Mersin'in Akdeniz ilçesine bağlı Kazanlı Mahallesi sahilinde yaşanan balık ölümlerine ve deniz kirliliği sorununa ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Mersin'in Akdeniz ilçesinin Kazanlı Mahallesi sahilinde geçtiğimiz hafta karaya vurmuş binlerce ölü balık tespit edilmiştir. Öte yandan deniz suyu renginin de sarardığı görülürken gözler bölgede denize atık deşarjı yapan sanayi kuruluşlarına çevrilmiştir. Mersin Çevre Platformu'nun ifadelerine göre balık ölümleri ve deniz kirliliği bölgede faaliyet gösteren Şişecam Kromsan Soda Sanayi ile bir petrol firmasına ait dolum tesisinin atıklarından kaynaklanmış olabilir. Nitekim yakın zamanda denizden alınan numunelerin analizinde deniz suyu içerisinde ciddi seviyede krom maddesine rastlandığı ifade edilmiştir. Deniz kirliliğine ve balık ölümlerine neden olan etken ne olduğu denizden alınacak numunelerin analiz edilmesinin ardından ortaya çıkacaktır. Öte yandan basit bir basın taraması sonucunda Kazanlı Mahallesi'nde daha önce benzer bir şekilde deniz kirliliği ve toplu balık ölümleri vakalarının defalarca yaşandığı görülmektedir.

Bu bağlamda;

I- Mersin'in Akdeniz ilçesinin kazanlı Mahallesi'nde yaşanan deniz kirliliği ve toplu balık ölümlerinden bakanlığınız haberdar mıdır?

2- Söz konusu olayla ilgili bakanlığınız bir inceleme başlatmış mıdır? Bakanlığınızca denizden su numuneleri alınıp su analizi yapılmış mıdır?

3- Bölgede daha önce defalarca yaşanan toplu balık ölümlerinin nedenlerinin ne olduğuyla ilgili bugüne dek bakanlığınızca kaç çalışma yapılmıştır? Bu çalışmalar sonucunda toplu balık ölümlerinin nedenleriyle ilgili hangi bulgulara ulaşılmıştır?

4 Deniz suyunda bulunan krom maddesinin soda sanayisi ile ilişkilendirildiği bilinmektedir. Bölgede faaliyet gösteren soda fabrikasının çevresel etkileriyle ilgili bakanlığınızın denetlemeleri olmuş mudur? Bu denetlemelerde herhangi bir usulsüzlüğe rastlanmış mıdır? Rastlanmışsa söz konusu işletmeye herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?

CEVAPLAR

17 Temmuz 2025 tarihinde gerçekleşen balık ölümleri ihbarı Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Oİl Müdürlüğümüze iletilmiş, aynı gün Kazanlı sahilinde denetim gerçekleştirilmiştir. Tarım İl Müdürlüğü ekipleri ile müşterek yapılan denetimde kıyıya vuran balıkların hepsinin kefal türünde ve aynı boyda olduğu görülmüştür. Balıkçıların kullandığı plastik ve köpük balık kasalarının da sahile vurduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Soda ve Kromsan fabrikaları önünde de inceleme yapılmış, ölü balık yoğunluğunun bu fabrikalar önünde seyrek olduğu görülmüştür. Tüm bu bilgiler ve bulgular neticesinde, av yasağı mevsiminde limit altı balıkların balıkçı teknelerinden atıldığı değerlendirmesi yapılmış olup bu husus Bakanlığımız mevzuatı kapsamı dışında olduğundan herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiş olup, konunun Tarım ve Orman Bakanlığınca değerlendirilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.

Kazanlı mahallesi içerisinde bulunan ve büyük ölçekli sanayi tipine giren Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. Kromsan fabrikasında; 1 adet evsel nitelikli (100 m? kapasiteli), 1 adet endüstriyel nitelikli (1200 m3), Soda fabrikasında; 1 adet evsel nitelikli (120 m? kapasiteli), 1 adet endüstriyel nitelikli (72000 m) olmak üzere toplamda 4 adet atıksu arıtma tesisi bulunmaktadır.

Bununla beraber Akdeniz ilçesi sınırları içerisinde bulunan, konut ve bazı sanayi kuruluşlarından oluşan evsel ve endüstriyel nitelikli atıksular Mersin Büyükşehir Belediye Başkanlığınca işletilen Karaduvar Atıksu Arıtma Tesisinde arıtımı sağlanarak derin deniz deşarjı ile alıcı ortama deşarj edilmektedir.

Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. Şişecam Kimyasallar Mersin Kromsan Fabrikasında sodyum bikromat ve diğer krom bileşikleri üretimi yapılmakta olup üretimden oluşan atıklar fabrika sahası içerisinde bulunan 150.000 m? lik alanda üzeri geçirimsiz polietilen örtü malzemesi ile kapatılmış etrafına drenaj kanalları açılmış bir sahada geçici olarak depolanmaktadır. Ayrıca fabrika içerisinde tehlikeli atıklarının "tehlikesiz atık" formuna dönüştürülmesi amacıyla ETAN (Eski Teknoloji Atıklarının Nötralizasyonu) tesisi bulunmakta olup tesiste tehlikeli atıklar nötralizasyon işlemi ile tehlikesiz atık formuna dönüştürüldükten sonra İlimiz Akdeniz İlçesi Sarıibrahimli mevkiinde bulunan 2. sınıf düzenli depolama sahasında depolanmaktadır.

Bakanlığımızca 28/04/2022 tarihinde Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. — Soda ve Kromsan Fabrikasına tesisinin 2 yılda bir yaptırması gereken emisyon teyit ölçümlerinin süresi içinde yaptırılmadığının tespit edilmesi üzerine Bakanlığımız tarafından Kanunun 20/b maddesi uyarınca 131.516 TL idari yaptırım uygulanmıştır.

Ayrıca, Mersin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz envanterinde yapılan incelemede; son 10 yıl içerisinde bölgede bulunan tesislerden yalnızca Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş. - Kromsan Fabrikası'na 2022 yılında sahasında bulunan ve eski teknoloji atıkları nötrolizasyonu tesisine (ETAN) gözlem ve referans kuyularından su numuneleri alınmıştır. Alınan su numunelerinde, gözlem kuyusu sonuçlarının referans kuyusuna göre fazla çıktığı tespit edilmiş olup firmaya 1.644.144,00 TL idari para cezası İl Müdürlüğümüzce uygulanmıştır.