Anayasa Mahkemesinin bazı kararlarına ilk derece mahkemelerince uyulmamasına ilişkin
Kaynak göster
Hasan Öztürk (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/29952 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 13 Ekim 2025).
Hasan Öztürk (CHP, Bursa). “Anayasa Mahkemesinin bazı kararlarına ilk derece mahkemelerince uyulmamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29952, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29952-anayasa-mahkemesinin-bazi-kararlarina-ilk-derece-mahkemelerince-uyulmamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c0abfd8b-d4d2-4f54-b1e7-0197bfa93711
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 108 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü"nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca yaZ lı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Hasan ÖZTÜRK Bursa Milletvekili
Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından verilen hak ihlali kararları, Anayasa'nın 153*üncü maddesi uyarınca yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayıcı niteliktedir. Ancak son yıllarda özellikle bazı yerel ve ağır ceza mahkemelerinin AYM kararlarını tanımadığı, hatta uygulamayı açıkça reddettiği örnekler kamuoyuna yansımıştır. Bu durum, hukuk devletinin temel direklerinden biri olan yargı kararlarına uyulması ilkesini zedelemekte, anayasal düzeni tartışmalı hale getirmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Son beş yılda Anayasa Mahkemesi tarafından verilen ve hak ihlali tespit edilen karar sayısı kaçtır?
Bu kararların kaçı ilgili mahkemeler tarafından uygulanmamış ya da "uygulanamaz" şeklinde değerlendirilmiştir?
AYM kararlarını uygulamayan yerel mahkemeler hakkında Hâkimler ve Savcılar
Kurulu tarafından herhangi bir işlem başlatılmış mıdır?
AYM kararlarının bağlayıcılığına rağmen bazı mahkemelerin bu kararları tanımamasına dair Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
AYM kararlarının uygulanmasını denetleyen, izleyen veya raporlayan bir birim
Bakanlığınız bünyesinde mevcut mudur?
Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmaması halinde ortaya çıkacak hak kayıplarını gidermek üzere Bakanlığınızın vatandaşlara sağladığı bir hukuki destek mekanizması bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1659696 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Bursa Milletvekili Hasan Öztürk tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29952 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden /NSNKIC - ygIcywp - FROTaNf - K7PSİY- ileerişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1171-4149/5806 Konu : Yazılı soru önergesi 13 49, 2025
Sayın Hasan ÖZTÜRK Bursa Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29952 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
U- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, yıllar itibarıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
NI- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen 16/07/2025 tarihli cevapta, Kurul Genel Sekreterliği Hâkim ve Savcı Şikâyet Bürosu kayıtlarının tetkikinde, soru önergesine belirtilen konuya ilişkin herhangi bir istatistiki veri bulunmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 18fkBFU - HbOF&cM - 648tf9T - Z0jJa0- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan