Sendikal hakların geliştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Gülcan Kış (CHP), 18 Haziran 2025 tarihinde 7/29885 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 114 gün sonra, 10 Ekim 2025).
Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Sendikal hakların geliştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29885, 18 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29885-sendikal-haklarin-gelistirilmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d8f30ad2-070c-4953-a11d-01978892b867
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 114 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ncı maddeleri gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Gülcan KIŞ * * Mersin Milletvekili
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) tarafından yayımlanan 2025 Küresel Haklar Endeksi, Türkiye'nin işçi hakları konusunda yaşadığı ciddi gerilemeleri bir kez daha gözler önüne sermiştir. Endekste, Türkiye dünyadaki işçiler için en kötü 10 ülke arasında yer almıştır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Rapora göre Türkiye'de:
Grev hakkı sistematik şekilde ihlal edilmekte,
Sendikalaşma özgürlüğü engellenmekte,
Barışçıl gösterilere kolluk kuvvetleri tarafından sert müdahalelerde bulunulmakta, I Mayıs gibi günlerde çok sayıda sendikalı ve emekçi gözaltına alınmaktadır.
Bu tablo, Anayasa'nın 51. maddesiyle güvence altına alınan sendika hakkı ve 54. maddesiyle güvence altına alınan grev hakkının uygulamada fiilen ortadan kaldırıldığına işaret etmektedir. Uluslararası itibar açısından da ciddi bir zaaf teşkil eden bu durum, Türkiye'nin demokratik hukuk devleti ilkesine ve sosyal devlet anlayışına açıkça aykırıdır. Bu bağlamda:
SORULAR
Türkiye'nin, ITUC 2025 Küresel Haklar Endeksi'nde en kötü 10 ülke arasında yer alması hakkında Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?
Türkiye'de sendikal hakların korunmasına ve geliştirilmesine yönelik olarak 2024-2025 yıllarında Bakanlığınızca atılmış somut adımlar nelerdir?
1 Mayıs 2024 tarihinde gözaltına alınan emekçi ve sendikalı sayısı kaçtır? Bu kişilerin kaçı hakkında adli işlem yapılmıştır?
Uluslararası endekslerde Türkiye'nin sıralamasını düzeltmek amacıyla herhangi bir eylem planı ya da reform takvimi hazırlanmakta mıdır?
Türkiye'de kamu ve özel sektörde grev hakkını kullanmak isteyen sendikalara uygulanan idari veya fiili engellemelerin kaldırılması için Bakanlığınızın herhangi bir düzenlemesi olacak mıdır?
Sendika kurma ve üye olma hakkı Anayasa ile güvence altındayken, sendika kuran veya üye olan işçilerin işten çıkarılmasına ilişkin Bakanlığınıza yapılan şikayet sayısı nedir? Bu durumlara yönelik yaptırımlar uygulanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 07.07.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1657840 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Gülcan KIŞ tarafından yöneltilen 7/29885 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6336 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir.
Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 48537 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.
20.10.2023 tarihinde toplanan Üçlü Danışma Kurulunda, sosyal tarafların görüş ve önerileri ile çalışma hayatı gündemindeki öncelikli konularda teknik çalışmaların yürütülmesi kararı alınmıştır. 6356 sayılı Kanun ekseninde "Sendika Özgürlüğünün Güvencesi' gündemi ile sosyal taraflar ile bir araya gelinmiştir.
Diğer taraftan, 29-30 Nisan 2024 tarihlerinde düzenlenen 13. Çalışma Meclisi'nde de "Emeğin, Sendikal Örgütlenmenin ve İstihdamın Geleceği" teması çerçevesinde sendikal örgütlenme konusu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Toplantı, dört ana oturumdan oluşmuş ve bu olurumlardan birinde doğrudan "Sendikal Örgütlenmede Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri" konusuna odaklanılmıştır.
Bu bağlamda; Üçlü Danışma Kurulu ile 13. Çalışma Meclisi toplantıları çerçevesinde sendikal örgütlenmede yaşanan sorunlar ve çözüm önerilerine odaklanılmış olup mezkur mevzuat hükümleri ile, işverenin; işe alırken, işe aldığı bir işçinin iş ilişkisi devam ederken veya iş ilişkisini sona erdirirken sendikal nedene dayanan ayrımcı bir tutuma girmesi yasaklanmış ve bu ayrımcılıklara karşı işçiye bir takım haklar öngörüldüğü gibi, işverenin idari veya cezai yaptırımlarla da karşılaşacağı hüküm altına alınmıştır.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen tefiişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan igfliş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların tefiiş programına alınması sonucu gerçekleşiirilmekteir )
Prof'Dr. Vede IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel; (0312) 296 71 68