Son 5 yılda TCK'nın 216'ncı maddesi kapsamında yapılan soruşturmalara ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 3 Haziran 2025 tarihinde 7/29048 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 11 Temmuz 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Son 5 yılda TCK'nın 216'ncı maddesi kapsamında yapılan soruşturmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29048, 3 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29048-son-5-yilda-tck-nin-216-nci-maddesi-kapsaminda-yapilan-sorusturmalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fa9e819a-97cb-4cb4-a17a-01973aca0ef0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 38 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılma arz ederim.
02/06/2025
Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesinde düzenlenen "halkı kin ve düşmanlığa tabrik veya aşağılama" suçu, son yıllarda giderek artan şekilde ifade özgürlüğü kapsamında yapılan açıklamalara karşı kullanılmakta; siyasetçiler, gazeteciler, sanatçılar ve yurttaşlar hakkında bu madde gerekçesiyle dava açılmaktadır. Bu durum, suçun tanımının soyutluğu nedeniyle keyfi uygulamalara yol açtığı yönünde ciddi eleştirilere neden olmaktadır. Aynı söylemin bazı kişiler için cezasız kalırken, muhalif kimlikteki bireyler için yargı sürecine dönüştürülmesi, kamu vicdanında adalet duygusunu zedelemektedir.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
2020 ve 2025 yılları arasında TCK 216. madde uyarınca Türkiye genelinde kaç kişi hakkında soruşturma başlatılmıştır? Bu soruşturmaların kaçı davaya dönüşmüştür?
Aynı yıllar içinde bu suçtan mahkumiyet, beraat ve kovuşturmaya yer olmadığı kararlarının sayısı kaçtır?
TCK 216. maddeye dayanılarak açılan davaların sanık profili nedir? Bu davaların ne kadarı gazeteciler, siyasetçiler, akademisyenler, sanatçılar ve öğrencilere yöneliktir?
Suçun işlendiği iddia edilen ifadeler ağırlıklı olarak hangi konularda (örneğin siyasal eleştiri, etnik kimlik, dini görüş, toplumsal olaylar) yoğunlaşmaktadır?
Aynı söylem veya benzer içerikteki açıklamalarda farklı kişi ve gruplara karşı farklı yargı kararlarının verilmiş olması durumuna ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir denetim veya inceleme yapılmakta mıdır?
TCK 216. maddenin kapsamı ve uygulama kriterlerine ilişkin yargı mensuplarına yönelik bir içtihat, rehber veya eğitim dokümanı hazırlanmakta mıdır?
Bu suçun tanımında yer alan "kamu güvenliği açısından açık ve yakın tehlike" unsuru yargı kararlarında ne ölçüde dikkate alınmaktadır?
Tel (O: (0312) 4206056-57
E-mail : mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1643997 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Mustafa Bilici tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29048 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) mipiçel UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden DKLrFKJO - O4xpU3c - MyMg5iP - pLHEKKs ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-981-3114/4377 Konu : Yazılı soru önergesi H. 03:2025
Sayın Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29048 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
İ- Anayasanın;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını (o hiçbir (suretle Odeğiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, açılan davalarla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması ve sonucuna göre karar verilmesi aşamalarında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmakta olup, yargısal faaliyet kapsamında kalan soru önergesinde bahsi geçen hususlarla ilgili Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
II- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklifetmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden F S41lj j İ - h2E1Ecf - ktRncdâa - cNE Ng İ- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
MI- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmıştır. Bu çerçevede istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap, Üçüncü Kısım, Beşinci Bölümünde düzenlenen "Kamu Barışına Karşı Suçlar"a ilişkin Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayılarıyla ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https:/www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden oulaşılması mümkün olabilecektir. 5 >
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FS4 1j j İ - h2E1Ecf - ktRncda - cN ENg İZ ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan