İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanmasının ekonomiye etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Ümit Özlale (CHP), 16 Haziran 2025 tarihinde 7/29556 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 25 Ağustos 2025).
Ümit Özlale (CHP, İzmir). “İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı'nın tutuklanmasının ekonomiye etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29556, 16 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29556-istanbul-buyuksehir-belediye-baskani-nin-tutuklanmasinin-ekonomiye-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/036f16e9-e6db-4a29-bd0f-01977d564000
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 70 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP'nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu'nun gözaltına alınmasıyla başlayan süreç, iç kamuoyunda büyük bir demokratik gerilim yaratmış; uluslararası basında, Türkiye'ye dair "siyasi risk algısı"nı olağanüstü derecede artırmıştır. Bu gelişme yatırımcı güvenini sarsmış; başta döviz piyasası ve Borsa İstanbul olmak üzere tüm finansal göstergelerde sert bozulmalar yol açmıştır.
Türk lirası 19 Mart'tan itibaren tarihi değer kayıpları yaşarken, Merkez Bankası'nın döviz müdahaleleriyle rezervlerde rekor düzeyde bir erime yaşanmıştır. Ekonomistlerin hesaplamalarına göre, sadece Mart ayının son iki haftasında TCMB rezervlerinden yaklaşık 40 ila 45 milyar dolar arası döviz çıkışı olmuştur. Aynı dönemde Borsa İstanbul?da 9616'lık düşüş yaşanmış; şirketlerin toplam piyasa değeri yaklaşık 1,35 trilyon TL azalmış; iki kez devre kesici uygulanmış; kamu bankaları ve Varlık Fonu:aracılığıyla borsaya müdahaleler yapılmıştır. öl
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kamuoyundaki tepkiler üzerine açıklama yapan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, rezervlerin kullanımını savunarak, "Rezervler kriz anında kullanmak için biriktirilir?" demiş; yaşanan rezerv kaybının yaklaşık 9058,60'ının dış kaynaklı olduğunu belirtmiştir. Şimşek, özellikle yurtdışından Türkiye'ye yatırım yapan fonların bu süreçte çıkış yaptığını; iç borç stokundaki yabancı payının yarı yarıya düştüğünü; bu çıkışların rezervler üzerindeki etkisinin büyük olduğunu ifade etmiştir.
Tel 1490 (312) 42053 79/80 Adres o: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B-214
Ancak iç kamuoyunda ve ekonomi çevrelerinde, bu açıklamalar yeterli görülmemekte; bu derece büyük bir finansal yıkımın doğrudan siyasi iktidarın müdahaleci tutumundan ve hukukun üstünlüğüne yönelik güven kaybından kaynaklandığı görüşü hâkimdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
19 Mart 2025 tarihinde yaşanan siyasi gelişmelerin ardından, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yatırımcı güveni ve ekonomik istikrara ilişkin bir etki analizi yapılmış mıdır?
14-21 Mart 2025 haftasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın toplam rezervlerinde yaklaşık 8 milyar dolar, net rezervlerinde ise yaklaşık 25 milyar dolar düzeyinde bir düşüş yaşandığı belirtilmektedir. Bu döneme ilişkin toplam rezerv kaybı ne kadardır ve bu kaybın temel nedenleri nelerdir?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından rezerv kaybının *058"inin offshore kaynaklı olduğu açıklanmıştır. Bu oranın tespitinde hangi veri ve yöntemler kullanılmıştır? Geriye kalan rezerv kaybının kaynak dağılımı nedir?
19 Mart sonrası Merkez Bankası'nın döviz kurlarını dengelemek amacıyla yaklaşık 39,5 milyar dolarlık döviz satışı yaptığı belirtilmektedir. Bu müdahaleler, mevcut ekonomik program kapsamında öngörülen stratejilerle uyumlu mudur?
19 Mart haftasında yaşanan rezerv kaybına ilişkin kamuoyuna doğrudan ve zamanında bilgi verilmediği belirtilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı bu dönemde hangi bilgilendirme araçlarını kullanmıştır? Gelecekte benzer durumlar için nasıl bir bilgilendirme süreci öngörülmektedir?
19 Mart sonrası kur artışı ve faiz yükselişi nedeniyle bütçeye ek maliyetler doğmuş mudur? Doğduysa, bu ek yükün toplam tutarı ne kadardır? Bu yükü hafifletmek amacıyla alınan veya planlanan mali önlemler nelerdir?
Adres o: Halklaİlişkiler Binası2. Kat B-214
19 Mart tarihinde Borsa İstanbul'da yaşanan değer kaybının ardından kamu kurumlarının borsaya müdahale ettiği iddia edilmiştir. Bu iddialar doğru mudur? Doğruysa, bu müdahaleler kapsamında kullanılan kamu kaynağı miktarı ne kadardır?
19 Mart sonrası yaşanan ekonomik dalgalanmaların tekrar etmemesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından planlanan yapısal önlemler var mıdır? Bu önlemler nelerdir ve hangi takvimle hayata geçirilecektir?
Tel 1490 (312) 42053 79/80 Adres o: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B-214
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 27/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1652581 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Prof. Dr. Ümit ÖZLALE'ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7129556 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Prof. Dr. Ümit ÖZLALE, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ekonomi programımızın temel önceliği fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Bu kapsamda para ve maliye politikaları eşgüdüm içerisinde uygulanmaktadır. Bu doğrultuda, son dönem gelişmelerinin enflasyon görünümü açısından oluşturabileceği riskler değerlendirilerek, sıkı parasal duruşu destekleyici tedbirler alınmıştır.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının not artışları uygulanan programın başarısını teyit etmektedir. Türkiye, 2024 yılı içerisinde 3 büyük kredi derecelendirme kuruluşu tarafından notu iki kademe artırılan tek ülke olmuştur.
Dalgalı döviz kuru rejiminde kurlar serbest piyasa koşullarında arz ve talep dengesine göre belirlenmektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) nominal ya da reel bir kur hedefi bulunmamaktadır. Döviz arz ve talebini belirleyen temel unsurlar uygulanan para ve maliye politikaları, cari denge ve sermaye hareketleri ile ekonomik güven ve beklentilerdir.
TCMB rezervlerine ilişkin bilgiler "7//ps://evds2.icmb.gov.ir/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. 14 Mart tarihi itibarıyla sırasıyla 171,1 milyar ABD doları ve 73,9 milyar ABD doları düzeyinde bulunan brüt ve net rezervler 21 Mart tarihi itibarıyla 163,1 milyar ABD doları ve 62,1 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Belirtilen dönemde piyasada görülen döviz talebinin ifade edilen orandaki önemli bir bölümü yurtdışı yerleşikler kaynaklı gerçekleşmiş, geri kalan kısım ise yurt içi yerleşik bireylerin ve kurumların döviz talebinden kaynaklanmıştır.
Diğer taraftan, finansal piyasalardaki gelişmeler yakından takip edilmekte, piyasaların sağlıklı işleyişi için ilgili kurumlarımızca gerekli çalışmalar titizlikle yürütülmektedir. Uyguladığımız ekonomi programıyla ekonomimizin artan dayanıklılığını ve finansal istikrarı korumak için gerekli adımlar atılmaya devam edilecektir.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Cumhurbaşkanı Yardımcılığı uhdesindedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan