerinin tarımsal faaliyetlere etkisine ilişkin
Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 2 Mayıs 2025 tarihinde 7/27765 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 4 Temmuz 2025).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'daki elektrik kesintilerinin tarımsal faaliyetlere etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27765, 2 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27765-sanliurfa-daki-elektrik-kesintilerinin-tarimsal-faaliyetlere-etkisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83d4dcd8-5468-4e8d-a5e3-0196a4fddcfa
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Şanlıurfa, Türkiye'nin en büyük tarım kentlerinden biri olup, ülkemizin gıda güvenliği ve tarımsal ihracatı açısından hayati öneme sahiptir. Ancak 2024-2025 tarım döneminde Şanlıurfa ve genel olarak
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan kuraklık, bölgedeki çiftçileri ağır şekilde etkilemiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Geniş ve verimli tarım arazilerinin yer aldığı Siverek'teki çiftçiler uzun süredir yeterli yağış olmaması nedeniyle sulama döneminde olan mahsullerini kuyu sularıyla sulanmaya çalışmaktadır. Ancak on günden fazladır DEDAŞ tarafından sürekli olarak yapılan elektrik kesintileri nedeniyle, çiftçiler sulama yapamamaktadır.
Bölge çiftçisinin yaşadığı en büyük sorun Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş. (DEDAŞ)Y'ın uygulamalarıdır. Çiftçilerin kuyulardan su çekebilmek için kullandıkları elektrik, DEDAŞ tarafından haksız ve keyfi şekilde kesilerek, her gün saatlerce elektrik verilmeyen köyler susuz ve elektriksiz bırakılmaktadır. Elektrik kesintileri nedeniyle tarımsal üretim neredeyse durma noktasına gelmektedir. Çiftçinin tarlasını sulayamadığı bir dönemde bu kesintiler, kamu kaynaklarının etkin kullanımı, kamu sağlığı ve gıda arz güvenliği açısından büyük riskler oluşmaktadır.
Siverek'in Aşağı Taşlı, Sarıören, Uzuncuk, Karakeçili, Tımıti, Karakaçeki Mızar, Bey Ali, Kızıl Ali ve diğer civar köylerinde kuraklık ve DEDAŞ kesintileri nedeniyle kuyular yanma noktasına gelmiştir.
Devlet tarafından desteklenmesi ve teşvik edilmesi gereken çiftçilerimizin bu şekilde mağdur edilmesi, bölgesel ekonomik çöküşe, tarımsal üretimde ciddi kayıplara ve sosyal huzursuzluklara yol açmaktadır. Bu nedenle bölgedeki elektrik kesintilerinin sebepleri, sorumluları ve çiftçilere yönelik destek mekanizmalarının acilen açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2024-2025 üretim sezonunda kuraklıktan etkilenen çiftçilere yönelik su temini, sulama desteği veya enerji desteği sağlanması planlanmakta mıdır?
Şanlıurfa ve çevresindeki tarım alanlarında yaşanan kuraklığa rağmen DEDAŞ tarafından uzun süreli elektrik kesintilerinin yapılmasının sebebi nedir, Bakanlığınızın bu konuda bilgisi var mıdır?
DEDAŞ'ın özellikle çiftçilere ve tarım köylerine yönelik olarak uyguladığı elektrik kesintilerinin gerekçesi nedir? Bu konuda Bakanlığınıza ulaşan şikayetler olmuş mudur?
Elektrik kesintilerinin tarımsal üretimi sekteye uğratması nedeniyle oluşabilecek kamu zararı ve çiftçi mağduriyetleri hakkında herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
DEDAŞ'ın bölgedeki elektrik kesintilerine ilişkin uygulamaları denetlenmekte midir? Şu ana kadar bu konuda herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?
DEDAŞ uzun süreli elektrik kesintilerine ne zaman son verilecektir?
Şanlıurfa'da yaşanan kuraklık nedeniyle tarımsal üretimin olumsuz etkilenmemesi için
Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir özel destek programı var mıdır? Varsa kapsamı nedir?
Kuraklık ve enerji kesintileri nedeniyle zarar gören çiftçilerin kredi borçlarının ertelenmesi veya silinmesi gibi bir planlama yapılacak mıdır?
Gıda arz güvenliğinin tehlikeye girmemesi ve üretimde sürekliliğin sağlanabilmesi için
Bakanlığınızın bölgedeki çiftçiler için kısa, orta ve uzun vadeli acil eylem planı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO | 283 | 7427765
Hava muhalefeti kaynaklı olayların dağıtım şebekesine olumsuz etkileri, şebekeye yapılan üçüncü şahıs müdahaleleri, üçüncü şahıs hatlarında meydana gelen arızalar ve üçüncü şahıs elektrikçilerin bu arızalara müdahale yöntemlerinde gözlemlenen uygunsuz çözümler gibi nedenlerden dolayı plansız enerji kesintileri gerçekleşebilmektedir. Bununla birlikte, ilgili elektrik dağıtım şirketince uygulanan yatırım ve bakım çalışmaları kapsamında planlı kesintiler gerçekleşebilmektedir.
Gerçekleşen kesintiler ilgili dağıtım şirketlerinin internet adreslerinde yayımlanmakta olup, bu bilgiler aynı zamanda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı"na (EPDK) aylık olarak bildirilmektedir. Türkiye Elektrik Dağıtım Şirketi (TEDAŞ) ve EPDK nezdinde yapılan çalışmalar ile bu kesintiler detaylı olarak incelenmekte ve kesintilerin önlenmesi için yatırım ve bakım programları oluşturulmaktadır. Meydana gelen elektrik kesintilerine yapılan önleyici ve koruyucu bakım onarım çalışmaları ile anında müdahale edilmekte, faaliyet alanındaki elektrik tesislerine yönelik periyodik arıza önleyici bakım programları uygulanmaktadır.
Bakım faaliyetleri kapsamında ise; "Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Planlı Bakım Harcamalarının Tarife Hesaplamalarında Dikkate Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar" çerçevesinde geçici kabulü yapılmış tüm dağıtım tesisleri için birinci seviye planlı bakım faaliyetleri 2 yılda bir, ikinci seviye planlı bakım faaliyetleri enerji nakil hatları hariç diğer tesis ve teçhizat için 2 yılda bir, enerji nakil hatları için 5 yılda bir yapılmakta olup, üçüncü seviye planlı bakım faaliyeti ise öngörülen bütçenin altında olmamak kaydıyla bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınarak belli periyotlarda gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan; elektrik dağıtım şirketlerinin tedarik sürekliliği ile teknik kalite ve cihaz hasarlarına ilişkin yükümlülükleri Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği (Yönetmelik) çerçevesinde düzenlenmiş olup, yıllık teknik ve teknik olmayan kayıp oranı 9640"ın altında olan ilçelerde bulunan kullanıcıların Yönetmeliğin 18'inci ve 27'nci maddeleri kapsamında belirtilen yıllık kesinti eşik süre ve sayılarının aşılması durumunda tazminat hakkı doğmaktadır. Yıllık kesinti tazminatına ilave olarak günlük kesinti süresinin kentsel dağıtım bölgesinde 10 saat, kent altı dağıtım bölgesinde 11 saat ve kırsal dağıtım bölgesinde 12 saati aşan ve sebebi şebeke işletmecisi veya dışsal olan kesintiler için kullanıcıların başvurusuna gerek olmaksızın kesintiden etkilenen her bir kullanıcıya dağıtım şirketi tarafından uzun süreli kesinti tazminatı ödenmektedir.
Bu kapsamda elektrik dağıtım şirketlerine gerek çağrı merkezi kanalı ile gerekse de TEDAŞ Mobil uygulama ile gelen arıza ihbarlarına öncelikli olarak müdahale edilerek arızalar giderilmektedir. TEDAŞ mobil üzerinden yapılan ihbarların belli süre içerisinde giderilememesi durumunda ise cezai işlem uygulanmaktadır.
Bununla birlikte lisanslarında belirtilen bölgede dağıtım hizmeti veren elektrik dağıtım şirketleri, TEDAŞ tarafından 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında periyodik olarak denetlenmekte, icra edilen denetimler neticesinde tanzim edilen inceleme ve denetim raporları da gereği için EPDK'ya gönderilmektedir. Fatura şikayetlerine ilişkin hususlar da dahil olmak üzere söz konusu raporların 6446 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat kapsamında değerlendirilmesi neticesinde mevzuata aykırı faaliyetleri sabit görülen elektrik dağıtım şirketleri hakkında idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Önergede yer alan diğer hususlar Bakanlığımız görev, yetki ve sorumluluk alanında yer almadığından, konuya ilişkin ilgili kurum/kuruluşlardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.