Muş ilinde son iki yılda gerçekleşen elektrik kesintilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Muş ili merkezinde ve kırsal mahallelerinde son yıllarda sıklaşan elektrik kesintileri, yurttaşların temel ihtiyaçlara erişimini zorlaştırmakta, kamu hizmetlerinin işleyişini aksatmakta ve yaşam kalitesini düşürmektedir. 21 Mayıs 2025 Çarşamba günü VEDAŞ (Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.) tarafından yapılan duyuruda, bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle sabah saatlerinden akşam 17.00"ye kadar sürecek planlı elektrik kesintisi yaşanacağı belirtilmiştir. Ancak benzer kesintiler sadece bu güne özgü değildir; özellikle Muş ilinde kış aylarının uzun sürmesi, altyapı yatırımlarının sınırlı kalması ve bakım faaliyetlerinin yetersizliği nedeniyle elektrik kesintileri vatandaşların günlük yaşamını sürekli olarak olumsuz etkilemektedir.

Planlı bakım ve onarım çalışmaları, enerji altyapısının güçlendirilmesi açısından zorunlu ve faydalı olmakla birlikte, kesintilerin sıklığı ve etkilenen alanların genişliği, altyapı sisteminin zayıf ve yıpranmış olduğunu ortaya koymaktadır. Öte yandan, planlı kesintilerin kamuoyuna | yeterli zaman diliminde, kapsayıcı yöntemlerle duyurulmaması; özellikle kırsalda yaşayan yurttaşların hazırlıksız yakalanmasına, mağduriyetlerin artmasına neden olmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

İ Elektrik hizmeti; sağlık kuruluşlarının kesintisiz çalışması, çocukların uzaktan eğitime erişimi,

| küçük esnafın üretim süreci ve hanelerin ısınma ve aydınlanma ihtiyacı için vazgeçilmez bir kamu hizmetidir. Bu hizmetin sürekliliği anayasal güvence altındadır. Enerji altyapısının bakımı ve güçlendirilmesi devletin doğrudan yükümlülüğü iken, elektrik dağıtım hizmetinin özelleştirilmesiyle birlikte kamu yararı geri planda kalmış, hizmet kalitesi ticari işletmelerin inisiyatifine terk edilmiştir.

Muş gibi sosyoekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde yaşanan bu kesintiler, sadece teknik değil; aynı zamanda sosyal adalet, bölgesel eşitlik ve kamu denetimi açısından da ele alınması gereken yapısal bir sorundur. Yurttaşların elektrik hizmetine kesintisiz erişimi, devletin asli görevlerinden biri olup; yaşanan her kesinti yalnızca bir teknik arıza değil, aynı zamanda temel hakların ihlali anlamına gelmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Muş merkez ve kırsalında son iki yıl içinde toplam kaç kez elektrik kesintisi yaşanmıştır? Bu kesintilerin kaçı planlı bakım, kaçı arıza kaynaklıdır?

2. 2023 ve 2024 yıllarında Muş ili özelinde elektrik altyapısının güçlendirilmesi ve modernizasyonu için yapılan yatırım ve bakım harcamalarının miktarı ne kadardır? Hangi mahalle ve köylerde hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?

3. Elektrik kesintilerinin özellikle kış aylarında vatandaşın ısınma, eğitim, sağlık hizmeti ve dijital iletişime erişimi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir etki analizi bulunmakta mıdır?

4. VEDAŞ tarafından yürütülen bakım ve onarım çalışmaları hangi denetim mekanizmalarına tabidir? Enerji altyapısında yaşanan sık kesintiler göz önüne alındığında bu denetimlerin yeterliliği Bakanlığınızca sorgulanmakta mıdır? Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için planlı kesintilerin duyuru sistemleri ne kadar yaygın ve etkin bir biçimde kullanılmaktadır? SMS, ilan, muhtarlık bilgilendirme, mobil uygulama gibi kanalların etkinliği nasıl denetlenmektedir?

5. Muş"ta elektrik altyapısının yetersizliği nedeniyle geçmiş yıllarda elektrik kaynaklı yangın, can kaybı, tıbbi cihaz arızası, eğitim kesintisi gibi yaşanmış örnek olaylara dair bir envanter tutulmakta mıdır?

6. Bakanlığınız, özellikle doğu ve güneydoğu illerinde özel dağıtım şirketlerinin hizmet kalitesine ilişkin yurttaşlardan gelen şikâyetleri nasıl değerlendirmektedir? VEDAŞ'ın sözleşmeye dayalı kamu hizmet yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği hangi denetim raporlarına dayandırılmaktadır?

7. Muş gibi yüksek rakımlı, dezavantajlı bölgelerde yaşayan yurttaşlar için elektrik arz güvenliğinin bir kamu görevi olduğu dikkate alındığında, kamusal denetimi artıracak ve hizmetin kalitesini yükseltecek yapısal reformlar planlanmakta mıdır?