Bakanlığın çalışmalarına ilişkin

Bakanlığımızca piyasalar yakından takip edilmekte olup spekülatif hareketler titizlikle incelenmektedir. Tüketicilerimizin ve/veya üreticilerimizin aleyhine oluşabilecek durumlarda, piyasasının düzenlenmesi, üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla tüm araçlar etkin bir şekilde kullanılarak gerekli müdahaleler Bakanlığımız, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı ile eş güdüm içerisinde ivedilikle yapılmaktadır.

Bakanlığımızca kişilerin sağlığını tehlikeye düşürebilecek şekilde değiştirilmiş olduğu tespit edilen ve taklit veya tağşiş yapıldığı laboratuvar sonucuyla kesinleşen ürünlerle ilgili bilgiler, kesinleşen resmi kontrol ve denetim sonucu kamuoyu ile paylaşılmaktadır.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 940100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Ayrıca, yeni uygulama ile ihracatta geri dönen ürünlere yönelik ek tedbirler getirilmiştir.

Her yıl mart ayı başında mevcut depolamalı tesislerin doluluk oranları dikkate alınarak, ekimi yapılacak bitki deseni ve ekilecek alanlar belirlenerek planlamalar yapılmakta ve çiftçiler ekim dikim yapmadan önce bilgilendirilmektedir.

2025 yılı sulama sezonunda su eksikliğine bağlı olarak, Bakanlığımızca inşa edilen depolamalı sulama tesislerinden faydalanan çiftçilerin oluşabilecek muhtemel zararların önlenmesi veya asgariye indirilmesi için Havza Bazında Kuraklık Analiz Çalışmaları yapılmıştır.

81 il valiliğine tarımsal üretimin planlanması mevzuatı kapsamında Devlet Su İşleri Bölge Müdürlükleri ve sulama birlikleri ile çalışılması ve Tarımsal Kuraklık İl Kriz Merkezince alınacak tedbirlerin karara bağlanması hususu talimatlandırılmıştır. Yapılan toplantılarda;

"e "650 kuru tarım uygulanması (Bursa, Aydın, Denizli), Kuru tarıma yönlendirilmesi, Şebeke dışı arazilere (meyve bahçesi hariç) su verilmemesi, Kısıtlı sulama programı uygulanması, Sadece mevcut sabit tesislere 1 veya 2 defa su verilmesi, Sabit tesisler hariç sulama beyannamesi alınmaması, Gece sulaması yapılması ve İzinsiz sulama yapılan her arazi başına su kullanım hizmet bedelinin 2 katına çıkartılması, bu fiillerin tekrar edilmesi halinde 4 katına kadar idari para cezası uygulanması, gibi kararlar alınmıştır.

Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir.

Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Planda, sektörel ve bireysel su kullanımlarında hedefler, stratejiler, eylemler ve sorumlu kurumlar belirlenmiştir. Ayrıca plan kapsamında tarımsal su kullanım verimliliğini artıran uygulamaların yaygınlaştırılmasıyla mevcut durumda 9050 olan sulama randımanının 2030 yılına kadar 9060, 2050 yılına kadar 9065 seviyesine yükseltilmesi hedeflenmektedir.

Bulunduğumuz yüzyıl için yapılan iklim etki değerlendirmeleri, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi neticesinde tarımsal sulama, endüstri, kentsel ve turizm kullanımlarının hangi ölçüde artacağı ile ilgili olarak gelecek dönemlere ilişkin su ihtiyaçları projeksiyonları yapılmıştır.

Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31.01.2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır.

Seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden dokümanlara ulaşılabilmektedir.

Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve reklam panoları hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır.

Su verimliliği seferberliğinin uygulanmasına yönelik 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmi Gazete'de "Su Verimliliği Yönetmeliği" yayımlanmıştır. Mezkur Yönetmelik ile sektörel su kullanımlarının izlenmesi, kayıt altına alınması, orantısız su kullanımlarının ve su kayıplarının azaltılması, ekosistemlerin ve su kaynaklarının korunarak her türlü su kullanımında verimliliğin sağlanması hedeflenmektedir.

Bakanlığımız Su Yönetimi Genel Müdürlüğünce çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm vb. sektörlerin adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak aynı zamanda su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır.

Şu ana kadar Seyhan, Gediz, Küçük Menderes, Konya, Akarçay, Burdur, Batı Akdeniz, Kuzey Ege, Büyük Menderes olmak üzere 9 havzada SSTP tamamlanmış ve yayımlanmıştır.

SSTP ile havza ve alt havza ölçeğinde her sektörün ihtiyacı olan suyun, ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan analiz edilerek planlanması yapılmaktadır. Bu çalışmalarda iklim değişikliği sebebiyle oluşabilecek kuraklık risklerine karşı normal durum ve 4 farklı kuraklık senaryosu (hafif kurak, orta kurak, şiddetli ve çok şiddetli kurak dönemler) ile geleceğe yönelik havzadaki çevre, içme suyu, tarım, sanayi, hayvancılık, turizm gibi sektörlerin havza bazındaki su taleplerine uygun olarak su tahsis senaryoları hazırlanmakta ve su tahsis planlaması yapılmaktadır. İklim değişikliğinin tarımsal üretim ve gıda arzı üzerindeki etkileri değerlendirilmekte ve tarım sektöründeki riskler en aza indirilmektedir.

İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ise daha sıcak ve az yağışlı iklim koşulları, ekstrem meteorolojik olaylarda artış, su kaynaklarında azalma, kuraklık şiddetinde artış, su ve toprak kalitesinde bozulma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi hususlar olarak sıralanmaktadır.

Bu bağlamda; Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013- 2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki 25 nehir havzası için kuraklık yönetim planları hazırlanmıştır.

Kuraklık yönetim planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler aşağıda sıralanmaktadır. e Sulamaalanlarının rehabilitasyonu ve modem sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, e Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması,

Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi,

Gözlem ağının geliştirilmesi,

Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması,

Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması,

Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve

Kuraklık farkındalığının artırılması.

Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında, Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İİ Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır.

Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir. Bu sistemle kuraklık öncesinde tarım, içme suyu, turizm, sanayi gibi su kullanan sektörlere gerekli uyarılar yapılarak kuraklık zararlarının en aza indirilmesi hedeflenmektedir.

Cumhurbaşkanlığınca Orman Genel Müdürlüğüne tahsis edilen kadrolara orman yangınlarıyla mücadele kapsamında öncelikli olarak yangına hassas bölgelere personel planlaması yapılmış olup bu minvalde;

3.477 adet sözleşmeli destek personeli, e 150 adet sözleşmeli orman mühendisi, " 4.500 geçici işçi ve "e 252 daimi işçi, alım süreci başlatılmıştır.

Söz konusu personel alımlarında 4.500 geçici işçi ve 252 daimi işçi başvuruları İŞKUR üzerinden adayların ikametgâh adresine bağlı başvuru kriteri konularak alınmakta olup noter huzurunda yapılacak kura çekimi neticesinde adaylar belirlenmektedir. Sözleşmeli personel alımlarında ise Kamu Personeli Seçme Sınavı kriteri ile ülke geneli başvurular alınmaktadır.

Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

7527 sayılı Kanun'daki uygulama detaylarını içeren "Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği" 13.12.2024 tarihli ve 32751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

5199 sayılı Kanun'un 17'nci maddesinde "Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir. Gerektiğinde bu yetki Bakanlıkça mahallin en büyük mülki amirine yetki devri suretiyle devredilebilir" hükmü yer almakta olup Bakanlığımızca mahallin en büyük mülki amirine yetki devri yapılmıştır.

İbrahim YUMAKLIBakan