2020-2024 yılları arasında sendikaya üye oldukları gerekçesiyle iş akdi sonlandırılan işçilere ilişkin
Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 27 Mayıs 2025 tarihinde 7/28853 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 398 gün sonra, 29 Haziran 2026).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “2020-2024 yılları arasında sendikaya üye oldukları gerekçesiyle iş akdi sonlandırılan işçilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28853, 27 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28853-2020-2024-yillari-arasinda-sendikaya-uye-olduklari-gerekcesiyle-is-akdi-sonlandirilan-isci (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd949912-10cb-4a2b-9888-019716f7ecd6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 398 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 51'inci maddesi ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca her çalışanın sendika kurma ve sendikaya üye olma hakkı güvence altına alınmış olsa da uygulamada bu hakların büyük ölçüde kâğıt üzerinde kaldığı açıktır. Özellikle son yıllarda emekçilerin sendikal faaliyetleri nedeniyle fişlenmesi, tehdit edilmesi, işten çıkarılması, fiziksel saldırıya uğraması ve kamu gücüyle sindirilmeye çalışılması artık sistematik bir baskı halini almıştır. Ankara Altındağ Belediyesi'nde belediye başkanının işçilerin kurduğu sendika çadırına saldırması, sendika başkanını darp etmesi ve Manisa'da sendikalı oldukları için işten çıkarılan tekstil işçilerinin haftalarca görmezden gelinmesi bu duruma örnektir. TÜİK ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, Türkiye'deki yaklaşık 16 milyon işçinin sadece "o15*i sendikalıdır. Bu oran özel sektörde ise "o7'nin altına düşmektedir. Buna karşılık, İskandinav ülkelerinde bu oran "660 ila "070 düzeyindedir. Türkiye'de sendikal haklar fiilen yok sayılırken, "sarı sendikaların" güçlendirilmesi, bağımsız sendikaların ise bastırılması, iktidarın bilinçli bir tercihi olarak görülmektedir.
Bu bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Türkiye'de sendikaya üye olduğu için işten çıkarılan işçi sayısı 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında yıllara göre kaçtır?
SORU 2- Son 5 yılda, sendikal faaliyetleri nedeniyle işveren tarafından baskıya maruz kaldığı, tehdit edildiği ya da işten çıkarıldığı gerekçesiyle Bakanlığınıza yapılan başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı hakkında idari ya da hukuki işlem başlatılmıştır? wwwşwwm
SORU 3- Ankara Altındağ Belediyesi'nde sendika çadırına yönelik gerçekleştirilen saldırı hakkında Bakanlığınız herhangi bir inceleme veya denetim başlatmış mıdır?
SORU 4- Sendikal örgütlenme hakkını kullanmak isteyen işçilerin fişlenmesi, farklı listelere alınması, "işe alınmama" veya "terfi engeli" ile karşı karşıya kalması hakkında Bakanlığınız ne tür denetimler gerçekleştirmektedir
SORU 5- Türkiye'de 2025 yılı itibarıyla özel sektörde sendikalaşma oranının "67? nin altına düşmüş olması hakkında Bakanlığınızın açıklaması nedir? Bu düşük oran, anayasal bir hakkın fiilen engellendiğini göstermiyor mu
SORU 6- Sendikal hakların tanınması, korunması ve yaygınlaştırılması adına Bakanlığınızın kısa ve orta vadeli planı nedir?
SORU 7- Grev hakkının sağlık, ulaşım, enerji gibi kritik sektörlerde istisnasız biçimde yasaklanması, sendikal mücadelenin özünü ortadan kaldırmıyor mu? Bu yasağın kapsamı daraltılacak mıdır?
SORU 8- Sendikal faaliyetleri nedeniyle şiddete uğrayan sendika temsilcileri hakkında Bakanlığınız bugüne kadar kaç ceza davası ya da disiplin süreci başlatılmasına aracılık etmiştir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
SORULAR
8353
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 13.06.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1643991 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU tarafından yöneltilen 7/28853 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sendikal örgütlenme hakkı; işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda; sendikaya üye olmanın serbest olduğu, hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı belirtilmiş ve tarafların sendikalaşma hakkı ile sendika özgürlüğünü koruyan hükümlere yer verilmiştir.
Ayrıca, söz konusu hükümlere uyulmaması durumunda; 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
Yine, Anayasa ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda; tarafların karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarını ve çalışma şartlarını düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahip oldukları belirtilerek toplu iş sözleşmelerinin nasıl yapılacağına, uyuşmazlıkların barışçı yollarla çözümlenmesine, grev ve lokavta başvurulmasına ilişkin usul ve esasları içeren hükümler düzenlenmiştir. Bu bağlamda tarafların, toplu iş sözleşmelerine yasalarca yasaklanmamış olmak koşuluyla serbest iradelerini kullanarak istedikleri hükümleri koyma konusunda serbestlikleri bulunmaktadır.
Bununla birlikte, çalışma hayatına ilişkin Bakanlığımızca yürütülen teftişler; geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınmak suretiyle programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler; çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin tamamının veya bir kısmının uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığımıza intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Diğer taraftan, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereğince; İşkollarındaki İşçi Sayıları ve Sendikaların Üye Sayılarına İlişkin 2026 Ocak Ayı İstatistikleri Hakkında Tebliğ, 17.1.2026 tarihli ve 33140 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. "
Prof. Dr. Vedğf IŞIKHAN Bakan
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan (2191 704 40 ON
"(28852 gk 14