Asgari ücretin iyileştirilmesi talebine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 180 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞ Si kO i
Tai. lr. ahı 2045 29738 arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Mardin Milletvekili TBMM İdare Amiri
2024 yılı verilerine göre, Türkiye'de ekonomik krizle birlikte yoksulluk, işsizlik, enflasyon ve gelir eşitsizliği derinleşmiştir. TÜİK"in Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri *ne göre, nüfusun yüzde 29'u temel ihtiyaçlara erişimde güçlük yaşarken, yüzde 86'si insani yaşam standartlarının altında yaşamaktadır. Aşırı yoksulluk sınırında yaşayan hane sayısı 3,6 milyona ulaşmış, sosyal destek alan birey sayısı yaklaşık 14 milyonu bulmuştur. Aynı yıl sosyal destek harcamaları 491,7 milyar TL'ye çıkmıştır.
OECD verilerine göre, her 5 çocuktan 1'i okula aç gitmektedir. Çocuklarda yetersiz beslenmeye bağlı gelişim sorunlarının arttığı gözlemlenmektedir. Geniş toplum kesimleri temel ihtiyaçlara erişimde zorlanmaktadır.
Asgari ücretle çalışanların oranı yükselmiş; 2025 yılı için belirlenen 22.104 TLlik asgari ücret, resmi enflasyonun altında bir artışla belirlenmiştir. DİSK/Birleşik Metal-İş verilerine göre, dört kişilik bir aile için açlık sınırı 23.615 TL, yoksulluk sınırı ise 81.686 TL'dir. Mevcut asgari ücret bu sınırların altında kalmaktadır. Bu kapsamda, temel gelir düzeylerinin yaşam maliyetleriyle uyumlu hale getirilmesi için asgari ücrete ara dönem güncellemesi yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılı için belirlenen asgari ücretin, DİSK/Birleşik Metal-İş verilerine göre açlık sınırının altında kalmasına rağmen güncellenmemesinin gerekçesi nedir?
. 2024 yılında temel ihtiyaçlara erişimde güçlük yaşadığı belirlenen 14 milyon yurttaşın temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak Bakanlığınızca yürütülen destek programlarının kapsayıcılığı ve etkinliği nedir?
. TÜİK verilerine göre nüfusun yüzde 29'unun temel ihtiyaçlara erişimde güçlük yaşadığı tespit edilmişken, bu kişilere yönelik sosyal destek kriterleri ve dağıtım mekanizmaları nelerdir?
. OECD'nin Türkiye'deki çocukların 5'te inin okula aç gittiği yönündeki verileri doğrultusunda, çocuklara yönelik beslenme ve gelişim desteği kapsamında yürütülen ulusal politikalar nelerdir?
. 2025 yılı içerisinde, artan yaşam maliyetleri nedeniyle asgari ücretin yeniden değerlendirilmesine yönelik herhangi bir ara dönem çalışma veya planlama yapılmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657828 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mardin Milletvekili Sayın Salihe AYDENİZ tarafından yöneltilen 7/29738 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci Jikrasının (0 bendi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. Asgari ücret, brüt olarak tespit edilmekte ve kanuni kesintiler yapıldıktan sonra kalan miktar işçiye ödenmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup işçilere Asgari Ücret Tespit Komisyonunca belirlenen miktarın altında bir ücretin ödenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, asgari ücretin üzerindeki ücret ve sosyal haklar ise, işçi ve işveren arasında akdedilen iş sözleşmeleri ve taraflar arasında gerçekleşen toplu iş sözleşmeleri ile ya da işyeri personel yönetmelikleriyle serbestçe belirlenebilmektedir.
Öte yandan, 2025 yılında geçerli olan asgari ücret brüt 26.005,30 TL, net 22.104,67 TL olarak belirlenmiştir. Böylece, bir önceki döneme göre net asgari ücretle 26 30 oranında artış yapılmıştır. 2002 yılında 184,25 TL olan net asgari ücret, 2025 yılında 22.104,67 TL olmuştur."
Prof. Dr. Vedat #İKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68