Erzurum'un Ilıca Mahallesi'nde sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 19 Haziran 2025 tarihinde 7/29638 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 187 gün sonra, 23 Aralık 2025).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Erzurum'un Ilıca Mahallesi'nde sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29638, 19 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29638-erzurum-un-ilica-mahallesi-nde-surdurulen-kentsel-donusum-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cd0d47a7-6235-4230-9968-01978c3f2ab6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 187 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü "nün 96 ile 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Bilindiği üzere kentsel dönüşüm, şehrin bir bölümünün veya ciddi anlamda büyük bir kısmının proje kapsamında sistematik bir şekilde mevcut yapı stoklarının olası depremlere karşı toprak zeminin ve üzerindeki yapının risk değerlerinin belirlenmesi, olası depremde yıkılması ve yıkılırken çevredeki diğer yapılara zarar vermesi olasılıklarının da içine katılarak, riskli toprak zemin ve riskli yapıların kullanım dışına çıkarılarak yerine toprak zeminin yapısına uygun temelli yapıların yapılması ve bu sayede olası depremlerde yaşanabilecek can ve mal kaybının en aza indirmek için yapılan kamusal çalışmalardan biridir. Halkın riskli yapıların depremlere dayanıklı hale getirilmesi sürecini de "Kentsel Dönüşüm" kavramı ile ifade etmeye başlaması sonucu 6306 sayılı kanun Kentsel Dönüşüm Kanunu olarak telaffuz edilegelmiştir.
Erzurum ilinin de çeşitli ilçe ve mahallelerinde kentsel dönüşüme yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Ancak TOKİ eliyle yürütülen bu projeler halkı mağdur etmiş, öncesinde bir evi yahut bir işyeri olan yurttaşlar, mülksüz kalmışlardır. Bunun da ötesinde, kendi evleri artık olmadığı gibi kiraya ayıracak gelirleri de ellerinden gitmiştir. Erzurum'da ciddi anlamda bir TOKİ mağduriyeti varken, daha evvelinde Dağ ve Kavak mahallelerinde yaşayan ve çalışan yurttaşların mağduriyeti giderilmemişken bu kez de Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları başlatılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Geçtiğimiz yerel seçimler evvelinde Cumhur İttifakının adayı olan ve seçilerek. belediye başkanlığına gelen Eyüp Tavlaşoğlu'nun seçim vaadi olarak "Ilıca'yı adeta şantiye alanına çevireceğiz. 4 binden fazla TOKİ konutunu teslim eden iktidarımız eksiklikleri giderecek kudrete de sahiptir. Ilıca?daki değişim ve dönüşüm daha şimdiden hemşehrilerimize hayırlı olsun." şeklinde konuşmuştur. Şüphesiz bir kentin şantiye alanına çevrilmesi demek o yer sakinlerinin yaşamını alt üst edecek bir mevzudur. Kaldı ki 2015 yılından itibaren kentsel dönüşüm gayesiyle evler boşaltılmış ancak ev sahiplerine yeni evleri teslim edilmediği gibi sosyal ve ekonomik anlamda mağduriyetleri artmıştır. Ev sahiplerine kira verilmediği gibi emlak vergisi gibi külfetleri de devam ettirilmektedir.
Bu bağlamda;
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları ne zaman başlatılmıştır?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları ile kaç ev yıkılmıştır?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları kaç konutu kapsamaktadır?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında kaç kişinin ev sahibi olması planlanmıştır?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları müddetince evlerinden edilen yurttaşlara neden kira desteği yapılmamaktadır?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları müddetince yurttaşlardan emlak vergisi alınmasının gerekçesi nedir?
Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmalarının tamamlanması için kaç yıl öngörülmüştür? Bu süreye uyulmama gerekçeleri nelerdir?
Kentsel dönüşüm kapsamında hak sahiplerinden hangi oranlarda bedel isteneceği kararlaştırılmıştır?
Kentsel dönüşüm kapsamında hak sahiplerinin bedelsiz ev edinme imkanı neden sağlanmamaktadır?
SORULAR
Ilıca"da kentsel dönüşümün zamanında gerçekleşmemiş olmasının sebepleri araştırılmış mıdır? Sebepleri nelerdir?
Ilıca'da kentsel dönüşümün ne zaman tamamlanması öngörülmektedir?
Kentsel dönüşüm kapsamında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için planlama yapılmış mıdır?
Yurttaşlar tarafından ödenen emlak vergisi ve sair mali yükümlülüklerin iadesi sağlanacak mıdır?
Halihazırda tarafıma Ilıca sakinleri tarafından iletilmiş olan sorunlar doğrultusunda, bu mahallelerde yaşayan hak sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilmesi kapsamında hangi çalışmalar yürütülecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları ne zaman başlatılmıştır?
2. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları ile kaç ev yıkılmıştır?
3. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları kaç konutu kapsamaktadır?
4. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında kaç kişinin ev sahibi olması planlanmıştır?
5. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları müddetince evlerinden edilen yurttaşlara neden kira desteği yapılmamaktadır?
6. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmaları müddetince yurttaşlardan emlak vergisi alınmasının gerekçesi nedir?
7. Ilıca'da kentsel dönüşüm çalışmalarının tamamlanması için kaç yıl öngörülmüştür? Bu süreye uyulmama gerekçeleri nelerdir?
8. Kentsel dönüşüm kapsamında hak sahiplerinden hangi oranlarda bedel isteneceği kararlaştırılmıştır?
9. Kentsel dönüşüm kapsamında hak sahiplerinin bedelsiz ev edinme imkânı neden sağlanmamaktadır?
10. Ilıca'da kentsel dönüşümün zamanında gerçekleşmemiş olmasının sebepleri araştırılmış mıdır? Sebepleri nelerdir?
11. Ilıca'da kentsel dönüşümün ne zaman tamamlanması öngörülmektedir?
12. Kentsel dönüşüm kapsamında oluşan mağduriyetlerin giderilmesi için planlama yapılmış mıdır?
13. Yurttaşlar tarafından ödenen emlak vergisi ve sair mali yükümlülüklerin iadesi sağlanacak mıdır?
14. Halihazırda tarafima Ilıca sakinleri tarafından iletilmiş olan sorunlar doğrultusunda, bu mahallelerde yaşayan hak sahiplerinin mağduriyetlerinin giderilmesi kapsamında hangi çalışmalar yürütülecektir?
CEVAP
TOKİ tarafından Ilıca Mahallesi'nde:
a) "Erzurum İli Aziziye İlçesi Ilıca Mahallesi 1. Etap ve 2. Etap Kentsel Dönüşüm Projesi" 08.05.2007 tarihli Erzurum Ilıca Belediyesi ile İdaremiz arasında imzalanan Protokol ile başlatılmış ve toplamda 656 adet konut * 114 adet dükkân (1.etap 320 konut, 2.etap 336 konut*t114 dükkân) konut bedelleri üzerinden 9015 Başbakanlık indirimi ile sübvanse edilerek hak sahiplerine konut ve dükkânları teslim edilmiştir.
b) "Erzurum İli Aziziye İlçesi Yeşil Mahalle Kentsel Dönüşüm Projesi" de 12.03.2013 tarihli Erzurum Ilıca Belediyesi ile İdaremiz arasında imzalanan Protokol ile başlatılmış ve 15.456.719,39 TL anlaşma ve kamulaştırma bedeli ödenerek Ilıca'daki konutlardan vatandaşlar yararlandırılmıştır.
c) "Erzurum Aziziye İlçesi Bahçelievler Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi" için ise 23.02.2015 tarihinde ön protokol imzalanmış ancak Belediyece; 2017 yılında hak sahipleri ile yapılan ön görüşmelerde "040 civarı uzlaşma sağlandığı, proje alanında genel bir anlaşma sağlanamadığı, anlaşanların ise çoğunluğunun nakit bedel talebi olması sebebiyle proje İdaremizce devam ettirilememiş; Belediye'nin süreçteki anlaşma durumuna bakılarak proje sürecini kendisinin yürütmesi istenmiştir. Dolayısıyla, İdaremizce "Erzurum Aziziye İlçesi Bahçelievler Mahallesi Kentsel Dönüşüm Projesi" henüz Ilıca Belediyesi ile ana protokol aşamasına geçmeden sonlandırılmıştır.
d) Ayrıca yine TOKİ tarafından "Erzurum İli Aziziye İlçesi Yeşil Mahallesi 738 Konut, 1 Adet Ticaret Merkezi İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" 2022 yılında ihale edilerek konut uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Konu ile ilgili olarak Erzurum Aziziye Belediye Başkanlığı'ndan alınan cevabi bilgide;
Ilıca Mahallesi genelinde dönüşümü tamamlanmayan Bahçelievler Dönüşüm Projesi için çalışmaların Aziziye Belediyesi tarafından başlatıldığı, en kısa sürede kentsel dönüşüm projesinin tamamlanacağı, söz konusu dönüşüm projeleri kapsamında hak sahibi vatandaşların mağduriyet yaşamaması için gerekli çalışmaların yapıldığı,
Belediye tarafından Ilıca Mahallesi Bahçelievler Kentsel Dönüşüm Projesi çalışmaları ile söz konusu alandaki hak sahipleriyle görüşmelere ve tapu devirlerine başlanılmış olduğu ve konutların yapımına başlandığı belirtilmiştir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Erzurum İli Aziziye İlçesi, Ilıca Mahallesi'nde (11. OSB Bölgesi) Bakanlığımızca belirlenen yaklaşık 19.46 hektar büyüklüğündeki 1 adet "Rezerv Yapı Alanı"ndaki uygulamalar Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca yapılan yetki devri çerçevesinde Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığınca yürütülmektedir.
Konu ile ilgili olarak Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan alınan cevabi bilgide;
Proje ve saha çalışmalarının tamamlandığı ve tahliye/yıkım işlemleri başladığı, 1. Etap çalışma alanı için konut yapım ihalesinin yapılacağı, 1. Etap sınırları içerisinde yaklaşık 342 bina bulunduğu, bu 342 yapının hak sahiplerinin muvafakati olması ve hukuki sorunların (haciz, ipotek, veraset intikali vb.) olmaması durumunda tamamına konut verilmesinin planlandığı,
Kira desteğinin 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, lisanslı yetkili firmalar aracılığıyla binasının riskli olduğu tespit edilen hak sahiplerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 18 ay boyunca kira yardımı yapıldığı, Altyapı çalışmaları (yol, kanalizasyon, su hattı vb.), temizlik hizmetleri, çevre düzenlemeleri, sosyal tesisler, parklardan çöp toplanması ve sokak temizliği gibi hizmetlerin sürdürülebilirliği açısından ilçe belediye başkanlığı tarafından emlak vergisi alındığı,
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının her yıl belirlemiş olduğu yapı birim fiyatları ile inşaat süreleri baz alınarak fizibilite çalışmalarının yapıldığı, Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje çalışmalarının genellikle ruhsat alındıktan sonra 24 ay içerisinde teslimatlarının planlandığı, bu alanlardaki yapıların genellikle riskli olması, arsa metrekarelerinin küçük olması, mülkiyet problemlerinin olması ve inşaat maliyetlerinin her geçen gün artması sebepleriyle bedelsiz ev tesliminin yapılamayabileceği, bu proje kapsamındaki çalışmaların belirli bir iş programı dahilinde etaplar halinde ilerlediği, büyükşehir belediye başkanlığının yürütmüş olduğu bu projelerde hak sahipleri için oluşan bir mağduriyetin bulunmadığı, hak sahiplerinin taleplerinin teknik ekiplerce değerlendirilerek gerekli işlemin yapılmakta olduğu,
Emlak vergisinin ilçe belediye başkanlığı tarafından alındığı, tapu devri yapılan hak sahiplerinin ilçe belediye başkanlığına beyan etmeleri halinde devir tarihi dikkate alınarak emlak vergi borçlarının silinebileceği,
Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje alanı içerisinde bulunan hak sahipleri tarafından büyükşehir obelediye başkanlığına iletilen taleplerin odeğerlendirilip o ilgililere (gerekli bilgilendirmelerin yapılmakta olduğu, belirtilmiştir.