Son üç yılda Diyarbakır'da ve çevresindeki illerde çıkan orman yangınlarına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 18 Haziran 2025 tarihinde 7/29934 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 173 gün sonra, 8 Aralık 2025).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Son üç yılda Diyarbakır'da ve çevresindeki illerde çıkan orman yangınlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29934, 18 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29934-son-uc-yilda-diyarbakir-da-ve-cevresindeki-illerde-cikan-orman-yanginlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4a4adafc-10bd-4342-ad31-019787210f60
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 173 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
İçtüzüğün 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Ja
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2024 ve 2025 yıllarında Diyarbakır'ın çeşitli ilçelerinde çıkan tarla, kırsal yerleşim ve orman yangınları, bölgede yangınlarla mücadeleye dair ciddi bir hazırlık ve koordinasyon eksikliği olduğunu gözler önüne sermiştir. 2024 yılı Haziran ayında Diyarbakır'ın Çınar (Xana Axpar) ilçesi ile Mardin'in Mazıdağı (Şemrex) ilçesi arasında yayılan yangın, 15 yurttaşın yaşamını * yitirmesi, 78 kişinin yaralanması ve yüzlerce dönüm ekili arazi, hayvan ve ormanlık alanın tahrip olmasıyla sonuçlanmış; felaketin DEDAŞ'a ait bakım yapılmamış elektrik hatlarından kaynaklandığı Elektrik Mühendisleri Odası ve bilirkişi raporlarıyla ortaya konmuştur. Ayfıca, halkın ve yerel yönetimlerin tüm çağrılarına rağmen bölgeye gece görüşlü hava araçları gönderilmemesi, müdahalenin gecikmesine ve can kayıplarına yol açmıştır.
16 Haziran 2025 tarihinde Diyarbakır'ın Dicle ilçesi Kırkpınar köyü, Küpetaş mezrası ve Yeşiltepe Mahallesi civarında çıkan yangın halkın yoğun çabası ve kısıtlı olanaklarla söndürülmüş, 17 Haziran 2025 tarihinde ise Ergani ilçesinde çıkan yangında 40 dönümlük buğday tarlası kül olmuştur. Yaz aylarında artan sıcaklıklar, kuraklık, ihmaller ve enerji altyapısındaki sorunlar nedeniyle kırsalda çıkan yangınlar halkın yaşamını, geçim kaynağını ve doğal çevreyi tehdit etmektedir. Her yıl benzer felaketlerin yaşanması, önleyici tedbirlerin alınmadığını ve müdahale kapasitesinin yeterince geliştirilmediğini göstermektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır ve çevresindeki illerde 2023, 2024 ve 2025 yıllarında çıkan kırsal ve tarımsal yangın sayısı kaçtır? Bu yangınlarda yanan tarım alanı, ormanlık alan ve hayvan sayısı nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı envanterinde yangınlara gece görüşlü hava araçlarıyla müdahale edebilecek kaç helikopter ve uçak bulunmaktadır? Bu araçlar 2023-2025 yıllarında Diyarbakır ve çevresindeki yangınlarda kullanılmış mıdır?
Yaz aylarında Diyarbakır, Mardin, Batman, Şırnak gibi sıcak ve yangına açık illerde yangınlara hızlı müdahale için oluşturulan özel ekipler, araçlar ve istasyonlar var mıdır? Varsa sayıları, görev yerleri ve donanımları nelerdir?
16 Haziran 2025 tarihinde Dicle, 17 Haziran 2025 tarihinde Ergani ilçelerinde çıkan yangınlara dair Bakanlığınıza ulaşan resmi ihbar ve müdahale raporlarının içeriği nedir? Müdahale süresi ve şekli yeterli bulunmuş mudur?
. Tarım alanları ve ormanlık bölgelerde yangınlara karşı alınan önleyici tedbirler nelerdir? Özellikle elektrik hatlarının geçtiği bölgelerde, DEDAŞ gibi şirketlerin denetimi nasıl sağlanmaktadır?
. Bölgedeki yerel yönetimlerin, köy muhtarlarının ve yurttaşların yangınlara karşı eğitilmesine, erken uyarı sistemlerinin kurulmasına dair Bakanlığınızın yürüttüğü bir program var mıdır?
. Diyarbakır ve çevresinde çıkan yangınların bölgesel eşitsizlik ve ihmal nedeniyle yeterli müdahaleye maruz kalmadığı yönündeki kamuoyu tepkilerine karşı Bakanlığınız ne gibi tedbirler almayı planlamaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.
184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, İ yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.150 orman muhafaza memuru ve 135.334 gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Diyarbakır ilinde, 2023 yılında 96 adet kırsal alan yangınında 305 hektar, 2024 yılında 80 adet kırsal alan yangınında 377 hektar ve 2025 yılında 32 adet kırsal alan yangınında 93 hektar ormanlık alan zarar görmüştür.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında gece görüş sistemine sahip 5 adet yangın söndürme helikopteri görev yapmaktadır.
Diyarbakır, Mardin, Batman ve Şırnak illeri, Şanlıurfa Orman Bölge Müdürlüğü görev ve yetki sahasında yer almaktadır. Şanlıurfa Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde, 26 müdahale ekibi ve toplam 251 adet yangın işçisi bulunmaktadır. 41 ilk müdahale aracı, 18 arazöz, 1 dozer, 4 ekskavatör, 3 greyder, 1 treyler ve 4 su tankeri ile yangınlara müdahale edilmekte olup yangının büyümesi durumunda derhal çevre bölge müdürlüklerinden ekip ve araç takviyesi yapılmaktadır.
16.06. 2025 tarihinde Diyarbakır ili Dicle ilçesinde çıkan orman yangınında 16 hektar orman alanı, Hani ilçesinde ise 1,5 hektar orman alanı zarar görmüştür. 17.06.2025 tarihinde Ergani ilçesinde çıkan yangında herhangi bir orman alanı ve ağaç zararı olmamıştır. 17.06.2025 tarihinde Kulp ilçesinde çıkan orman yangınında ise 3,6 hektar orman alanı zarar görmüştür.
Enerji iletim şirketleri her yıl sezon öncesinde sözleşme gereği enerji hatlarının alt bakımını yapmakla sorumludur. Gecikme olduğunda şirketler uyarılarak sezon öncesi tüm bakımlar yaptırılmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. se Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
" 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.
"e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e OOrmanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir.
" Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu Strateji Geliştirme Başkanlığı günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
Anayasa'ınızın 169*uncu maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan