Kira uyuşmazlıklarının çözümü için yapılan çalışmalara ilişkin

Uzmanlara göre konut hakkı, konutun şimdiki ve tahmin edilen hane halkı sayısına göre konut ihtiyacını, niteliğini, fiyatını, sahipliğini, kabul edilebilir konut standartlarının garantiye alınmasını ve kontrolünü içerir bütünlüklü bir konut politikasıyla yapılması gerekmektedir.

Konut politikasının amacı, konut ihtiyacını karşılayarak, konut sorununu çözmek üzere nüfus ve konut sayısındaki dengesizlik, nicelik olarak konut yetersizliği, konutların niteliğindeki sorunlar, konut standartlarının döneme uygun olmaması, toplumdaki gelir eşitsizliğinin konuta erişimde yarattığı eşitsizliği çözmek ve bu durumun sebepleri olan toplumsal, ekonomik, kültürel ve siyasal sorunları bertaraf etmektir.

Evrensel hukuk sistemi de barınma ihtiyacını temel bir hak olarak tanımlanmış ve devletleri ve yönetimleri bu temel hakkın karşılanmasında sorumlu kılmıştır. Bu nedenle devletlerin ekonomi politikaları, politik kararları, konut stokuna yaklaşım ve yönetim tarzı konut politikalarının ana belirleyicileridir.

Bu çerçevede ülkemizde; TÜİK verilerine göre konut sahipliği oranında 22 yıllık dönemde 17,3 puan azaldığı, konut sorununun derinleştiği ve ekonomik nedenlerle konuta erişilemediği görülmektedir. Bununla birlikte hane halkı büyüklüğündeki düşüş, hane sayısındaki artış, yabancılara konut satışı ve düzensiz iç ve dış göç, artan ekonomik kriz, pandemi, konut inşaat maliyetleri tedarik zincirlerinin bozulması, diğer ülkelerin genişleyici para politikaları da konut politikalarındaki tercihi etkilemiş ve yüksek enflasyon ortamında alım gücü düşen geniş halk kesimleri için barınma krizi oluşmuş ve daha fazla konut yapımı gereksinimi de tetiklenmiştir. Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili

Buna karşın asgari ücretin 22 bin 104 TL olduğu günümüz şartlarında ortalama kira bedelinin 15 bin lirayı aşmaktadır. TÜİK verilerine göre Mayıs Ayı enflasyonunda en yüksek ağırlığa sahip 3 ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 32,87 artış, ulaştırmada yüzde 24,59 artış ve konutta yüzde 67,43 artış olarak gerçekleşmiştir.

Bunu yanında kira artışı ile ilgili anlaşmazlıklar, depozito iadesi sorunu, evin bakımı ve onarım masrafları, kiracının zorla tahliye edilmesi, aidat ve ortak giderlerle ilgili sorunlar ve kiracının kiranın geç ödemesi veya ödememesi gibi sorunlar da baş göstermektedir.

Bütün bu sebeplerden dolayı yetersiz konut arzı ve yüksek konut talebi, konut arz-talep dengesini bozmakta yüksek kira ve konut fiyatı adli vakalara ve barınma krizine yol açmaktadır. Bu gerçeği 2024 yılında Hukuk Mahkemeleri'nde, "Kiralananın tahliyesi" konulu açılan 127 bin 676'ya ulaşan dosya ve dosyalardaki 116 bin 334 davalı sayısıyla görmekteyiz. Adalet Bakanlığı'nın verilerine göre, 2024 yılı sonu verilerine göre mahkemelerde kiracılara yönelik 34 bin 366 icra dosyası bulunuyor. Dosyalarda, hakkında icra talep edilen davalı sayısı ise 35 bin 589 ile ifade edilmektedir.

Bu çerçevede bakanlık 025 kira tavan fiyatı uygulaması başlatılmış ancak yüksek enflasyon karşısında çözüm olamamıştır. Bununla birlikte arabulucu formülü uygulamaya alınmıştır. Ancak yukarıda sebeplerini özetlediğimiz konut ve barınma krizinin adli vaka sayısı ve icra dosyası her geçen gün artmış ve hatta cinayetlere varan sonuçlara yol açmıştır.

Bu bağlamda;