İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/29854 GEÇ CEVAPLANDI · 118 GÜN

Maltepe 1 Nolu L Tipi Cezaevinde bulunan bazı mahkumların tahliye talebine ilişkin

Kaynak göster

Serhat Eren (DEM Parti), 18 Haziran 2025 tarihinde 7/29854 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 14 Ekim 2025).

Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Maltepe 1 Nolu L Tipi Cezaevinde bulunan bazı mahkumların tahliye talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29854, 18 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29854-maltepe-1-nolu-l-tipi-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-tahliye-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a80808d7-844c-4d53-9eae-0197885443fc

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 118 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili

Tarafıma ulaştırılan bilgilere göre, Maltepe I Nolu L Tipi Cezaevi'nde tutulan Hebun Kurt ve aynı koğuşta kalan altı mahpus, cezalarını tamamlamış olmalarına rağmen hâlâ serbest bırakılmamaktadır. Dahası, söz konusu mahpusların sekiz yıldır herhangi bir infaz denetim heyeti veya gözlem kurulu tarafından değerlendirmeye tabi tutulmadığı, dolayısıyla tahliye süreçlerinin sistematik biçimde engellendiği belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu durum yalnızca bireysel bir mağduriyet değil, cezaevi sistemine içkin yapısal bir sorunun göstergesidir. Son yıllarda cezaevlerinde kurulan İdare ve Gözlem Kurulları, mahpusların tahliye sürecinde belirleyici bir aktör haline getirilmiş; bu kurulların verdiği "iyi hâl" kararları, adeta ikinci bir mahkumiyet işlevi görmeye başlamıştır. Hukuken tahliye edilmesi gereken mahpuslar, bu kurulların sübjektif ve ideolojik değerlendirmeleriyle aylarca, hatta yıllarca içeride tutulmaktadır.

Gözlem kurulları, mahpusların geçmişte aldıkları disiplin cezalarını, açlık grevi gibi protesto eylemlerini, ifade ettikleri politik düşünceleri ya da "pişmanlık göstermemelerini" gerekçe göstererek "iyi hâl yoktur" kararı vermekte; böylece özgürlük hakkını bir tür ideolojik sadakat testine dönüştürmektedir. Oysa Anayasa'nın 19. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları, bu tür keyfi ve siyasi içerikli sınırlamaları açık biçimde yasaklamaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Maltepe Cezaevi'nde tutulan Hebun Kurt ve aynı koğuşta bulunan altı mahpusun ceza süreleri ne zaman dolmuştur? Bu kişilerin tahliyelerinin bugüne kadar gerçekleştirilmemesinin gerekçesi nedir?

  2. Söz konusu mahpuslar hakkında İdare ve Gözlem Kurulu tarafından hangi tarihlerde değerlendirme yapılmıştır? Sekiz yıldır herhangi bir değerlendirme yapılmadığı bilgisi doğru mudur?

  3. İdare ve Gözlem Kurullarında görev yapan kişiler kimlerden oluşmaktadır? Kurul üyeleri hangi kriterlere göre belirlenmektedir? Hukuki eğitim almış üyelerin oranı nedir?

  4. . Kurulların "iyi hâl" kararı vermeme oranı nedir? Son üç yılda Türkiye genelinde ceza süresi dolduğu hâlde tahliye edilmeyen mahpus sayısı kaçtır? Bunlardan kaçı "siyasi" dosyalardan hüküm giymiştir?

  5. . Kurul kararlarına karşı yapılan itirazlar hangi süre içinde ve ne oranda sonuçlandırılmaktadır? Kurul kararlarına dair kamuoyuna açık, düzenli ve şeffaf veri paylaşımı yapılmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·

1657840 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29854 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

Dia)

Ler.

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden pe0/fKB - jikzk14 - hNbm&sA - zlaRZS—il erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı :E-56020453-610-1144-5445/7474 Konu : Yazılı soru önergesi 138.142 (2025

Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29854 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

B) 5275 sayılı Kanunun;

I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,

2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,

Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.

5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http:/vatandaş.uyap. gov.tr adresinden XNhaVAM - KRtyznx - xdMHS5Yk - ab5SvA- ileerişebilirsin flaş

Mevzuat Genel Müdürlüğü

İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;

I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,

2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,

Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.

Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.

I1- İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Maltepe 1 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, adı geçen hakkında Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 25/03/2025 tarihinde verilen iyi hâlli olmadığına dair kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, Kurul tarafından 23/09/2025 tarihinde de adı geçen hakkında iyi hâlli olmadığına dair karar verildiği,

B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,

C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

O) vela) irili

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden XNhaVAM - kRtyznx - xdMHS5Yk - ab5SVA- ileerişebilirsin

Yılmaz TUNÇBakan

Metin otomatik okundu. 9 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir