Karadeniz'deki Göktepe-3 kuyusunda keşfedilen doğal gaz miktarına ilişkin
Kaynak göster
Sadullah Kısacık (Yeni Yol), 4 Haziran 2025 tarihinde 7/29289 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 22 Temmuz 2025).
Sadullah Kısacık (Yeni Yol, Adana). “Karadeniz'deki Göktepe-3 kuyusunda keşfedilen doğal gaz miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29289, 4 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29289-karadeniz-deki-goktepe-3-kuyusunda-kesfedilen-dogal-gaz-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/720bcf2f-0176-49ad-919c-01975a1172af
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
17 Mayıs 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Karadeniz'deki Göktepe-3 kuyusunda 75 milyar metreküplük yeni doğal gaz rezervi keşfedildiği açıklanmıştır. Bu keşfin ekonomik değerinin yaklaşık 30 milyar dolar olduğu ve bu miktarın Türkiye"deki tüm hanelerin doğal gaz ihtiyacını yaklaşık 3,5 yıl boyunca karşılayabileceği ifade edilmiştir.
Sondaj çalışmalarının 27 Mart 2025'te Abdülhamid Han sondaj gemisiyle başlatıldığı ve 49 gün içinde, yaklaşık 3.500 metre derinlikte keşfin tamamlandığı belirtilmiştir. Keşif, Bulgaristan sınırına yakın, Karadeniz'in batı kesiminde yer alan bir bölgede yapılmıştır. Bu gelişme, Sakarya Gaz Sahası Projesi kapsamındaki ikinci büyük rezerv açıklaması olarak sunulmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (19 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak geçmişte kamuoyuna duyurulan bazı rezerv miktarlarının, daha sonra yapılan teknik analiz ve saha testleri sonucunda revize edildiği göz önüne alındığında, Göktepe-3 kuyusundaki rezerv miktarının hangi jeolojik ve jeofiziksel verilere, log analizlerine, kuyu
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/ E-614 Bakanlıklar/ Ankara testlerine ve rezervuar modellemelerine dayanarak açıklandığı konusu belirsizliğini korumaktadır. Rezervin ekonomik anlamda üretilebilir olup olmadığı, teknik olarak ne düzeyde güvenilir kabul edildiği ve uluslararası standartlara göre hangi sınıfa (kanıtlanmış, muhtemel veya mümkün rezerv) dahil olduğu kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulmalıdır.
Bu noktada, rezerv sınıflandırması ve raporlaması konusunda Petroleum Resources Management System (PRMS) gibi sistemler, rezervlerin bilimsel olarak test edilmiş verilere dayanarak kategorize edilmesini zorunlu kılmaktadır. Aynı şekilde, ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) yalnızca ekonomik ve teknik olarak üretilebilir rezervlerin "kanıtlanmış" olarak ilan edilmesine izin verirken, Kanada'da uygulanan NI 51-101 ve Avustralya'daki JORC Code gibi sistemler, rezerv tahminlerinin bağımsız denetime tabi tutulmasını ve sonuçların şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılmasını zorunlu kılmaktadır.
Göktepe-3 kuyusunda açıklanan rezervin, uluslararası standartlara göre nasıl sınıflandırıldığı; hangi testler ve ölçümlerle desteklendiği, ekonomik değeri hesaplanırken hangi doğal gaz fiyatı, maliyet kalemleri ve tüketim senaryolarının dikkate alındığı; üretime geçiş için hangi yatırım ve altyapı kararlarının alındığı gibi kritik sorular henüz kamuoyuyla paylaşılmamıştır.
Sonuç olarak, açıklanan keşfin yalnızca siyasi ve sembolik değil, aynı zamanda teknik, ekonomik ve stratejik boyutlarıyla da değerlendirilmeye açık olması ve kamuoyunun bu konularda şeffaf biçimde bilgilendirilmesi, demokratik denetim ve kamu yararı ilkeleri çerçevesinde büyük önem taşımaktadır.
Bu çerçevede, Göktepe-3 kuyusunda açıklanan doğal gaz rezervinin teknik doğruluğu, ekonomik üretilebilirliği, uluslararası standartlara uygunluğu, kamu kaynaklarına etkisi ve stratejik sonuçları konusunda mevcut belirsizliklerin giderilmesi büyük önem arz etmektedir. Keşfin ilan edilen büyüklüğü ve ekonomik değerine karşın, bu verilerin hangi analizlere dayandığı ve nasıl doğrulandığı hususları kamuoyuyla açık biçimde paylaşılmamıştır.
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara
Bu bağlamda;
Göktepe-3 kuyusunda bulunan doğal gaz rezervinin 75 milyar metreküp olduğu hangi test, log ve analiz süreçleriyle doğrulanmıştır?
Göktepe-3 kuyusunda keşfedildiği açıklanan 75 milyar metreküplük doğal gaz rezervinin ekonomik değeri 30 milyar dolar olarak belirtilmiştir. Bu hesaplama hangi uluslararası doğal gaz birim fiyatı üzerinden yapılmıştır? Kullanılan birim fiyat nedir? Bu rezervin çıkarılması ve sisteme entegre edilmesi için planlanan toplam yatırım tutarı ve altyapı maliyeti nedir? Bu yatırımın kamu bütçesine etkisi nasıl olacaktır?
Sakarya Gaz Sahası'ndaki daha önce keşfedilen rezervlerin bugüne kadar ne kadarı çıkarılmış, ne kadarı yurtiçi tüketime yönlendirilmiştir? Daha önce ilan edilen rezervlerin gerçekleşme oranı nedir?
Göktepe-3 kuyusundaki gazın yerli şebekeye bağlanması için planlanan zaman çizelgesi nedir? Üretim ne zaman başlayacaktır ve hangi yıllık miktarlarla sürdürülecektir?
75 milyar metreküplük rezervin "3,5 yıl tüm hane tüketimini karşılayabileceği" yönündeki ifade hangi yıllık ortalama hane halkı tüketimine dayanmaktadır? Bu hesaba sanayi ve enerji santralleri gibi diğer tüketici grupları dahil edilmiş midir?
2024 yılı itibarıyla Türkiye'nin yıllık toplam doğal gaz tüketimi ne kadardır? Bu tüketimin ne kadarı ithalatla karşılanmaktadır? Yeni rezervin bu ithalat oranlarını ne ölçüde düşürmesi beklenmektedir?
Göktepe-3 kuyusundaki üretim süreci için herhangi bir dış finansman, uluslararası ortaklık veya teknoloji transferi öngörülmekte midir? Varsa hangi şirketler bu süreçte yer almaktadır?
Rezervin bulunmasına yönelik süreçlerde yabancı danışmanlık firması veya teknoloji sağlayıcı kuruluşlarla iş birliği yapılmış mıdır? Yapıldıysa bunlar kimlerdir?
Sakarya Gaz Sahası ve Göktepe-3 keşiflerine ilişkin bugüne kadar yapılan toplam kamu yatırımı ne kadardır? Bu yatırımların finansmanı için Hazine veya kamu kuruluşları tarafından alınan dış borç tutarları nedir?
Yeni keşfin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci tamamlanmış mıdır? Karadeniz ekosistemine ve balıkçılığa olası etkileri nasıl değerlendirilmiştir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat/ E-614 Bakanlıklar/ Ankara
SORULAR
Bu keşif sonrasında Enerji Bakanlığı tarafından doğal gaz arz güvenliğini sağlamak üzere yapılan rezerv ve stok planlamasında ne tür değişiklikler öngörülmektedir?
Göktepe-3 keşfinin Türkiye'nin 2030 enerji arz projeksiyonuna katkısı ne şekilde öngörülmektedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 6. Kat / E-614 Bakanlıklar/ Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO | : 288 İ 7129289
2024 yılı için ülkemizin yıllık doğal gaz tüketimi ile doğal gaz ithalat tutarına ilişkin bilgilere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94-1007/dogalgazyillik-sektör-raporu internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Göktepe-3 kuyusunda keşfedilen 75 milyar m"lük doğal gaz rezerv tahminlerinde bilimsel yöntemler uygulanmış olup, bu doğal gazın ekonomik değeri, rezerv miktarı ve uluslararası doğal gaz fiyatları esas alınarak hesaplanmıştır. Faydalanacak hane sayısına ilişkin veriler ise doğal gaz aboneliği bulunan toplam hane sayısı ile bu hanelerin toplam yıllık doğal gaz tüketim verileri çerçevesinde belirlenmiştir.
Doğal gaz rezervinin tespitine yönelik gerçekleştirilen tüm teknik inceleme, yorumlama ve karar alma süreçleri Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü (TPAO) uzman mühendisleri tarafından yapılmış olup, Göktepe Gaz Sahasının saha geliştirme faaliyetleri teknik ve mühendislik standartlara uygun olarak planlanmaktadır.
Petrol ve doğal gaz arama ve üretim faaliyetleri kapsamında özellikle derin denizlerde gerçekleştirdiğimiz operasyonlar, sektör dinamikleri doğrultusunda kuyu bazlı maliyet takibine tabi tutulmakta olup, her bir kuyunun özgün karakteristiği ve kuyu derinliği ile ihtiyaç duyulan çeşitli servis ve ekipmanlar gibi faktörler kuyu maliyetinin belirlenmesinde önemli rol oynamaktadır.
Sakarya Gaz Sahasındaki mevcut üretim eğilimi jeolojik modellemeler ve sondaj sonuçlarıyla uyumlu seyretmekte olup, rezervin gerçekleşme oranı kuyuların üretim karakteristiği, rezervuar koşulları, yeni kuyuların devreye girmesi gibi çoklu değişkenler dikkate alınarak güncellenebilmektedir.
Yürütülen faaliyetler ilgili mevzuat gereği alınması zorunlu olan izinler çerçevesinde yürütülmektedir. Söz konusu faaliyetlerin çevreye olan etkileri ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde yürütülen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecinde etraflıca değerlendirilmektedir.
Yapılan bu keşifler ve üretimler bir yandan küresel fiyat dalgalanmalarına karşı ülkemizin direncini artırırken, diğer yandan enerji kaynaklı ithalat faturasını düşürmeye ve bu kaynakların enerji portföyüne dahil edilmesi suretiyle kaynak çeşitliliğine ve enerji arz güvenliğine katkı sağlamaya yardımcı olacaktır. Yanı sıra arama, sondaj ve üretim yatırımları bölge ekonomilerinin sosyoekonomik gelişimini ve istihdam olanaklarını artıracak, ayrıca yeni sondaj teknikleri, üretim ekipmanları ve rezervuar yönetiminin geliştirilmesi için Ar-Ge yatırımları da hız kazanacaktır.