Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde tarım alanlarının imara açılmasına ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 30 Mayıs 2025 tarihinde 7/29073 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde tarım alanlarının imara açılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29073, 30 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29073-sanliurfa-nin-suruc-ilcesinde-tarim-alanlarinin-imara-acilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5bba7406-a0dd-4dcc-b1c7-019721590b67
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Muraf tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu madg& yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 29.05.2025 yapılaşmaya açılmaktadır. Anayasa'nın 5403 sayılı Toprak Koruma ve Argzi Kullanımı Kanunu'na göre, birinci ve ikinci sınıf tarım arazileri hiçbir şekilde yerleşime açılmamalı, zorunlu hallerde ise alternatif alanlar öncelikli değerlendirilmelidir. Ancak Suruç'ta ova içerisine düzensiz ve plansız yerleşim tehdit konusudur. Suruç'ta çevre düzenini ve kentleşme hukukunu ihlal edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Suruç ilçe merkezi hangi gerekçelerle ve hangi kurum onayıyla imara açılmıştır?
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gereği, birinci sınıf tarım arazilerinin imara açılması yasak olmasına rağmen Suruç'ta bu yasağa aykırı planlamaların yapıldığına ilişkin Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu konuda soruşturma veya denetim yapılmış mıdır?
Anayasa'nın 44. ve 45. maddelerine göre devletin tarım alanlarını koruma ve sürdürülebilir tarımı teşvik etme yükümlülüğü olduğu hâlde, Suruç Ovası'nda tarım alanlarının kentleşmeye kurban edilmesi hukuken nasıl açıklanabilir?
İmar uygulamaları yapılmadan önce tarımsal bütünlük, sulama sistemleri, iklim yapısı, ekolojik denge ve toprak verimliliği gibi kriterlerin değerlendirilmesi zorunlu değil midir? Bu kriterler göz önüne alınmadan yapılan planlamaların iptali için bir süreç başlatılmış mıdır?
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kapsamında, Suruç'un ova alanına yayılan yeni imar planları için herhangi bir çevresel etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmadıysa bu durum, Çevre Kanunu'na aykırı değil midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI
SORULAR
Suruç ilçe merkezi, plansız ve kontrolsüz bir şekilde Suruç Ovası'nın verimli tarım topraklarına doğru yayılmakta; şehirleşme baskısı altında kalan tarım arazileri giderek yapılaşmaya açılmaktadır. Anayasa'nın 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'na göre, birinci ve ikinci sınıf tarım arazileri hiçbir şekilde yerleşime açılmamalı, zorunlu hallerde ise alternatif alanlar öncelikli değerlendirilmelidir. Ancak Suruç'ta ova içerisine düzensiz ve plansız yerleşim tehdit konusudur. Suruç'ta çevre düzenini ve kentleşme hukukunu ihlal edilmektedir.
Bu bağlamda;
1. Suruç ilçe merkezi hangi gerekçelerle ve hangi kurum onayıyla imara açılmıştır?
2) 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu gereği, birinci sınıf tarım arazilerinin imara açılması yasak olmasına rağmen Suruç'ta bu yasağa aykırı planlamaların yapıldığına ilişkin Bakanlığınızın bilgisi var mıdır? Bu konuda soruşturma veya denetim yapılmış mıdır?
3)Anayasa'nın 44. ve 45. maddelerine göre devletin tarım alanlarını koruma ve sürdürülebilir tarımı teşvik etme yükümlülüğü olduğu hâlde, Suruç Ovası'nda tarım alanlarının kentleşmeye kurban edilmesi hukuken nasıl açıklanabilir?
4) İmar uygulamaları yapılmadan önce tarımsal bütünlük, sulama sistemleri, iklim yapısı, ekolojik denge ve toprak verimliliği gibi kriterlerin değerlendirilmesi zorunlu değil midir? Bu kriterler göz önüne alınmadan yapılan planlamaların iptali için bir süreç başlatılmış mıdır?
5) Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kapsamında, Suruç'un ova alanına yayılan yeni imar planları için herhangi bir çevresel etki analizi yapılmış mıdır? Yapılmadıysa bu durum, Çevre Kanunu'na aykırı değil midir?
CEVAPLAR
Ülkemizdeki yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamaya yönelik temel mevzuat olan 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması" başlıklı 8. Maddesinde yer alan "c) Tarım arazileri, 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan; tarımsal amaç dışında planlanamaz, köy ve/veya mezraların yerleşik alanı ve civarı veya yerleşik alan olarak kullanılamaz." hükmü gereği, önergede bahsi geçen tarım arazilerinin amacı dışında kullanılabilmesi için, 5403 sayılı Kanun kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığından gerekli izinlerin alınması gerekmektedir.İlgili kurum-kuruluşların görüşleri ve gerekli izinler alınmadan, tarım arazilerinin yapılaşmaya açılması mümkün değildir. Diğer taraftan, Çevre Düzeni Planları uygulamaya esas planlar olmayıp, alt ölçekli imar planları onaylanmadan uygulamaya geçirilememektedir.