Şanlıurfa'da geçmiş tarihli gayrimenkul alım satım işlemlerine yönelik vergi farkı bildirimi ve ceza uygulaması yapılmasına ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 27 Mayıs 2025 tarihinde 7/28886 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 29 Temmuz 2025).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'da geçmiş tarihli gayrimenkul alım satım işlemlerine yönelik vergi farkı bildirimi ve ceza uygulaması yapılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28886, 27 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28886-sanliurfa-da-gecmis-tarihli-gayrimenkul-alim-satim-islemlerine-yonelik-vergi-farki-bildiri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4c69c55e-4b55-4e98-bc2d-0197163e45db
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ferit ŞENYAŞAR Şanlıurfa Milletvekili
Son günlerde, Şanlıurfa başta olmak üzere birçok ilde vatandaşlara, 2023-2024 yıllarında gerçekleştirdikleri gayrimenkul alım-satım işlemlerine ilişkin olarak, "emsal değer tespiti" gerekçesiyle geçmişe dönük vergi farkı bildirimleri ve 9025 oranında ceza içerikli yazılar gönderilmektedir. Vatandaşlara gönderilen bu yazılarda, satılan gayrimenkulün beyan edilen satış bedelinin emsallere göre düşük olduğu, bu nedenle eksik vergi tahsil edildiği ve ceza
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
| uygulanacağı belirtilmektedir.
Ancak ülkemizde gayrimenkul alım-satım işlemleri sırasında tapu harcı ve diğer vergilerin | hesaplanmasında, taşınmazın rayiç bedeli belediyeler tarafından belirlenmekte olup, vatandaşlar bu belirlenen rayiç bedel üzerinden ödeme yapmaktadır. Tapu daireleri de bu bedeller üzerinden işlem gerçekleştirmektedir. Vatandaşların kendi başına taşınmaz bedelini belirlemesi söz konusu değildir.
Bu bağlamda;
I. Gayrimenkul satış işlemleri sırasında belediyelerin belirlediği rayiç bedel üzerinden işlem yapılmasına rağmen, neden bir yıl sonra "emsal değer" iddiası ile vatandaşlara ceza gönderilmektedir?
SORULAR
Belediyeler tarafından belirlenen rayiç bedelin devletin resmi kurumları tarafından esas alınması gerekmez mi?
Tapu dairelerinin işlemleri sırasında herhangi bir düşük beyan uyarısı yapılmazken, vatandaşların sonradan cezalandırılması hakkaniyet ilkesine uygun mudur?
Bu kapsamda Şanlıurfa'da kaç kişiye benzer yazılar gönderilmiştir? Türkiye genelinde kaç kişi bu uygulamadan etkilenmiştir?
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması adına bu uygulamaya ilişkin yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Bahse konu "625 oranındaki ceza, hangi kanuni dayanakla uygulanmaktadır? Bu oranın yeniden değerlendirilmesi mümkün müdür?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 13/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1643991 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Ferit ŞENYAŞAR'"a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Marke.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7128886 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Ferit ŞENYAŞAR, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
492 sayılı Harçlar Kanununun 57'nci maddesinde, tapu ve kadastro işlemlerinden bu Kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tabi olduğu, Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin "I-Tapu işlemleri" başlıklı bölümünün 20/a fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şüyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı nispi harç alınacağı hükme bağlanmıştır.
Bununla birlikte, mezkur Kanunun 63'üncü maddesinde de,
"Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır. Kat irtifaklı gayrimenkul devir ve iktisaplarında harç, devir ve iktisap bedelinin tamamı üzerinden hesaplanır.
Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re'sen tarh edilir. Bu suretle tarh edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan vergi ziyaı cezası 025 nispetinde uygulanır. Takdir komisyonu kararlarına istinaden bu fikra uyarınca tarhiyat yapılamaz." hükmüne yer verilmiştir.
Bu çerçevede, gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu harcına esas olacak değer gayrimenkulün işlem tarihindeki emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen gerçek alım-satım bedeli olup, tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harcın ikmalen veya re'sen tarh edilmesi ve bu harç için Yo 25 nispetinde vergi ziyaı cezası kesilmesi kanun hükmü gereğidir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Buna göre, Bakanlığımız tarafından vergi kayıp ve kaçağı ile mücadele kapsamında ilgili kurum ve kuruluşlarla koordineli olarak, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödediği veya beyan ettiği devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilen mükellefler nezdinde denetim çalışmaları yurt çapında süreklilik arz edecek şekilde yürütülmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan