Elazığ'ın Maden ilçesine bağlı Camiikebir Mahallesi'nde yürütülen madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Elazığ'ın Maden ilçesi, Camiikebir Mahallesi sınırları, 19 Haziran 2019 yılında Cumhurbaşkanı kararıyla Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 2'inci maddesi gereğince "Riskli Alan" olarak kabul edilmiştir. İlçede faaliyetlerini devam ettiren özel sektöre ait bakır işletmelerinin uzun yıllardır maden üretimi sonrasında arta kalan cürufu aynı yere biriktirmesi sebebiyle 15 yılı aşkın bir süreden beri Maden halkının yaşamı doğal olmayan bir heyelan riski altındadır.

Buna göre;

1. Yıldızlar Holding Bakır İşletmesinin, ilçe merkezine yakın bir bölgede (Leylo Deresi) 05 Mayıs 2025 tarihinde kontrolsüz bir şekilde dinamit patlatması ilçe merkezinde işyeri ve evlerde hasara sebep olmuş ve vatandaşımız üzerinde korku ve panik yaratmıştır. Bu işletmenin doğal olmayan heyelan riski taşıyan bir bölgede dinamit patlatması uygun mudur?

2. Firmanın dinamit patlatmadan önce yerel birimlere bilgi vererek toplumun can ve mal güvenliği ile ilgili alınmış bir tedbir söz konusu mudur?

3. Yaşanan patlama sonrası ilçedeki işyerleri ve meskenlerde bir hasar tespiti yapılarak maddi hasar raporu için yerel birimler harekete geçmiş midir?

4. Yıldızlar Holding Bakır İşletmesinin Cumhurbaşkanlığı kararı ile Afet Riskli Bölge ilan edilen bir ilçede madencilik faaliyetlerini devamı için dinamit patlatmasına bundan sonraki süreçte onay verilecek midir?

5. Firmanın madencilik faaliyetleri nedeniyle kontrolsüz olarak patlatmış olduğu dinamitin etkisiyle ilçede doğal olmayan bir heyelan faciasının yaşanmaması için herhangi bir önlem alınmış mıdır?

CEVAP

1. Eti Gümüş A.Ş'ye ait İlimiz Maden İlçesi, Camiikebir Mahallesi, 694 ada, 39 parsel numaralı, 544 ruhsat nolu maden sahasında bulunan 2 adet 23-2019-00137 ve 23-2020-00107 Patbis nolu 2000 kg. kapasiteli gezici patlayıcı madde deposuna Patlayıcı Maddeler Denetleme Komisyonu tarafından 24.04.2025 günü yapılan denetimlerde 23-2020-00107 nolu depoda raf ömrü 12 ay olan ve üretim tarihinin 08.01.2024 olduğu belirlenen 1.400 kapsüle duyarlı emisyon patlayıcı ile raf ömrü 24 ay olan ve üretim tarihinin 29.05.2023 olan 640 adet elektriksiz kapsül ve üzerinde herhangi bir ibare bulunmayan 120 adet elektrikli kapsül bulunduğu tespit edilerek tutanak altına alınmıştır. Eti Gümüş A.Ş. firması Elazığ Valiliğine verdiği 25.04.2025 tarih ve 436 sayılı dilekçe ile depolarında bulunan süresi geçmemiş olanlarında dahil olduğu bütün patlayıcı maddelerin imhası talebinde bulunmuştur. Valilik Makamının 25.04.2025 tarih ve 2025042511492510079 sayılı olurları ile 23-2020-00107 Patbis nolu depoda bulunan tüm patlayıcı maddelerin imha edilmesi uygun görülmüştür. Valiliğimizce oluşturulan Patlayıcı Madde İmha Komisyonu tarafından 05.05.2025 tarihinde gerekli çevre güvenliği sağlanarak, söz konusu patlayıcı maddelerin yarıya yakın kısmı imha edilmiştir.

2) 05.05.2025 günü saat 11.00 sıralarında bahse konu maden sahasına "Eti Gümüş A.Ş. firmasının teknik sorumlusu maden mühendisi, ateşleyicisi ile jandarma ve emniyet bomba imha uzmanları ile diğer teknik personelden oluşan Valilik İmha Komisyonu koordinesinde" gelinerek maden sahası içerisinde güvenli bölge temin edilmiş, bölge polis bölgesi olduğundan İlçe emniyet görevlilerince riskli yolların kapatılması sağlanmış, imhanın yapılacağı alanda itfaiye aracı ve ambulans çağrılarak imha işlemi bitene kadar sahada kalmaları sağlanarak gerekli güvenlik önlemleri alındıktan sonra imha işlemine başlanılmış olup herhangi bir olumsuzluğa karşı imha edilecek patlayıcı maddeler iki kısma ayrılarak oluşacak olumsuz gürültü etkisinin en aza indirilmesi hedeflenmiştir. Söz konusu işlem başlamadan önce Maden Kaymakamlığı ve Maden Belediyesi komisyon tarafından bilgilendirilmiştir.

3) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nce olay sonrasında vatandaş talebi olmadığından sahada herhangi bir hasar tespit çalışması yapılmamıştır.

4) İmha işleminden önce Eti Gümüş A.Ş. firması madencilik faaliyetlerini durdurmuştur.

5) Firma faaliyetlerini durdurmuştur. Ayrıca Valiliğimizce söz konusu riskli alan imha işleminden daha önce boşaltılmıştır.