Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Ali Yüksel (Yeni Yol), 20 Mayıs 2025 tarihinde 7/28476 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 29 Ağustos 2025).
Ali Yüksel (Yeni Yol, Konya). “Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28476, 20 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28476-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/742df54c-5a9a-4c2b-83ec-0196f20961eb
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 101 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük
Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim. 20.05.2025
Ülkemizde yaşanan son zirai don afeti nedeniyle başta meyve olmak üzere birçok tarımsal ürünü olumsuz etkilemiştir. Çiftçi ve üreticilerimiz büyük bir sıkıntı içine düşmüştür. Bu durumun hem üreticiler hem de hem de ülke ekonomisi açısından ciddi sorunlar doğurduğu bilinmektedir.
Bu bağlamda;
I- Zirai don felaketinden etkilenen iller ve bu illerde zarar gören tarım ürünleri nelerdir?
SORULAR
Zirai don nedeniyle zarar gören çiftçi sayısı ve tahmini maddi zarar tutarı ne kadardır?
Hasar tespit çalışmaları ne aşamadadır? Zarar gören üreticilere yönelik ne tür destekler planlanmaktadır?
Zarar gören üreticilere yapılan destek ödemeleri nelerdir? Bu desteklerin illere göre dağılımı nasıldır?
1ğltb
Don riskine karşı üreticileri uyaran erken tahmin uyarı sistemleri hangi bölgelerde aktif olarak çalışmaktadır?
TARSİM sigortası kapsamında olmayan üreticilerin zararlarının da karşılanması için herhangi bir planlama yapılmakta mıdır?
Don afeti yaşayan üreticilere yönelik borç ertelemesi, faizsiz kredi desteği sağlanmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır?
Prim ödemelerini gerçekleştiremeyen çiftçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
Ürün hasar tespiti yapılarak ayrımsız, sigortası olsun olmasın çiftçilerimizin zararı karşılanacak mıdır?
Zirai don olaylarının, ülke genelinde tarımsal üretim miktarı ve gıda arzı üzerindeki etkileri nelerdir? Bu durumun gıda fiyatlarına yansıması beklenmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan Zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafindan iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 967 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; "05 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 965 oranında "peşin ödeme indirimi", "910 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 965 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 4010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9435'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız Kırsal Kalkınma Yatırımları kapsamında sisleme makinesi, ısıtma sistemleri, don pervanesi, sulama sistemleri gibi don ve doluyu önleme ile gölgelemeye yönelik file ve/veya plastik/polimer örtü ile çiftçi bilgilendirme sistemlerine (zirai don, aşırı yağış, dolu vb.) ilişkin projelere 9050 hibe oranında destek verilmektedir.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32413 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan