Göller ve tatlı su kaynaklarındaki mikroplastik kirliliğine ilişkin
CHP
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP), 28 Mayıs 2025 tarihinde 7/28731 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul). “Göller ve tatlı su kaynaklarındaki mikroplastik kirliliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28731, 28 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28731-goller-ve-tatli-su-kaynaklarindaki-mikroplastik-kirliligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/462701ad-b63d-48cd-bb02-019717b60dff
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 127 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
KÖMEROĞLU
A. Sibel Y
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesinden bilim insanlarının gerçekleştirdiği bir çalışmada, Türkiye'deki yedi farklı gölden alınan su ve dip tortusu örneklerinde mikroplastik kirliliği tespit edilmiştir. Üstelik bazı koruma altındaki göller ve sulak alanlarda dahi bu kirliliğin ciddi seviyelere ulaştığı belirtilmektedir.
Bu bulgular, tatlı su kaynaklarımızın, çevrenin ve halk sağlığının ciddi bir tehdit altında olduğunu göstermektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Söz konusu bilimsel çalışmada adı geçen göllerdeki mikroplastik kirliliğiyle ilgili olarak, Bakanlığınızın kısa ve uzun vadeli eylem planları var mıdır? Hangi somut adımların atılması planlanmaktadır?
Bakanlığınız tarafından, Türkiye'deki göller ve diğer tatlı su kaynaklarında mikroplastik kirliliğine ilişkin herhangi bir resmi ölçüm, izleme veya değerlendirme çalışması yapılmış mıdır?
Mikroplastiklerin, tatlı su kaynaklarına ulaşmasını önlemeye yönelik herhangi bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nden bilim insanlarının gerçekleştirdiği bir çalışmada, Türkiye'deki yedi farklı gölden alınan su ve dip tortusu örneklerinde mikroplastik kirliliği tespit edilmiştir. Üstelik bazı koruma altındaki göller ve sulak alanlarda dahi bu kirliliğin ciddi seviyelere ulaştığı belirtilmektedir. i
Bu bulgular, tatlı su kaynaklarımızın, çevrenin ve halk sağlığının ciddi bir tehdit altında olduğunu göstermektedir.
Bu bağlamda;
1. Söz konusu bilimsel çalışmada adı geçen göllerdeki mikroplastik kirliliğiyle ilgili olarak, Bakanlığımızın kısa ve uzun vadeli eylem planları var mıdır? Hangi somut adımların atılması planlanmaktadır?
2. Bakanlığınız tarafından, Türkiye'deki göller ve diğer tatlı su kaynaklarında mikroplastik kirliliğine ilişkin herhangi bir resmi ölçüm, izleme veya değerlendirme çalışması yapılmış mıdır?
3. Mikroplastiklerin, tatlı su kaynaklarına ulaşmasını önlemeye yönelik herhangi bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
CEVAPLAR
Mikroplastik kirliliğinin giderilmesine ilişkin uluslararası gelişmeler ve Avrupa Birliği (AB) mevzuatındaki düzenlemeler Bakanlığımızca yakından takip edilmektedir. Avrupa Birliği Kentsel Atıksu Arıtımı Direktifi (91/271/EEC), 27 Kasım 2024 tarihinde Avrupa Parlamentosu ve Konseyi tarafından kabul edilmiş ve 12 Aralık 2024 tarihli AB Resmi Gazetesi'nde yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Revize edilen AB Kentsel Atıksu Arıtımı Direktifi (2024/3019) kapsamında, mikroplastiklerin kaynağında azaltılması, kentsel atıksu ve arıtma çamurunda izlenmesi, ileri arıtım teknolojileriyle giderimi, tarımsal yeniden kullanımda kontrolü ve genişletilmiş üretici sorumluluğu sistemlerinin geliştirilmesine yönelik düzenlemelere yer verilmiştir.
Bu doğrultuda, Direktifin revizyonu sonucunda ortaya çıkan değişikliklerin ülkemiz açısından uyarlanabilirliği değerlendirilmekte olup, Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği'nde gerekli düzenlemelerin yapılması planlanmaktadır.
I Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi gereğince; yüzeysel su ve yer altı sularının izlenmesi, su kalitesinin ve miktarının belirlenmesine yönelik çalışmalar Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.
Bakanlığımızca, göller ve diğer tatlı su kaynaklarında mikroplastik kirliliğine ilişkin izleme çalışmaları bulunmamakla birlikte; TÜBİTAK — MAM koordinasyonunda yürütülen "Denizlerde Bütünleşik Kirlilik İzleme Programı" kapsamında deniz çöpleri izlenmektedir. Barselona Sözleşmesi UNEP/MEDPOL kapsamında ki Bütünleşik İzleme ve Değerlendirme Programı (MAP) altında ;deniz suyu,yüzey suyu ve sedimanda mikroplastikler; deniz tabanında makro çöplerin yanı sıra,balık midesindeki sindirilen çöpler ile sahildeki çöpler izlenmektedir.
Bakanlığımız tarafından yürütülen "Türkiye'nin Döngüsel Ekonomiye Geçiş Potansiyelinin Değerlendirilmesi İçin Teknik Destek Projesi" kapsamında, mikroplastiklerin kaynağında azaltılması ve çevresel ortamlardan giderilmesine yönelik olarak hazırlanan "Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası" çalışmaları tamamlanmış olup, Bakanlık onayına müteakip yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda, su kaynaklarında ve arıtma çamurlarında uzun vadede mikroplastiklerin izlenmesine yönelik düzenlemelerin yapılması ve ulusal mevzuatımızın Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumlu olacak şekilde güncellenmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca, atıksu arıtma tesislerinde mikroplastiklerin etkin şekilde giderilebilmesi amacıyla geliştirilen ileri arıtma teknolojileri ve uluslararası uygulamalar Bakanlığımızca yakından takip edilmekte olup, bu uygulamaların ülkemiz koşullarına uyarlanmasına yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir.