Bitlis'in kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/29971 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 179 gün sonra, 23 Aralık 2025).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Bitlis'in kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29971, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29971-bitlis-in-kanalizasyon-altyapisi-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/870ea49a-e68d-4807-9067-0197c0e2b25b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 179 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Bitlis il merkezinde tamamlandığı bildirilen Dereüstü Islah Projesi'ne rağmgl, kanalizasyon altyapısının hâlen kurulmamış olması ve şehir merkezinden geçen dereye doğrudan kanalizasyon akıtılması, yalnızca çevre felaketi değil, halk sağlığını da tehdit eden ciddi bir kamu zararıdır. Yaz aylarında ortaya çıkan ağır koku, sivrisinek artışı ve yayılabilecek salgın hastalık riski, açık ve yakın tehlike haline gelmiştir.
Bu ihmaller, başta Anayasa'nın 56. maddesi "Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir", 2872 sayılı Çevre Kanunu ve kamu idarelerine yüklenen denetim ve müdahale sorumluluklarıyla açıkça çelişmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bitlis merkezde tamamlandığı duyurulan Dereüstü Islah Projesi'nin kapsamı nedir? Bu proje kanalizasyon altyapısını neden içermemektedir?
Bitlis şehir merkezinden geçen dereye doğrudan kanalizasyon akıtıldığı doğru mudur? Bu durum ne zamandır devam etmektedir?
Bitlis ilinde hâlen faal bir atık su arıtma tesisi var mıdır? Yoksa, neden bugüne kadar yapılmamıştır?
Bakanlığınız bu alanda gerekli denetimleri yapmış mıdır? Denetim raporları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
Bu çevre ve halk sağlığı sorununa ilişkin olarak Bakanlığınızın ivedi eylem planı var mıdır?
Bitlis halkının sağlığını ve çevresini tehdit eden bu ciddi tablo karşısında
Bakanlık ne zaman harekete geçecektir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Bitlis merkezde tamamlandığı duyurulan Dereüstü Islah Projesi'nin kapsamı nedir? Bu proje kanalizasyon altyapısını neden içermemektedir?
2. Bitlis şehir merkezinden geçen dereye doğrudan kanalizasyon akıtıldığı doğru mudur? Bu durum ne zamandır devam etmektedir?
3. Bitlis ilinde hâlen faal bir atık su arıtma tesisi var mıdır? Yoksa, neden bugüne kadar yapılmamıştır?
4. Bakanlığınız bu alanda gerekli denetimleri yapmış mıdır? Denetim raporları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?
5. Bu çevre ve halk sağlığı sorununa ilişkin olarak Bakanlığınızın ivedi eylem planı var mıdır?
6. Bitlis halkının sağlığını ve çevresini tehdit eden bu ciddi tablo karşısında Bakanlık ne zaman harekete geçecektir?
CEVAP
Dere Üstü Islah Projesinin amacı dere üstünde bulunan yapılar deprem yönetmeliğine göre riskli ve sel afetine karşı tehlike arz eden yapılar olması sebebiyle, yapıların yıkılarak dere üstünün açılması ve çevre düzenlemesi ile proje sınırları içerisinde bulunan altyapı hatlarının yenilenmesi işidir. Dere Islah Projesi Hersan, Şemsi Bitlis, İnönü, Taş ve Gazibey mahallelerinin bir kısmını içermektedir.
Diğer taraftan, Bitlis Belediye Başkanlığından alınan bilgiye göre;
Bitlis Merkez İlçenin kanalizasyon atıksuyunun arıtılmasına yönelik arıtma tesisi yapımı için Bitlis Belediyesinin İller Bankasına başvurusu bulunmakta ve İller Bankası tarafından projelendirme aşamasındadır. Söz konusu Atıksu Arıtma Tesisine yönelik projenin uygulanabilmesi için uygun bir araziye ihtiyaç duyulmaktadır. Bitlis coğrafyasının dik ve engebeli olması sebebiyle uygun arazinin bulunması zor bir durumdur. İller Bankası ile yapılmış olan istişareler neticesinde ? adet bölgenin AAT projesine uygun olduğu anlaşılmıştır. Bu bölgelerden biri DSİ tarafından yapılması planlanan HES projesi ile çakışmaktadır. İkinci arazi ise merkeze uzak olduğundan ana kollektör hattının arıtma tesisine ulaştırılması coğrafi zorluk teşkil etmekte ve aşırı maliyetlere sebep olmaktadır. Bu nedenle her iki arazi değerlendirilmeye devam etmektedir.