Sakarya Gaz Sahasında üretilen ve dağıtılan doğal gaz miktarına ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 16 Şubat 2024 tarihinde 7/9541 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 27 Mart 2024).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Sakarya Gaz Sahasında üretilen ve dağıtılan doğal gaz miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9541, 16 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9541-sakarya-gaz-sahasinda-uretilen-ve-dagitilan-dogal-gaz-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1daf0140-9134-410e-8e50-018dc04c356b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 40 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 30 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98'inci, Meclis İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygıyla arz ederim. 29.01.2024 eni Z Zonguldak Milletvekili
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2022 yılında partisinin son kabine toplantısında "Karadeniz?de yeni bir doğalgaz rezervinin bulunduğunu" açıklamıştır.
Erdoğan, 58 milyar metreküplük bu rezervin Fatih sondaj gemisinin 29 Ekim'de Çaycuma açıklarında başladığı Çaycuma-1 sondajında, denizin 3 bin 23 metre altında bulunduğunu, Türkiye'nin bugüne kadar Karadeniz'de keşfettiği gaz rezervlerini "dünyanın en yetkin rezerv değerlendirme şirketine" inceletildiğini ve rezerv miktarının 540 milyar metreküpten 652 milyar metreküpe çıktığını ve bu rezervlere Çaycuma'nın eklenmesiyle birlikte Karadeniz'deki toplam rezervin 710 milyar metreküpe çıktığını duyurmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sahada, 2023 yılı Nisan ayından başlayarak ilk aşamada 5, izleyen aşamada da 5 olmak üzere toplam 10 kuyudan, günlük 10 milyon metreküp doğal gaz üretileceği açıklanırken dönemin TPAO Genel Müdürü Melih Han Bilgin, doğal gaz üretiminin, ilk fazda günlük 10 milyon metreküp doğal gaz üretimiyle hane halkının ihtiyacının karşılanacağını dile getirerek, "Faz-?2 ile Türkiye'nin ihtiyacının yüzde 40'ını karşılayacağız. Faz-3 devreye girdiğinde, 2028'de günlük üretim 60 milyon metreküp olacak." diye konuşmuştur.
Ancak üretime 2023 yılının Ağustos ayının sonlarında başlanabilmiş, Çaycuma Filyos'tan, sisteme 30 Ağustos'ta günlük 4 milyon metreküp gaz verildiği açıklanmıştır. Üretimin aşama aşama artması ve günlük 10 milyon metreküpe çıkması hedeflenmiş olsa da, sonrasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamalar üretimin istenilen seviyelerde gerçekleşmediği ortaya koymakla kalmamış, yakın tarihlerde açıklanan üretim miktarları soru işaretlerine yol açmıştır.
1 Ocak 2024 tarihinde, Şımak'ta Gabar Dağı bölgesindeki Şehit Esma Çevik Üretim İstasyonu'nu ziyaret eden Bakan Alparslan Bayraktar, "Sakarya Gaz Sahası'nda ilk etapta 10 milyon, sonra günlük 40 milyon metreküpe çıkıp, inşallah Türkiye'de konutların doğal gaz ihtiyacını karşılayabilecek seviyede bir üretime çıkmayı hedefliyoruz" demiştir.
4 Ocak 2024 tarihinde, 2023 yılında yapılan doğal gaz arzı çalışmalarına ilişkin veriler üzerinde konuşan ve bakanlığın resmi internet sitesinden de yayınlanan açıklamasında ise Bakan Alparslan Bayraktar, "Karadeniz'deki Sakarya Gaz Sahası'nda her gün 4 milyon metreküp doğal gazı üreterek şebekeye veriyoruz. Bir buçuk milyon hanenin doğal gaz ihtiyacını buradan karşılıyoruz. Elbette bununla kalmayacağız. Günlük üretimi önce 10 milyon metreküpe, daha sonra da 40 milyon metreküpe çıkartacağız." İfadelerine yer vermiştir.
11 Ocak 2024 tarihinde bir TV kanalına konuşan Bakan Bayraktar, Sakarya Gaz Sahası'nda, ilk etapta 10 milyon metreküp üretim hedefi olduğunu anımsatarak, "Şu an günlük 2,2 milyon metreküp yapıyoruz, İlk fazda hedefimiz bu. İkinci fazda 40 milyon metreküpe çıkaracağız. 40 milyona çıktığımız zaman 15 milyon hanenin gazını karşılamış olacağız. 2026 - 27 yıllarında bu rakamlara ulaşma hedefimiz var. " diyerek konuşmuştur.
25 Ocak 2024 tarihinde bazı TV kanallarının Ankara temsilcileriyle bir araya gelen Bayraktar, "Sahada bugün itibarıyla 2,7 milyon metreküp günlük üretim yapıyoruz" demiş,
SORULAR
01.2024 tarihinde Filyos Doğal Gaz İşleme Tesisi ve Filyos Limanı'nda incelemelerde bulunurken yaptığı açıklamada Sakarya Gaz Sahasında "günlük üretimin 23 kuyuda 2,7 milyon metreküpe ulaştığını" bir kez daha söylemiştir.
Bu bağlamda;
Doğalgaz üretim ve dağıtım açıklamalarının birbirine yakın tarihlerde olmasına rağmen böylesine farklılar göstermesinin ve tutarsızlıklar barındırmasının nedeni nedir?
Sakarya Gaz Sahasından güncel olarak üretilen ve dağıtılan gaz miktarı ne kadardır? Günlük 10 milyon metreküplük hedefe hangi tarihte ulaşılması planlanmaktadır?
Sakarya Gaz Sahasında Faz-2 ve Faz-3 aşamalarına hangi tarihlerde ulaşılması öngörülmektedir?
Sakarya Gaz Sahasında üretimin istenilen hızda sürdürülmemesinin nedeni nedir? Sakarya Gaz Sahasında hesaplanan doğalgaz rezervi ve hedeflenen üretim değerleri konusunda bir değişiklik söz konusu mudur?
Sakarya Gaz Sahasından doğal gaz üretiminde üretimi etkileyecek seviyede karşılaşılan sorunlar bulunmakta mıdır? Sahadan doğal gazla birlikte yüksek basınçlı kum geldiğini ve kumun sisteme özellikle yamalara zarar verdiğini yönündeki iddialar doğru mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 282 | 79541
21 Ağustos 2020 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından ilan edilen Sakarya gaz sahasında yapılan keşif kapsamında; ivedilikle deniz altı üretim-iletim sistemlerinin inşası, yerleştirilmesi ve devreye alınması çalışmalarına başlanmış, 2021 yılı Eylül ayında temel atma töreni yapılarak kara tesisi inşasına da başlanmıştır. Yanan bir gazın tesisten görülebilmesini mümkün kılan tek opsiyon olan "Acil Durum Kapatma Testi" başarıyla gerçekleştirildikten sonra 20 Nisan 2023 tarihinde Sayın Cumhurbaşkanımızın katıldığı törenle kara tesisine ilk gaz ulaştırılarak bir dünya rekoruna imza atılmıştır.
Kara tesisindeki tüm ünitelerin ve fonksiyonların devreye alınması, deneme üretimleri ve sızdırmazlık emniyet testlerinin planlandığı şekilde yapılmasını müteakip doğal gaz ulusal sisteme verilmiş olup, üretim 3 kuyunun devreye alınmasıyla 2,1 milyon mi/gün değeri ile başlamış; zaman içinde yeni kuyuların devreye alınması, üretime ilk defa alınan rezervuarların tepkilerinin gözlenerek vana operasyonlarının test edilmesi, bazı kuyuların geçici olarak devreden çıkarılması ve tekrar devreye alınması gibi işlemler nedeniyle 2,2 milyon — 4 milyon m"/gün arasında dalgalanmıştır. Üretim optimizasyonu kapsamında; 2024 Ocak ayında başlanan birleşik zonlardan üretim çalışmalarıyla daha durağan üretim rakamları sağlanmış ve 3,6 milyon m3/gün seviyelerine ulaşılmıştır. Uluslararası sektör pratiklerinde de olduğu gibi erken üretim dönemleri kuyular ve rezervuar hakkında yoğun bilgi toplanması gereken süreçler olup, bu üretim verilerine göre üretim optimizasyonu değerlendirmeleri yapılmakta ve uygulamaya konulmaktadır. Bahse konu farklı üretim rakamlarının âit olduğu dönemlerin henüz stabil şartların oluşmadığı dönemler olması sebebiyle üretim miktarları değişkenlik göstermektedir.
Sakarya doğal gaz sahasında kuyuların üretim seviyelerinin test edilerek optimize edilmesi, Faz 1 kuyularının tamamının devreye alınması ile birlikte üretimde planlanan değerleri yakalayacağız.