1976 yılında Van'ın Çaldıran ilçesinde yaşanan deprem sonrası hak sahiplerinin tapularını alamadığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98. Ve

İçtüzüğün 96. İle 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 16.05.2025

Gülderen VARLİ Van Milletvekili

Seçim bölgem olan Van ili, konumu itibariyle fay hattı bölgesinde yer almakta ve sık sık depremler yaşanmaktadır. 24 Kasım 1976 tarihinde merkez üssü Van'ın Muradiye ilçesi Çaldıran bucağı olan 7,5 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Resmi rakamlara göre 3 bin 840 kişi yaşamını yitirmiş ve 497 kişi yaralanmıştır. Yaşanan depremde 9 bin 232 konut tümüyle yıkılmıştır. Yaşanan yıkımdan sonra ilçenin yeri değiştirilmiştir. Ancak Çaldıran depreminin üzerinden 48 yıl geçmesine rağmen vatandaşların mağduriyetleri hala giderilmemiştir. Tarafımıza iletilen bilgilere göre; 1976 yılında yaşanan depremden sonra ilçenin eski yerleşim yerinde hak sahibi olan yurttaşların hakları yeni yerleşim yeri içerisinde verilmemiş ve mağduriyetleri geçen 48 yıla rağmen hala devam etmektedir. Mağduriyet yaşayan hak sahibi yurttaşların ilgili kurumlara verdikleri dilekçelerin akıbeti bilinmezken ve sorunda çözülmemiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Çaldıran depreminin üzerinden geçen 48 yıla rağmen iddia edildiği gibi hak sahiplerine tapuların verilmemesinin gerekçesi nedir?

2. 48 yıl önce meydana gelen depremden sonra hak sahiplerinin mağduriyet yaşamasında sorumlu ya da sorumlular kimlerdir? Bu konuya ilişkin hakkında soruşturma açılan kamu görevlisi ya da kamu kurumu var mıdır?

3. Çaldıran depreminden sonra ilçe yerinin değiştirilmesiyle eski hak sahiplerine mülkiyet haklarının teslim edilmemesinin yasal ve idari nedenleri nelerdir?

4. Çaldıran depreminden sonra geçen 48 yılda bakanlığınıza ve bağlı kurumlarına tapu konusunda yaşadığı mağduriyete ilişkin başvuran kişi sayısı kaçtır?

5. Kaç kişinin mağduriyeti giderilmiştir? Çaldıran İlçesinin eski yerleşim yerinde hak sahibi olup hakkı bakanlığınızca verilen kişi sayısı kaçtır?

6. Eski hak sahiplerine ilişkin arşiv kayıtları korunmuş mudur? Mülkiyetin belirlenmesine ilişkin geçmişe dönük kayıtlar bakanlığınız ve bakanlığa bağlı kurumlarda mevcut mudur?

7. Deprem sonrası ilçenin yer değişikliği sürecinde hukuki prosedürler tam olarak yerine getirilmiş midir? İlçe yerinin değiştirilmesi ve hak sahipliklerinin devri süreçlerinde yürürlükteki yasaların ihlali söz konusu olmuş ise bunun gerekçesi nedir?

8. Bakanlığınız tarafından, yurttaşların mağduriyetlerinin giderilmesi için yerel yönetimlerle beraber yapılan çalışmalar nelerdir?

9. Deprem bölgesi olan Van İl'inde bakanlığınız tarafından olası bir depreme ilişkin alınan önlemler nelerdir?

10. Bakanlığınız tarafından depremden etkilenerek tapu veya mülkiyet hakkı mağduriyeti yaşayan vatandaşların sayısına dair bir çalışma yapılmış mıdır? Yapılan bir çalışma var ise Türkiye'de yaşanan hangi depreme ilişkin yapılmıştır?