İzmir'in Menemen ilçesinde yapılması planlanan bir gölet projesine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 5 Mayıs 2025 tarihinde 7/27824 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 116 gün sonra, 29 Ağustos 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “İzmir'in Menemen ilçesinde yapılması planlanan bir gölet projesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27824, 5 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27824-izmir-in-menemen-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-bir-golet-projesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/909dbdff-a76b-4509-9749-0196a5de0e08
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 116 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olar cevaplandırılmasını arz ederim.
05/05/2025
İzmirin Menemen ilçesinde kuraklıkla mücadele amacıyla planlanan gölet projesi, hem çevresel etkileri hem de fay hattına olan yakınlığı nedeniyle ciddi riskler taşımaktadır. ÇED raporlarında projenin yakınında aktif bir fay hattı olan Menemen Fayı'nın bulunması, göletin olası bir depremde büyük bir tehlike yaratabileceğine işaret etmektedir. Ayrıca, göletin tarımsal sulama amacıyla kullanılacağı belirtilmesine rağmen, su kaynağı olarak belirlenen derelerin hali hazırda kuruma noktasına gelmiş olması, projenin verimliliğini ve sürdürülebilirliğini tartışmalı hale getirmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve yurttaşların can güvenliği açısından denetim ve şeffaflık ihtiyacını ortaya koymaktadır.
Bu bilgilendirme ışığında:
I-İzmir Menemen'de planlanan gölet projesinin yer aldığı bölgenin aktif fay hattına yakınlığı göz önünde bulundurularak hangi jeolojik ve sismik etüt çalışmaları yapılmıştır?
SORULAR
Projeye ilişkin ÇED raporunda belirtilen deprem riskleri doğrultusunda alınan yapısal önlemler nelerdir?
Göletin dolumu için kullanılacak su kaynaklarının mevcut durumu nedir? Bu kaynakların kuraklık dönemlerindeki sürdürülebilirliği nasıl sağlanacaktır?
Projenin yapımıyla birlikte bölgedeki ekosistem dengesi ve tarım arazileri üzerinde oluşabilecek olumsuz etkiler değerlendirilmiş midir?
Gölet projesi dışında, İzmir'de kuraklıkla mücadeleye yönelik alternatif su yönetimi çözümleri (yağmur hasadı, yeraltı barajları, arıtma tesisi yatırımları vs.) gündeme alınmış mıdır?
Bu projeyle ilgili kamuoyundan gelen itirazlar ve uzman görüşleri dikkate alınmış mıdır? Alındıysa bu görüşlerin içeriği nedir ve projeye yansımış mıdır?
E-mail : mustafa.bilici(©tomm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
İzmir Menemen'de yapılması planlanan İğnedere Göleti'nin bulunduğu alanda, proje öncesinde detaylı jeoteknik ve jeolojik etüt çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 2019 yılında onaylanan İzmir Menemen İğnedere Göleti Planlama Aşaması Revize Jeoteknik Etüt Raporu kapsamında; göletin aks yeri ve göl alanında geçirimlilik, duyarlılık ve stabiliteye ilişkin detaylı zemin etütleri tamamlanmıştır. Ayrıca bölgede yapılan yamaç ve talveg sondajlarında herhangi bir aktif fay izine de rastlanmamıştır. Maden Tetkik Arama (MTA) tarafından haritalanan ve göletin yakınından geçen fay hattı ise, üçüncü grup doğrultu atımlı çizgisel fay olarak tanımlanmıştır. Bu fayın holosen döneminde (son 10.000 yılda) aktif olmadığı kabul edilmekle birlikte gözlemsel jeolojik etüt çalışmaları sırasında da yüzeysel bir fay izine rastlanılmadığı belirtilmiştir.
İğnedere Göleti'nin İğnedere Mahallesi'nin sınırları içerisinde yer alan, Hasandere Deresi üzerinde yapılması planlanmakta olup projeye ait raporlarda, söz konusu derenin yıllık akış miktarı, mevsimsel debi değişimleri ve uzun vadeli su temini kapasitesine dair sayısal veriler ile bu verilere dayalı analiz ve değerlendirmelere yer verilmektedir.
Projenin çevresel etkileri kapsamında; bir ÇED süreci yürütülmüş ve 18.04.2025 tarihli ÇED Olumlu Belgesi alınmıştır. Proje alanında yer alacak, 6 adet kil ocağı, | adet kum-çakıl ocağı ve 2 adet kaya ocağının yanı sıra, kırma eleme, yıkama tesisi ve beton santrali gibi tesislerin faaliyetleri planlanmış olup bu tesislerin faaliyeti sonunda, ilgili yönetmelikler çerçevesinde kapatılacağı ve çevresel etkilerin azaltılacağı belirtilmiştir. Ayrıca İzmir 2 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden uygunluk görüşü alınmış, tarım alanları ve kültürel mirasın korunması için gerekli kurum görüşleri de raporun içeriğinde yer almıştır. Yöre halkı ve ilgili kurumlar projenin ülke ekonomisine ve tarıma olumlu katkılar sağlayacağını belirtmiş ve herhangi bir olumsuz görüş belirtilmemiştir.
Kuraklıkla mücadele kapsamında çeşitli stratejiler ve projeler geliştirilmekte olup bu çalışmalar; se Modem Sulama Sistemlerinin Yaygınlaştırılması: Kapalı sulama sistemleri yaygınlaştırarak, su kayıplarının azaltılması hedeflenmektedir. Ayrıca atık suların tarımda yeniden kullanılması için çalışmalar yapılmakta ve akıllı sulama yatırımları ile verimlilik artırılmaktadır
" Su Depolama ve Sulama Projeleri: Kuraklık yaşanan bölgelerde, suyun yıl boyunca depolanabilmesi için göletler, yeraltı depolamaları ve suni depolama tesisleri geliştirilmektedir. Bu projelerle, tarım arazilerinin modern sulama sistemlerine kavuşması sağlanmakta ve suyun etkin kullanımı teşvik edilmektedir. e Kurumsal Kapasitenin Güçlendirilmesi: Kuraklık ve taşkın risklerinin yönetimi için, kurumsal kapasitenin artırılması hedeflemektedir. Bu projeler, taşkın kontrol altyapısının inşası, erken uyarı sistemlerinin genişletilmesi ve tarımsal kuraklığın izlenmesi gibi eylemleri içermektedir...
" Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi: 81 il için hazırlanan Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi Eylem Planı'nı uygulamaktadır. Bu plan, suyun etkin ve verimli kullanımını sağlamak, modern sulama sistemlerini yaygınlaştırmak ve suya göre tarım uygulamalarını teşvik etmek gibi hedefleri içermektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan