6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Hatay'da yaşanan hava kirliliğine ilişkin

Aşağıdaki soruların, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince, Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz edetim.

NERMİN YILDIRIM KA

Kahtamanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremletinin atdından, Hatay başta olmak üzere deptemden etkilenen illerde toz ve hava kirliliği ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Yıkım ve enkaz kaldırma faaliyetleri, konttolsüz moloz dökümleri, beton santralleri ve taş ocaklarının artışı, partikül madde (PM10 ve PM2,5) yoğunluğunu tehlikeli seviyelere çıkarmıştır. Ocak 2025'te Antakya'da yapılan ölçümlerde PM10 ve PM2,5 değerlerinin Dünya Sağlık Örgütü kılavuz değerlerinin sırasıyla 1,3 ve 2,8 kat üzerinde olduğu tespit edilmiştir. İskenderun'da 2023 yılı boyunca PM10 yıllık ottalamasının 96,2-96,5 ug/m? olduğu ve günlük sınır değerin 236-261 gün aşıldığı taporlanmıştır. Bu değerler, DSÖ'nün önerdiği sınırların altı katına ulaşmaktadır. Toz ve kirli havanın solunum, kalp-damar, sinir sistemi hastalıkları, ruhsal bozukluklar, üreme sağlığı sorunları ve kanser tiskini artırdığı bilimsel vetilerle kanıtlanmıştır. Özellikle çocuklar, asbest ve diğer toksik maddelere matuziyet nedeniyle kisa ve uzun vadeli ciddi sağlık tiskleriyle karşı karşıyadır. Bu dutum, acil ve kapsamlı önlemlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır. i

| e 23 vUu6

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Deprem bölgesinde, özellikle Hatay, Adıyaman ve Kahtamanmataş'ta, toz ve hava kirliliğinin önlenmesi için hangi çevresel izleme ve müdahale mekanizmaları uygulanmaktadır?

2. Hatay'da 2023-2025 yıllarında, yıkım ve enkaz kaldırma süreçlerinde asbest ve diğer toksik maddelerin varlığını tespit etmek ve halk sağlığını korumak için hangi bilimsel analizler yapılmış, hangi önlemler alınmıştır?

3. Hatay'da asbest ölçüm sonuçlarında toksik maddelere rastlanmış mıdır? Rastlandıysa bu maddelerin il genelindeki toplam miktarı, bu miktarın ilçelere göre dağılımı nedir?

4. Hatay'da PM10 ve PM2,5 değerlerinin DSÖ kılavuz değerlerini aştığı bölgelerde, özellikle çocuk ve hamile kadınlar gibi hassas grupların sağlığını korumak için Bakanlıklar tarafından hangi özel sağlık izlem ve destek ptogramları yürütülmektedir?

5. Hatay'da deprem bölgesindeki beton santralleri ve taş ocaklarının hava kirliliğine etkisini azaltmak için hangi denetim ve düzenlemeler yapılmıştır? Uygulanan cezai müeyyideler; verilen para cezalarının toplam miktarı nedir?