İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/28959 GEÇ CEVAPLANDI · 199 GÜN

Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde son 5 yılda gerçekleşen genç intihar vakalarına ilişkin

Kaynak göster

Mahmut Tanal (CHP), 30 Mayıs 2025 tarihinde 7/28959 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 199 gün sonra, 15 Aralık 2025).

Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde son 5 yılda gerçekleşen genç intihar vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28959, 30 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28959-sanliurfa-nin-suruc-ilcesinde-son-5-yilda-gerceklesen-genc-intihar-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e857aafd-f6a9-4611-aa34-01972fe8f11e

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 199 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde artan genç intihar vakaları, yalnızlık, çaresizlik, dışlanma ve sosyal baskı gibi çok yönlü sosyal sorunları gündeme getirmiştir. Devletfh, özellikle gençlerin maddi ve manevi varlıklarını koruma yükümlülüğü kapsamında, sosyal hizmet araçlarını etkin biçimde kullanması anayasal bir zorunluluktur. i

Anayasa'nın 5. maddesi, devletin bireylerin maddi ve manevi varlığını geliştirmesi için gerekli ortamı sağlama yükümlülüğünü emreder. Anayasa'nın 17. maddesi her bireyin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alır. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu çerçevesinde ise gençlerin psikososyal korunması devletin asli yükümlülüğüdür.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Son 5 yıl içinde Suruç ilçesinde gençler arasında yaşanan intihar vakalarının istatistiksel dağılımı Bakanlığınızca takip edilmekte midir?

  2. Bu vakalara ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir saha çalışması, sosyal hizmet değerlendirme raporu veya akademik analiz mevcut mudur?

  3. Suruç'ta intihar riski taşıyan gençlere yönelik sosyal hizmet müdahale mekanizmaları nelerdir? Yerel sosyal hizmet merkezleri, mobil ekipler veya sosyal hizmet uzmanı görevlendirmeleri yapılmakta mıdır?

  4. Ailevi sorunlar, yoksulluk, sosyal dışlanma gibi psiko-sosyal risk faktörleri için Suruç ilçesine özel yürütülen bir risk haritalama veya izleme çalışması var mıdır?

  5. Suruç'taki gençlerin sosyal medya kaynaklı psikolojik zararları ile kripto para ve bahis bağımlılığı gibi dijital tehditlere karşı korunması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen sosyal sorumluluk, dijital okuryazarlık veya gençlik destek projeleri var mıdır?

  6. Sosyal yardım, burs, meslek kursu, girişimcilik desteği gibi sosyal destek programları kapsamında Suruç ilçesindeki gençler ne oranda yararlanmaktadır?

  7. Suruç'ta gençlere yönelik psikososyal destek hattı, kriz merkezi ya da yerel ölçekte faaliyet gösteren ruh sağlığı destek birimi var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a) 13.06.2025 tarihli ve 1643995 sayılı yazınız. 7 / 3! b2y

b) 13.06.2025 tarihli ve 1643997 sayılı yazınız.

c) 22.07.2025 tarihli ve 1669540 sayılı yazınız.

ç) 04.08.2025 tarihli ve 1675623 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/28939, 7/29056, 7/30826 ve 7/31624 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

I - 7/28959 Cevap Metni (6 Sayfa) 2 - 7/29056 Cevap Metni (4 Sayfa) 3 - 7730826 Cevap Metni (2 Sayfa) 4 - 7131624 Cevap Metni (2 Sayfa)

#f/pşg59 ek |)

Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL 'a Ait 7/28959 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

İntihar girişimleri ve intihar vakaları konusunda Bakanlığımızca diğer bakanlık, üniversiteler ve ilgili kurumlar ile iş birliği yapılmaktadır.

Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı tarafından İntiharı Önleme Programı yürütülmektedir. Program kapsamında illerde İntiharı Önleme İl Kurulları oluşturulmuştur. Kurula tüm paydaş kamu kurumu ve kuruluşları ile STK'lar katılım sağlamakta, intiharı önlemek için iş birliği halinde çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımız ise söz konusu kurullarda paydaş kurum olarak yer almakta ve intihara yönelik psiko-sosyal destek, hane ziyaretleri, sosyal hizmet müdahalesinin planlanması ve gerekli yönlendirmelerin yapılması çalışmalarını yürütmektedir.

Öte yandan intihar vakalarını önlenmek amacıyla Bakanlığımızca ailelere ve vatandaşlarımıza yönelik olarak eğitim programları ve danışmanlık hizmetleri ve aile ziyaretleri de gerçekleştirilmektedir. Söz konusu eğitim programları ve danışmanlık hizmetleri, ailelerin Bakanlığımız hizmet modellerinden ve sağlık hizmetlerinden etkin faydalanabilmelerinin sağlanması, okarşılaşabilecekleri riskler konusunda farkındalıklarının artırılması ve desteklenmeleri amacıyla yürütülmektedir. Ayrıca, İl Müdürlüklerimiz ve Sosyal Hizmet Merkezlerimiz, intihar girişimlerini ve vakalarını takip etmekte olup bu kapsamda intihar teşebbüsünde bulunanlara ve ailelerine yönelik psikososyal destek sunmaktadır.

Bununla birlikte intiharların önlenmesine yönelik olarak Bakanlığımızca, TÜİK verileri kapsamında kaba intihar oranlarının yüksek olduğu illere saha ziyaretleri düzenlenmesi, intihar vaka ve teşebbüslerinde görev alan meslek personelinin farkındalıklarının artırılmasına dair eğitimlerin planlanması, intihar vaka ve teşebbüslerine yönelik çalışan kurum ve kuruluşlarla toplantılar düzenlenerek tespit edilen sorun alanlarına ilişkin çözüm önerileri geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Nüfus ve intihar vakalarına ilişkin istatistikler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) internet sayfasında yayımlanmaktadır.

Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Hiçbir çocuğun istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir. Çocuğun mağduriyeti ile ilgili Bakanlığımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, çocuk ve ailesi hakkında derhal sosyal inceleme yapılmaktadır.

Yapılan inceleme sonucu çocuk ve aile, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında ihüyaç duyduğu koruyucu ve destekleyici tedbirler (eğitim, sağlık, danışmanlık, bakım ve barınma tedbirleri) çerçevesinde desteklenmektedir.

Adli süreç yakından takip edilmekte ve davaya müdahil olunmaktadır.

Bakanlığımız koordinesinde çocuk haklarının etkin bir şekilde uygulanması ve koordinasyonunun sağlanması için "2023-2028 Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı" nda yer alan "Çocuk Dostu Adalet Stratejik Amacı", "Aileye ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri Stratejik Amacı", "Bilgi Teknolojilerine Erişim ve Güvenli İnternet Kullanımı Siratejik Amacı" ve "Aile ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri Siratejik Amacı" altında yer verilen alt faaliyetlerle ile çocukların her türlü ihmal ve istismardan korunmasına yönelik çalışmalar koordine edilmektedir. Eylem planında yer verilen faaliyetler kurumlar arası iş birliği ile yürütülmektedir.

Ayrıca Bakanlığımız 2024-2028 Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında yer alan "Dijitalleşme Sürecinde Ailenin Desteklenmesi" başlığı kapsamında "Medya ve teknolojinin bilinçli kullanımının teşvik edilmesi ve dijital bağımlılıkların azaltılması", "Aile dostu medya yapımları ile dijital içeriklerin ve bunlara erişiminin artırılması", "Medya ve dijital mecralarda aile ve aile değerlerinin korunması" hedefleri öncelikli olarak belirlenmiştir.

Bakanlığımızca çocukların ihmal ve istismardan korunmasına yönelik hizmetler; Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, İkincil Örselenmeyi Önlemeye Yönelik Hizmetler ile Müdahale ve Rehabilitasyon Hizmetlerini kapsamaktadır.

Koruyucu ve önleyici hizmetler kapsamında yapılan çalışmalar; e Bakanlığımızcaherilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetlerini yürütmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. e Ailelerde çocukile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla "Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" uygulamaya konmuştur. Proje kapsamında SED Hizmetinden yararlanan çocuklar için akademik, sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir.

" Bakanlığımızca "Çocukların Dijital Risklerden Korunmasında Ebeveyn Rehberi", "Siber Suçlar ve Siber Zorbalıklardan Korunma Rehberi " hazırlanmış ve Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanmıştır. e Ebeveynlerin gerçek oyun ve oyuncakların önemi konusunda farkındalıklarının artırılması ile oyun seçiminde ebeveynlere rehberlik sağlanması; kitapların çocukların gelişimi için önemi konusunda farkındalık sağlanması, oyunla ve kitapla doğru ve etkili zaman geçirilmesi teşvik edilerek dijital bağımlılığa karşı da koruyucu bir faktör oluşturulması amacıyla Oyuncak ve Kitap Seçiminde Ebeveyn Rehberi hazırlanmış ve Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanmıştır.

" Çocukların dijital ortamlar üzerinden karşılaşabilecekleri risklerin tespit edilmesi ve önleyici çalışmalar yapılması amacıyla Bakanlığımız bünyesinde "Sosyal Medya Çalışma Grubu" oluşturulmuştur. Sosyal Medya Çalışma Grubu; çocukların gelişimlerini olumsuz yönde etkileyecek ve çocukların ihmal, istismara maruz kalabileceği internet ortamında yer alan içeriklere paydaş kurumlar olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile iş birliği içerisinde müdahale etmektedir. Çalışma grubu, aynı zamanda sorunun yaşandığı ildeki İl Müdürlükleri ile irtibat kurarak mağdur çocuklara ve ailelerine sosyal ve psikolojik destek verilmesini de sağlamaktadır. Çocukları, ebeveynleri, çocuk alanında ya da çocuklarla çalışanları ve toplumu bilgilendirmek, bahsi geçen gruplarla iletişim kurulmasını ve farkındalık kazanımını sağlamak amacıyla Çocuk İçin Dost Uygulamalar (DUY) isimli bir internet sitesi oluşturulmuştur. DUY internet sitesi ile çocukların sağlıklı gelişimlerini destekleyici içerikler üretilip paylaşılması sağlanmakta; yazılı, görsel, işitsel ve dijital yayınlarda yer alan ve çocuklar açısından zararlı olabilecek içeriklerin Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan platformlara (duy.aile.gov.ir'ye ve 0530 918 11 17 numaralı ihbar hattına WhatsApp ve Bip üzerinden yapılacak ihbarlar) bildirilmesi, uzmanlarca incelenmesi ve bahse konu uygunsuz içeriklere ilişkin gerekli çalışmanın yapılabilmesi amaçlanmaktadır.

0-18 yaş grubu çocukların gelişimini olumsuz yönde etkileyecek içerikteki kitaplardan korunması ve ailelere uygun içerikli kitap seçimi konusunda rehberlik edilmesi amacıyla, çocuklara yönelik basılı eserler içerik yönünden incelenmekte ve uygun içerikli kitap listesi oluşturulmaktadır. Oluşturulan liste Bakanlığımızın resmi sayfasında yayınlanmaktadır.

11. ve 12. Kalkınma Planı ile 2022, 2023 ve 2024 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında yer alan "Erken çocukluk döneminden başlamak üzere çocuklara ihmal, istismar ve şiddet konularında farkındalık eğitimleri verilecek, çocukların yaşam becerileri güçlendirilecektir. " tedbiri doğrultusunda Bakanlığımız tarafından 0-18 yaş aralığındaki çocukların ihmal, istismar ve şiddetten korunması, iyilik hallerinin arttırılması, sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla "Çocukların Yaşam Becerilerinin Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesine Yönelik Farkındalık Eğitim Programı" hazırlanmaktadır. Eğitim programının ilk aşaması olarak 0-6 yaş aralığındaki çocukların ebeveyn/bakım verenlerine yönelik modüller tamamlanmış, modül eğitimleri verilmeye başlanmıştır. Program; "İhmal ve İstismarın Önlenmesi- Ebeveyn İçin Temel Bilgiler", "Ebeveynlik", "Gelişim", "Duyarlı Bakım", "Pozitif Disiplin", "Günlük Rutinler ", Dijital Ebeveynlik", "Etkileşimli Rutinler: Oyun Oynama ve Kitap Okuma" başlıklı modüllerden oluşmaktadır. Programın 7-18 yaş grubu çocuklara ve ebeveynlerine yönelik modüllerinin geliştirilmesine ilişkin çalışmalar başlatılmış olup ilgili modüllerde ihmal ve istismarın önlenmesi, bağımlılık ve önlenmesi, akran zorbalığı, iletişim vb. konular da programa dahil edilecektir.

Aile Eğitim Programı (AEP) kapsamında "Bilinçli Medya Kullanımı", "Medyayı Tanımak", "Medyayı Kavramak" ve "Aile ve İnternet " adlı detaylı bilgiler içeren 4 ayrı modül yer almaktadır. AEP Medya modülü kapsamında 2013 yılından bugüne kadar 484 bin kişiye eğitim verilmiştir.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında her ilde Vali başkanlığında Çocuk Koruma İl Koordinasyonları periyodik olarak toplanarak çocukları bekleyen riskler ve bu risklerin önlenmesine ilişkin tedbirler konusunda çalışmalar yürütmektedir.

İkincil örselenmeyi önlemeye yönelik hizmetler kapsamında yapılan çalışmalar;

Çocukların ikincil örselenmesini engellemek için değerlendirme çerçeve rehberi oluşturulmuş ve yaygınlaştırma eğitimleri verilmiştir.

İstismara uğrayan ya da uğradığı düşünülen çocukların ikincil örselenmeleri önlemek amacıyla adli görüşmeleri ile adli ve psikiyatrik muayenelerinin yapıldığı, sosyal gereksinimlerinin karşılandığı Sağlık Bakanlığına bağlı Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) kurulmuştur. Çocuk İzlem Merkezlerinde Bakanlığımızda görevli sosyal çalışma görevlisi görevlendirilmiştir.

Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuk mahkemesi, Cumhuriyet başsavcılığı çocuk bürosu ve adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinin Adalet Bakanlığı çatısı altında bir arada yapılandırılması suretiyle Çocuk Adalet Merkezi (ÇAM) kurulmuştur. Bahse konu merkez ile çocuklara yönelik tüm adli işlemlerin bu merkezde çocuk dostu usuller uygulanarak yerine getirilmesi amaçlanmaktadır.

Müdahale ve rehabilitasyon hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar:

Mağduriyeti sebebiyle bakım tedbiri kararı verilen çocuklarımıza korunma, bakım ve psikososyal destek hizmeti vermek üzere Çocuk Evleri Sitelerimiz ihtisaslaştırılmıştır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.

İhtisas kuruluşlarında koruma ve bakım altında bulunan çocuklar ve aileleri psikososyal destek programına dâhil edilmektedir. Anka Çocuk Destek Programı ile çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travmanın en aza indirilmesi, olumlu tutum ve davranış değişikliği oluşturulması hedeflenmektedir.

Çok yönlü yaklaşım ve müdahaleyi amaçlayan Anka Çocuk Destek Programı; Bireysel İhtiyaç ve Risk Değerlendirme Formu (BİRDEF), Destekleyici Ortam Bileşenleri, Grup Çalışmaları, Bireysel Danışmanlık, Aile Çalışmaları, Destekleyici Personel İçin Yaklaşım İlkeleri, Krize Müdahalede Kurumsal Yaklaşım bileşenlerinden oluşmaktadır.

• Bireysel danışmanlık çalışmalarında; evden kaçma, kendine zarar verme davranışı, intihar, istismar mağduru, kriz yönetimi, krize müdahale ve travma modülleri uygulanmaktadır.

• Grupçalışmaları ise kişisel gelişim, sağlıklı yaşam, duygusal düzenleme, kişilik gelişimi ve bağımlılık olmak üzere 5 bölüm ve 78 oturumdan oluşmaktadır. Her bir oturumun 4$dk sürmektedir. Kişilik gelişimi ve sağlıklı yaşam modülleri tüm çocuklara uygulanırken, suça sürüklenme, istismar mağduru olma, madde bağımlılığı, öfke kontrolü, dürtü bozukluğu vb. durumlara göre uygulanan modüller çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak uygulanmaktadır.

• Aile ile çalışmada öncelikle ailenin çocuğun güvenliğini tehlikeye atacak bir eylemde bulunma riski bulunup bulunmadığı değerlendirilmektedir. Çocuğun ailesi ile görüşme yapılmasına engel bir durum olmaması halinde ailenin de katılımı sağlanarak sözleşme yapılmaktadır. Rehabilitasyon süreci boyunca çocukla yürütülen çalışmaların yanı sıra çocukların ebeveynleri ya da bakım verenleri ile de mesleki görüşmeler ve yönlendirmeler yapılmaktadır. Program kapsamında; ailelere, çocuk aile ilişkisinin güçlendirilmesi, etkin ebeveynlik becerileri, suça sürüklenen, madde bağımlısı ve istismar mağduru çocuğa yaklaşım konularında bireysel danışmanlık yapılmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklere ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.

Öte yandan Bakanlığımız tarafından hazırlanarak uygulamaya konulan Aile Eğitim Programı (AEP), yetişkin bireylere yönelik olarak tasarlanmış bütüncül bir eğitim programıdır. Söz konusu program, aile bireylerinin çağın gerektirdiği temel aile yaşam becerilerini edinmelerini sağlamak; bu doğrultuda bilgi, beceri ve tutum kazandırmak amacıyla hazırlanmıştır. AEP; aile yaşamına ilişkin temel nitelik arz eden eğitim, iletişim, hukuk, iktisat, medya ve sağlık gibi alanları içeren toplam 28 modül ve 210 üniteden oluşmaktadır. "Eğitim ailede başlar" anlayışıyla şekillendirilen program, bilgi çağının gerekliliklerine uygun olarak aile kurumunun güçlendirilmesi ve toplumsal refahın artırılması hedeflerine hizmet etmektedir. Program, koruyucu ve önleyici sosyal politika uygulamaları kapsamında, aile bütünlüğünün korunması, aile içi ilişkilerin güçlendirilmesi ve bireylerin yaşam kalitesinin yükseltilmesi amacıyla yürütülmektedir.

Aile Eğitim Programı kapsamında, medya okuryazarlığına ilişkin farkındalığın artırılması ve bilinçli medya kullanımının teşvik edilmesi amacıyla, "Medyayı Tanımak, Medyayı Kavramak, Bilinçli Medya Kullanımı, Aile ile İnternet" modülleri aracılığıyla eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Diğer yandan, Türkiye Yeşilay Cemiyeti ve Bakanlığımız iş birliğinde Türkiye Bağımlılıkla Mücadele (TBM) Eğitimleri verilmektedir. TBM Eğitimleri kapsamında madde, alkol, tütün, kumar ve teknoloji bağımlılığı modülleri yer almaktadır. Teknoloji bağımlılığı ile mücadeleye yönelik olarak verilen eğitimlerde teknoloji bağımlılığını anlamaya ve önlemeye yönelik olarak "Mobil cihazlar, sosyal medya ve oyunlar ne zaman tehlikeli olmaya başlar?", "Teknoloji kullanımının kontrolünü zorlaştıran duygu ve düşünceler nelerdir?" gibi konulara da yer verilmekte ve mobil cihaz bağımlılığı, sosyal medya bağımlılığı, oyun bağımlılığı ve güvenli internet kullanımı hakkında katılımcılara bilgi aktarılmaktadır. Kumar bağımlılığı ile mücadele modülünde kumar bağımlılığı riskleri, kumarın zararları gibi konularda yetişkinlere ve ebeveynlere ilişkin öneriler ve bilgilendirmeler bulunmaktadır.

Bakanlığımızca başlatılan Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı kapsamında, bağımlılıkla mücadele alanında 18 yaş üzeri bireylere, ailelerine ve yakınlarına ihtiyaç duydukları rehberlik ve danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır. Sosyal Uyum Süreci; bağımlılık problemi yaşayan/yaşamış bireylerin ve bu kapsamlı sorundan doğrudan etkilenen bağımlı bireylerin ailelerinin/yakınlarının topluma uyum sağlama girişimlerini içeren bir süreçtir. Bu süreç, tıbbi psikososyal tedaviden ayrı olarak, toplumla bağlarını kaybetmiş olan bireyin meslek edinme, iş bulma, arkadaşları ve ailesiyle olan ilişkilerini geliştirme yoluyla topluma yeniden uyumunu amaçlamaktadır.

Ailede yaşanabilecek sorunlara yönelik olarak sosyal hizmet merkezleri aracılığıyla aile danışmanlığı hizmetleri de meslek personeli tarafından sunulmaktadır. Aile Danışmanlığı hizmetleri, "Aile Danışmanlığı", "Boşanma Süreci Danışmanlığı" ve "Bireysel Danışmanlık" olmak üzere 3 temel başlık altında gerçekleştirilmektedir. Aile danışmanlığı hizmeti, 81 ilde Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerindeki uzman personel aracılığı ile ücretsiz olarak sunulmaktadır. Bireysel Danışma Hizmeti ile bireylerin yaşadıkları bireysel, ailesel ya da çevresel sorunlarla baş edebilmelerine destek olmak, duygusal ve sosyal gelişimlerini sağlıklı biçimde sürdürmelerini sağlamak ve yaşam kalitelerini artırmaktır.

Davranışsal bağımlılığın etkilerine dikkat çekmek için Dijital Detoks Etkinlikleri düzenlenmektedir. Bu etkinliklerle ailelerimizin teknolojik cihazlardan ve ekrandan uzaklaşmalarını sağlayarak, aile üyeleri arasındaki bağları güçlendirme, sosyal, duygusal ve fiziksel iyilik halini artırmak amaçlanmaktadır. Bu sayede dijital imkânların dengeli kullanımını kolaylaştırma ve aşırı maruz kalma durumunun önüne geçmede farkındalık sağlamak hedeflenmektedir. İllerimizde yürütülen etkinlikler kapsamında aile ve çocuklara yönelik söyleşiler, oyunlar, boyama, doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler düzenlenmektedir.

Bakanlığımızca dijital bağımlılık alanında uzman akademisyenler ve bu konuda faaliyetlerde bulunan sivil toplum kuruluşları temsilcileri, çocuklar ve ebeveynlerin katılımıyla I Ekim 2024 tarihinde Ankara'da "Dijital Bağımlılık ve Aile" konulu çalıştay düzenlenmiştir.

Ailenin karşı karşıya kaldığı risklerin azaltılması, ülkemizin sosyal kalkınmasının desteklenmesi, aktif ve dinamik nüfus yapısının korunması, aile ve evlilik kurumunun güçlendirilmesi ve bu sayede sosyal refahın artırılması amacıyla "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)", 2024/6 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe girmiştir. Eylem Planında "Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı ve Aile Eğitim Programı kapsamında gençlere ve ailelerine kötü alışkanlıklar, bağımlılık, dijital kumar ile oyun bağımlılığı konusunda bilgilendirici eğitimler düzenlenmesi" ve "Koruyucu hizmetler kapsamında, ruh sağlığı, bağımlılık sorunları yaşayan kişilerin aileleri/bakım verenleri başta olmak üzere destek programlarının yaygınlaştırılması" faaliyetleri de söz konusudur.

Ayrıca, ailenin öneminin vurgulanması, aile içindeki birlik ve beraberliğin korunması, teknoloji kaynaklı olanlar da dahil olmak üzere mevcut riskler karşısında ailenin desteklenmesi amacıyla 2025 yılı Aile Yılı olarak ilan edilmiştir.

Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYD) aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, diğer Bakanlıkların görev ve yetki alanına girdiğinden Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. 2 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir