Tutuklu veya hükümlü öğrencilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 216 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
06.2025
Ayşegül Doğan Ülkenin krizden buhrana dönüşen ağır ekonomik şartlarına paralel olarak, temel insan hakkı olan ifade, gösteri ve örgütlenme özgürlüğünün baskı altına alınması, üniversitelerde derin hasar yaratıyor. Akademik personel, evrensel hukuk normlarıyla bağdaşmayan çoğu kılıfına uydurulamayan suçlamalarla üniversitelerden uzaklaştırılıyor.
Türkiye eğitimli işgücü göçünde dünya sıralamasında başlarda, hal böyleyken akademisyenler hak etmedikleri uygulamalara maruz kalarak mesleklerinden soğutuluyor, okullarından, öğrencilerinden uzaklaştırılıyor. KHK ile görevden almalar, mahkeme kararlarına rağmen göreve iade edilmemeler, attığı bir tweet nedeniyle disiplin cezalarından, gözaltı ve tutuklamaya varan korku/korkutma iklimi üniversitelerde adeta bir norm haline geldi.
Öğrenciler oşiddet, yıldırma, gözalt uygulamaları, ağır tutukluluk koşullarıyla cezalandırılmakta. Hedeflenenin, aynı konuşan, aynı düşünen, farklı perspektifler karşısında kendi özgün fikrini geliştirmekten alıkonan, ürkek, iradesiz bir gençlik olduğu gözlemleniyor.
Bu durum dinamik kalması gereken bir toplumu durağanlaştırır, bir nevi ölüme yatırır. "e. 2.5342.
Öğrenciler meydanlardan adeta hasmane bir zorbalıkla toplanıyor, otobüslere konuyor, nezarethanelerde uzayan gözaltı süreleri ile yıldırılıyor, korkutulmak isteniyor ve içlerinden seçilenler gözdağı olarak cezaevlerine konuyor.
Üniversitelerin farklı akademik alanlarında eğitim gören öğrencilerin, ülkede yaşanan herhangi bir soruna karşı düşünce ve ifade özgürlüğünü kullanma, örgütlenme, dernek faaliyetleri yürütme ya da protesto hakkı en temel ve doğal haklarıdır. Anayasa ve uluslararası anlaşmalar ile garantilenmiş bu haklar engellenemeyeceği gibi bir suçmuş gibi de ele alınamaz.
Öğrencilere dönük hak ihlallerinde ciddi artışların yaşandığını, barışçı protestolarda dahi emniyet güçlerinin şiddetine maruz kaldıklarını görüyoruz.
Bu bağlamda;
Şuan cezaevlerinde kaç tutuklu/hükümlü öğrenci vardır? Öğrenciler hangi nedenlerden dolayı tutuklu/hükümlüdür?
Tutuklanan öğrencilerin yaş/cinsiyet dağılımı nedir?
Söz konusu öğrencilerin ikamet ettikleri il, okudukları kurumlar ve bulundukları infaz kurumları nerelerdir?
Son beş yılda gözaltına alınan, tutuklanan öğrenci sayısı kaçtır? 5. 2911 sayılı kanun gerekçesi ile kaç öğrenci tutuklanmıştır? Ve halen kaç öğrenci tutukludur? | 6. Bakanlığınızın, cezaevlerinde tutulan öğrencilerle ilgili özel projeleri var mı? Öğrencilerin eğitimlerini sürdürmeleri ve kazanılmış haklarını kaybetmemeleri nasıl sağlanıyor?
Ülke genelinde durumun önemi ve hassasiyeti ortadayken Bakan olarak göreve geldiğinizden bu yana tutuklu/ hükümlü öğrenciler başlığında bir çalışmanız oldu mu?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1651356 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29342 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ZWGGVOM - tncu36C - H9/oOR2E - OFXNEE ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı o: E-56020453-610-1033-4093/5745 Konu : Yazılı soru önergesi İk, 41705
Sayın Ayşegül DOĞAN Şırnak Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29342 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Anayasanın;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, açılan davalarla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması ve sonucuna göre karar verilmesi aşamalarında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmakta olup, yargısal faaliyet kapsamında kalan soru önergesinde bahsi geçen hususlarla ilgili Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
Ii- oOAnayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararmamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 2al0OVCXx - RaB2tL8 - M98XwnV - biNiİrw- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
HI- 5275 sayılı Kanunun, "Öğretimden yararlanma" kenar başlıklı 76. maddesinin birinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin tüm öğretim türlerinden, diğer ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ise kurum içinde verilebilen yaygın, dışarıdan ve açık öğretim programlarından yararlanmalarının sağlanacağı; ikinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin, kurum içinde açılan örgün öğretim programlarına kurum disiplin, düzen ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, kurumsal kapasite ve imkânların uygunluğu ölçüsünde devam edebileceği ve yaş, eğitim düzeyi, engellilik durumu, sosyal ve ekonomik durum ile benzeri ölçütlere göre ihtiyacı olan hükümlülere öncelik verileceği; üçüncü fıkrasında, kayıtlı olduğu eğitim kurumlarının ilgili mevzuatına göre gerekli şartları taşıyan ve kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin sınavlarının, kişi ve kurum güvenliği ile kurum disiplin ve düzeninin bozulmasını önleyici tedbirler alınarak aşağıda belirtilen usule göre ceza infaz kurumu içinde yapılacağı, buna göre hükümlülerin kayıtlı oldukları ortaöğretim, ön lisans, lisans ve benzeri öğretim programları kapsamındaki sınavlar ile mesleki yeterlilik gibi yazılı veya sözlü sınavlarının, ilgili kurum ile koordinasyon sağlanarak öncelikle çevrim içi, bunun mümkün olmaması halinde ise ilgili eğitim kurumu görevlisinin gözetiminde yüz yüze yapılacağı ve hükümlülerin merkezi sınavlar ile açık öğretim kurumları sınavlarına, sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında katılacağı; dördüncü fıkrasında, kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin, sınavlara ilişkin olarak üçüncü fıkrada belirtilen konularda gerekli düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almakla yükümlü oldukları; beşinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin öğretimden yararlanması veya sınavlara katılmasının, hükümlünün; başarısız olması, devamsızlık göstermesi, eğitim ve sınav alanlarında bu Kanunda yazılı disiplin cezasını gerektiren eylemlerden birini gerçekleştirmesi veya öğretim programının ceza infaz kurumunun işleyişine yer ve zaman itibarıyla uygun olmaması halleri dışında engellenemeyeceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
IV- Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin sayılarına, kurum statülerine ve cinsiyetlerine göre dağılımlarına ilişkin istatistiğe Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
V- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden;
A) Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında imzalanan "Eğitim ve Öğretim İş Birliği Protokolü" kapsamında, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin eğitim haklarından kesintisiz bir şekilde yararlanmalarını sağlamak ve bireysel gelişimlerini desteklemek amacıyla örgün eğitime devam eden çocuklar için Sincan (Ankara), Diyarbakır, Bünyan (Kayseri), Maltepe (İstanbul), Aliağa (İzmir) ve Tarsus (Mersin) illerindeki bazı kurumların bünyesinde adalet çok programlı anadolu liselerinin açıldığı,
B) Ülkemiz genelinde tüm ceza infaz kurumlarında uygulama ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği,
Anlaşılmıştır.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 2â İOVCx - RaB2tL8 - M98XwnV - biNİrw- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan