Bakanlıkça yapılan sosyal yardımların dağıtım sürecine ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 23 Haziran 2025 tarihinde 7/29728 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 141 gün sonra, 11 Kasım 2025).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “Bakanlıkça yapılan sosyal yardımların dağıtım sürecine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29728, 23 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29728-bakanlikca-yapilan-sosyal-yardimlarin-dagitim-surecine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8573bd08-aaf6-4856-b5de-0197a0e31731
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 141 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
23/06/2025
Türkiye'de sosyal yardımlar, anayasal güvence altında bir sosyal devlet görevidir. Ne var ki son yıllarda sosyal yardımların dağıtımında objektif ve denetlenebilir bir sistem yerine, keyfi ve partizanca tercihler öne çıkmakta; yardımların bir kısmı kamu kurumları eliyle değil, siyasi iktidara yakın vakıf, dernek ve kişiler aracılığıyla dağıtılmaktadır. Özellikle seçim dönemlerinde bu dağıtımın siyasi sadakat gözetilerek yapıldığına dair kamuoyunda ciddi şüpheler oluşmuştur.
Bu bilgilendirme ışığında:
I-Bakanlığınıza bağlı olarak 2024 ve 2025 yıllarında ayni ve nakdi sosyal yardım alan toplam hane sayısı kaçtır? Bu yardımların illere göre dağılımı nasıldır?
SORULAR
Sosyal yardımların dağıtım sürecine dahil edilen STK, dernek ve vakıflar hangileridir? Bu kuruluşlara hangi gerekçeyle görev verilmiştir?
İktidara yakınlığıyla bilinen bazı dernek ve vakıflar aracılığıyla yapılan yardımların Aile Bakanlığı tarafından finanse edildiği iddiaları doğru mudur? Bu kuruluşlarla yapılan protokoller kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? w
Sosyal yardım almak isteyen yurttaşlardan herhangi bir siyasi parti üyeliği, dini cemaat bağlantısı veya yerel yönetim referansı istenmesi yönünde Bakanlığınıza iletilmiş şikayet sayısı kaçtır?
Seçim dönemlerinde sosyal yardımların artış gösterdiği ve bu yardımların seçmen yönlendirme amacıyla kullanıldığına dair Bakanlığınıza yapılan tespit veya uyarı var mıdır?
Sosyal yardım alan yurttaşların bilgileri hangi sistemlerde kayıt altına alınmaktadır? Bu bilgiler kamu kurumları dışında başka yapılarla paylaşılmakta mıdır?
Aile Bakanlığı'nın sosyal yardımların dağıtımında şeffaflığı ve denetlenebilirliği sağlamak üzere geliştirdiği sistemler nelerdir? Yardım süreci o hangi objektif (kriterlere dayandırılmaktadır?
E-mail : mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a) 13.06.2025 tarihli ve 1643997 sayılı yazınız.
b) 07.07.2025 tarihli ve 1657828 sayılı yazınız.
İlgi yazılar ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/29059 ve 7/29728 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7/29059 Cevap Metni (4 Sayfa) 2 - 7129728 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No: Gi2) 705 73 30 ii
İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ"ye Ait 7/29728 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız; sosyal yardım programlarını sosyal adalet ilkesi çerçevesinde hiçbir siyasi, ideolojik, etnik, felsefi veya dini ayrım gözetmeksizin muhtaçlık temelinde oluşturmakta ve sürdürmektedir. Bu temelden hareketle Bakanlığımızca uygulanan sosyal yardım programları objektif kriterler çerçevesinde Anayasamızda ifadesini bulan sosyal devlet ilkesi gereği "kamu hizmeti" olarak sunulmaktadır. 2003 yılından bu yana temel ilkeleri, yararlanma kriterleri ve tutarları belli "düzenli-kapsayıcı" sosyal yardım programları oluşturulmuş ve hizmetler geliştirilmiştir.
Bu kapsamda Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Söz konusu mevzuatta yer alan şartları taşıyan vatandaşlarımız sosyal yardım programlarından faydalanabilmektedir.
Yardım başvurusunda bulunulmasının akabinde SYD Vakıfları tarafından, gerekli sistemsel incelemeler ve hane ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda yardım başvuruları, SYD Vakıflarının karar organı olan ve başkanlığını Valinin/Kaymakamın yaptığı Vakıf Mütevelli Heyetine sunulmaktadır. Heyet tarafından, ilgili Kanunlar kapsamında muhtaçlık değerlendirilmesi yapılarak başvuruya ilişkin karar alınmaktadır.
Baaknlığımızca yürütülmekte olan yardım programlarına ilişkin süreçlerin yönetiminde Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) kullanılmaktadır. Birçok kurumla entegre bir şekilde çalışan BSYBS; 2010 yılından beri kullanılan, ihtiyaç sahibi kişilerin başvurularının alınması, hane dosyalarının oluşturulması, kişisel verilerinin ve sosyo-ekonomik bilgileri ile servet unsurlarının merkezi veri tabanlarından sorgulanması, hanenin sosyo-ekonomik durumuna ilişkin mahallinde yapılan sosyal incelemeye ilişkin raporların tutulması, muhtaçlık kararının verilmesi, yardım ödemlerine ilişkin banka talimatlarının verilmesi ve gerçekleştirilen tüm yardımlara yönelik otomatik muhasebeleştirme eylemlerinin tamamının elektronik ortamda yürütüldüğü bir süreç yönetim ve bilgi (bilişim) sistemidir. Sistem ile vatandaşlara sunulan hizmetlerin kalitesi ile çeşitliliği artırılmış, bunun yanı sıra sosyal yardım sistemi şeffaf ve hesap verilebilir hale getirilmiş, sistemdeki mükerrerlik, koordinasyonsuzluk ve insan odaklı olmayan muhtaçlık tespiti gibi sorunlar ortadan kaldırılmıştır. Böylelikle vatandaşlar muhtaçlıklarını ispatlama gibi bir külfetten kurtarılmış ve 15-20 gün süren yardım başvuru süreci dakikalar ile ifade edilen bir zaman dilimine düşürülmüştür.
Bununla birlikte SYD Vakıflarının yapmış oldukları iş ve işlemler; 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 111 inci maddesi ve 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 33 üncü maddesi gereği Vakıflar Genel Müdürlüğünce, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Teftiş Kurulu Tüzüğü hükümlerine göre Mülkiye Müfettişlerince, Bakanlığımız Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 53, 54 ve 59 uncu maddeleri gereğince Bakanlık Müfettişlerince denetim programları çerçevesinde denetlenmektedir.
Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir. Diğer taraftan bakıma muhtaç ve ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan engelli bireylerin aile ortamında bakım ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla 2006 yılında Evde Bakım Yardımı uygulaması başlatılmış olup, Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinde belirtilen şartları sağlayan tüm vatandaşlarımız evde bakım yardımından eşit şekilde yararlanmaktadır. 2025 yılı Eylül ayı itibarıyla 523.465 engelli birey evde bakım yardımından yararlanmaktadır.
Evde bakım yardımına ilişkin iş ve işlemler Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup sürecin şeffaf, etkin ve denetlenebilir şekilde yürütülebilmesi amacıyla Bakanlığımızın "Aile Bilgi Sistemi" dijital altyapısı kullanılmaktadır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında evde bakım yardımından yararlanan engelli bireylere ve ailelerine ait kişisel veriler üçüncü kişilerle paylaşılmamaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan