Uyuşturucu madde kullanımı nedeniyle örgün eğitimden uzaklaştırılan öğrencilere ilişkin

7/2953Ş$

b) 24/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1651356 sayılı yazınız. — ©) 27/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1652581 sayılı yazınız. 7/ 285:

ç) 01/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1654402 sayılı yazınız. 2 / 09615 |

Mogsab bt ep Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bingöl Milletvekili Ömer Faruk HÜLAKÜ'nün 7/29315 ve 7/29318, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"ın 7/29415, Bursa Milletvekili Orhan SARIBAL"'ın 7/29575, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7129576, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL "ın 7/29579 ile Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN"in 7729675, 7/29676 ve 7/29677 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.

/ 275 be le MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI lenı Zam NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Bakanlığımızın ilgili birimlerince, öğrencilerimizin madde bağımlılığı konusunda bilinçlendirilmesi ve sağlıklı yaşam becerilerinin desteklenmesi amacıyla ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde 2024-2028 yılları arasını kapsayan Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında birtakım faaliyetler yürütülmektedir.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görev yapan rehber öğretmenler/psikolojik danışmanların bağımlılıkla mücadele alanındaki bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla yürütülen Yaşam Becerileri Eğitim Programı Uygulayıcı Eğitimi Kursu, öğrencilerin bağımlılıkla ilişkili risklerden korunmasına katkı sunmayı hedeflemektedir. Kurs kapsamında, yaşam becerileri temelli bir yaklaşımla öğrencilerin benlik algısı, duygu düzenleme, akran ilişkileri, sağlıklı iletişim ve problem çözme gibi alanlardaki psikososyal yeterliliklerinin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Eğitimi başarıyla tamamlayan kursiyerlerin, bağımlılık kavramı ve türleri, ergenlik döneminde görülen risk faktörleri ve koruyucu etkenler konusunda bilgi sahibi olmaları; birincil ve ikincil önleme çalışmaları çerçevesinde etkili müdahale ve uygulama becerileri kazanmaları beklenmektedir. Eğitim programı, öğrencilerin gelişimsel özellikleri doğrultusunda güvenli, destekleyici ve estetik öğrenme ortamları oluşturulmasına; rehber öğretmenlerin ise etkili iletişim, motivasyon kazandırma ve yaşam becerilerini güçlendirme uygulamalarında mesleki yeterliliklerini artırmalarına katkı sağlamaktadır.

Yürütülen tüm bu çalışmalar; rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında planlı, sistemli ve bilimsel temelli bir yaklaşımla uygulanmakta; öğrencilerin madde bağımlılığına karşı farkındalıklarının artırılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kazandırılması hedeflenmektedir.

Bakanlığımız, öğrencilerin madde kullanımından korunması ve sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla okul temelli rehberlik hizmetleri ve psikolojik destek uygulamalarını sistematik ve bütüncül bir yaklaşımla yürütmektedir. Bu kapsamda, 2024-2028 Bağımlılıkla Mücadele Strateji Belgesi ve Eylem Planı doğrultusunda, okullarda yürütülen önleyici, koruyucu ve müdahale edici rehberlik faaliyetlerinin etkinliği altı ayda bir olmak üzere düzenli olarak izleme ve değerlendirme süreçlerine tabi tutulmaktadır. Söz konusu değerlendirmeler, rehberlik hizmetlerinin etkililiğini artırmaya yönelik veri temelli iyileştirme çalışmalarına temel teşkil etmekte; uygulamaların sürekliliği, erişilebilirliği ve öğrenci ihtiyaçlarına uygunluğu bakımından analiz edilerek gerekli durumlarda güncellenmektedir.

2024-2028 yılları arası Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı kapsamında;

• Özellikle riskli bölgelerdeki eğitim kurumlarının güvenlik kamerası ile bahçe duvarı ve güvenlik görevlisi ihtiyaçları tespit edilerek eksiklerin giderilmesine devam edilmesi,

• Uyuşturucuyla mücadele kapsamında eğitim kurumları ve çevrelerindeki risklerin tespit edilerek gerekli önlemlerin alınması,

• Okul çevrelerine güvenlik kamera sistemlerinin kurularak Kent Güvenlik Yönetim Sistemi'ne (KGYS) entegre edilmesi,

• Eğitim kurumlarında yardımcı hizmetler sağlayan (temizlik personeli, güvenlik görevlisi, kantin görevlisi, okul servisi şoför ve diğer personelleri) kişilerin işe MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı he YÜZYILI başlamadan önce güvenlik soruşturma ve araştırmalarının düzenli olarak yapılmasına yönelik faaliyetler yürütülmektedir,

Okullarda madde bağımlılığı şüphesi olan öğrencilerin tespitine yönelik uygulanan bir protokol söz konusu olmayıp tüm öğrencileri bağımlılıklardan korumak amacıyla "Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM)", "Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı (OBM)", "Yeşilay Yaşam Becerileri Eğitimi Programı (YYBE)" programları uygulanmaktadır.

Bakanlığımız ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti iş birliğinde öğrenci, veli ve öğretmenlerin bağımlılıklara karşı farkındalıklarını artırmak amacıyla gerçekleştirilen çalışmalara yönelik yürütülen protokoller tek bir çatı altında birleştirilerek 7 Şubat 2025 tarihinde "Bağımlılıkla Mücadele Çalışmalarına Yönelik İş Birliği Protokolü" imzalanmıştır.

Söz konusu protokolle, ülke genelindeki tüm resmi ve özel okullarda öğrenim gören öğrencilerin tütün, alkol, madde, teknoloji ve kumar bağımlılığına ilişkin T.C. Milli Eğitim Bakanlığı ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti iş birliğinde geliştirilen "Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM)", "Okulda Bağımlılığa Müdahale Programı (OBM)", "Yeşilay Yaşam Becerileri Eğitimi Programı (YYBE)", "Sağlıklı Nesil Sağlıklı Gelecek Projesi" ve "Bağımlılıkla Mücadele Odaklı Sosyal Etkinlikler" kapsamında koruyucu ve önleyici etkinliklerden oluşan programların uygulanması ve ihtiyaç halinde programların yenilenmesi, yaygınlaştırılması ve rehber öğretmen/psikolojik danışmanların bağımlılıkla mücadele alanında izleme, değerlendirme çalışmalarının yürütülmesi ve ikincil önleme çalışmalarına yönelik müdahale becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Bütün bunlara ek olarak bağımlılıkla mücadelede farkındalık oluşturmak ve toplumsal bilinç düzeyini artırmak amacıyla hazırlanan "Güçlenmek: Bağımlılıktan Esenliğe" bülteni yayımlanmıştır. Özel Eğitim ve Rehberlik OHizmetleri Genel (o Müdürlüğünün https://orgm.meb.gov.tr başlıklı internet sitesinde 2 Temmuz 2025 tarihinde paylaşılan bültende; bağımlılığın birey ve toplum üzerindeki etkilerine dair kapsamlı içeriklerin yanı sıra, madde, tütün, alkol bağımlılığı ile teknoloji, sosyal medya, oyun ve alışveriş gibi davranışsal bağımlılıklar ele alınmakta, bağımlılıkla mücadelede tüm paydaşlara rehberlik edecek içerikler yer almaktadır.

Açık öğretim liseleri, 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren mecburi ortaöğretim kapsamına alınmıştır. 14/09/2023 tarihli ve "Örgün Ortaöğretim Kurumlarından Açık Öğretim Liselerine Geçişler" konulu 2023/30 sayılı Genelge ve 22/10/2024 tarihli ve 32700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği ile açık öğretim liselerine geçişe ilişkin kapsamlı düzenlemeye gidilmiş, açık öğretim lisesine geçen öğrenci sayısı 2023-2024 eğitim öğretim yılında 437.169 iken 2024- 2025 eğitim öğretim yılında bu sayı 109.578'e düşmüş; aktif öğrenci sayısı ise 2022-2023 eğitim öğretim yılında 2.009.480 iken bu sayı 2023-2024 eğitim öğretim yılında 1.075.550'ye, 2024-2025 eğitim öğretim yılında ise 931.820'ye düşmüştür.

Bakanlığımıza bağlı açık öğretim kurumlarına kayıt işlemleri Milli Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Kayıt Şartları" başlıklı 13. maddesinde yer alan hükümlere göre yürütülmekle birlikte açık öğretim kurumlarından örgün eğitim kurumlarına geçişe ilişkin şartlar ise söz konusu Yönetmelik'in "Örgün öğretim kurumlarına nakil ve geçiş" başlıklı 19. maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda yürütülmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığınca eğitime katılımı artırmak ve devamsızlık oranlarını azaltmak amacıyla çeşitli önleyici ve destekleyici politika ve faaliyetler yürütülmektedir. Bu kapsamda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile iş birliği kapsamında Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından öğrencilerin okul terklerini önlemeye ve devamsızlık oranlarını azaltmaya yönelik "Eğitime Katılım ve Devamsızlığı İzleme Projesi" hayata geçirilmiştir. Proje; erken okul terki MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI | 0 EĞİTİMİN

Strateji Geliştirme Başkanlığı 0) YÜZYILI ve devamsızlık oranlarının yüksek olduğu 15 il ve 75 okulda uygulanmakta olup bu okullarda öğrenim gören risk altındaki öğrencilerin erken dönemde tespit edilmesini, gerekli psikososyal ve akademik desteklerin zamanında sunulmasını ve öğrencilerin örgün eğitime devamlarının sağlanmasını hedeflemektedir.

EKİP Projesi, özellikle devamsızlık, düşük akademik başarı, disiplin sorunları ve sosyal riskler gibi çeşitli göstergeler üzerinden öğrencilerin risk durumunu analiz ederek, okul yönetimlerinin ve rehberlik servislerinin müdahale planlarını oluşturmasına olanak sağlamaktadır. Bu sayede, açık liseye geçişe neden olabilecek risk faktörleri erkenden belirlenerek öğrencinin örgün eğitimde kalması desteklenmektedir. Proje aynı zamanda okul, ilçe ve il düzeyinde çok paydaşlı bir izleme ve yönlendirme süreci içerdiğinden, öğrencinin sadece akademik değil, sosyal ve duygusal gelişimi de dikkate alınarak bütüncül bir yaklaşımla desteklenmesini mümkün kılmaktadır.

Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen ve IPA II kapsamında desteklenen "Ortaöğretimde Devam ve Okullaşma Oranlarının Artırılması Teknik Destek Projesi" kapsamında ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin okul terk riski ile devamsızlık riski taşıyan öğrencilerin geliştirilen erken uyarı sistemi vasıtasıyla tespit edilerek okullaşmaları sağlanmıştır. Etkinlik sınıfları oluşturularak öğrencilerin becerilerinin gelişimi desteklenmiş, öğrencilere ayrıca mentörlük desteği sağlanmıştır. Bu proje sayesinde öğrencilerin açık liseye geçişine neden olabilecek devamsızlık ve düşük aidiyet duygusu gibi risk faktörlerine karşı etkili, yapısal ve sürdürülebilir müdahale mekanizmaları oluşturulmuştur. Sonuç olarak, ODAP Projesi, açık öğretime yönelimin azaltılması ve örgün eğitimde kalıcılığın artırılması amacıyla Bakanlığımızca yürütülen önemli ve somut bir çalışmadır.

Bakanlığımızca, mecburi eğitim çağındaki öğrencilerin eğitimlerini, akranları ile beraber etkileşim içerisinde oldukları örgün eğitim kurumlarında tamamlamaları esas görülmektedir. Açık öğretim ortaokuluna, kayıt şartlarını taşıyan mecburi ilköğretim çağı dışına çıkmış yetişkinler kayıt yaptırabilmektedir. Açık öğretim ortaokuluna mecburi ilköğretim çağı içinde olanlar kayıt yaptıramamaktadır. Ancak; tutuklu veya hükümlüler, rehberlik ve araştırma merkezlerince düzenlenen özel eğitim değerlendirme kurulu yönlendirme raporuyla açık öğretim ortaokuluna yönlendirilerek il/ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yerleştirme kararı alınanlar ile yurt dışı programlarına kayıt yaptıracak öğrencilerden velisi ile birlikte yurt dışında ikamet ettiğini veya velisinin yurt dışında görevlendirildiğini belgelendiren mecburi ilköğretim çağı içindeki öğrenciler de kayıt yaptırabilmektedir.