Ülke genelinde faaliyet gösteren zincir market sayısına ilişkin
Kaynak göster
Hasan Öztürk (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30077 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 10 Eylül 2025).
Hasan Öztürk (CHP, Bursa). “Ülke genelinde faaliyet gösteren zincir market sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30077, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30077-ulke-genelinde-faaliyet-gosteren-zincir-market-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6aad9599-83dc-4569-b870-0197c4d0a473
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye'de son yıllarda hızla yaygınlaşan zincir marketler, küçük esnafın ekonomik varlığını tehdit eder hale gelmiş, fiyat belirleme gücünü büyük ölçüde ellerine alarak piyasa üzerinde tekelleşme riski yaratmıştır. Pek çok kentte yerel işletmeler kapanırken, mahalle aralarına kadar yayılan zincir mağazaların ürün fiyat politikaları ve stok yönetimleri kamuoyunda sık sık tartışma konusu olmaktadır. Bu tablo, piyasa dengesinin korunması ve tüketici lehine rekabetin sağlanması açısından ciddi bir denetim ihtiyacını gündeme getirmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Türkiye genelinde faaliyet gösteren zincir market sayısı kaçtır? Bu marketlerin kaçı yerli, kaçı yabancı sermaye desteklidir? i
Son 10 yılda kapanan küçük esnaf veya bakkal sayısı yıllara göre nedir?
Zincir marketlerin aynı bölgede yoğunlaşmasının rekabeti bozduğu gerekçesiyle Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır?
4, Bu marketlere yönelik son 5 yılda uygulanan denetim sayısı ve kesilen toplam idari para cezası tutarı nedir?
Zincir marketlerin raf/kampanya düzenlemelerinin küçük üreticileri dışladığı yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?
Rekabetin korunması amacıyla zincir marketlerin şehir içi ve kırsal bölgelerde yayılımına ilişkin sınırlayıcı bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 09.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.11659696 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bursa Milletvekili Sayın Hasan ÖZTÜRK tarafından verilen 7/30077 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Telefon No: 03124491331 Faks No: 0312449 13 41 GÜLAY ÖZCAN Erir iy ni İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491331 t ga Vga TİCARET BAKANLIĞI
Bursa Milletvekili Sayın Hasan ÖZTÜRK'e Ait 7/30077 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 6) 81 ilde ticaret il müdürlüklerimiz tarafindan; üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler günlük ve aralıksız olarak denetlenmektedir. 2020-2025 yılları arasında, yurt genelinde zincir marketlerde satışa sunulan yaklaşık 1 milyon ürünün denetimi gerçekleştirilmiştir. Denetimler sonucunda tespit edilen aykırılıkların Haksız F iyat Değerlendirme Kurulu toplantılarında görüşülmesi neticesinde, fahiş fiyat artışı yaptığı değerlendirilen ulusal zincir market işletmelerine bugüne kadar yaklaşık 125 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır.
Diğer taraftan, 6585 sayılı Kanun'un ödeme süresi hükümlerine aykırı davrandığı tespit edilen zincir marketlere bugüne kadar yaklaşık 225,55 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır. Bu itibarla, 6585 sayılı Kanun kapsamında zincir marketlere bugüne kadar yaklaşık 350,5 milyon TL idari para cezası uygulanmıştır.
Öte yandan, tüketicilerimizin ekonomik çıkarlarının korunması ve doğru bilgilendirilmesinin temini amacıyla, zincir marketlerle ilgili olarak; 650? sayılı Kanun'un "Ticari reklam" başlıklı 61?inci maddesi ve ilgili yönetmelik hükümleri kapsamında, son 5 yıl içerisinde toplam 255 adet inceleme gerçekleştirilmiş ve toplam 9.606.109 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Yine aynı Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54*üncü maddesi ve diğer ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde, 2020 yılından itibaren Bakanlığımız taşra teşkilatlarınca toplam 675.857 adet denetim gerçekleştirilerek tespit edilen mevzuata aykırı uygulamalardan dolayı 960.119.143,20 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Bununla birlikte, hızlı tüketim malları (HTM) perakende sektöründe faaliyet gösteren zincir marketler Rekabet Kurumu (Kurum) tarafından gerek sektör raporları gerekse teşebbüsler nezdinde yürütülen soruşturmalar kapsamında yakından takip edilmektedir. 30.03.2023 tarihli HTM Sektör Raporu'nda perakendecilerin artan alıcı gücüne yönelik detaylı analizler ve öneriler yer almaktadır. Bu çerçevede 14.12.2023 tarihinde yayımlanan Perakende Ticarette Uygulanacak İlke ve Kurallar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'te Kurumca haksız ticari uygulamalar olarak nitelendirilmesi gerektiği değerlendirilen uygulamalara yer verilmiştir.
Ayrıca, Kurum tarafından aralarında zincir marketlerin de yer aldığı, konusu "zincir marketler ve tedarikçileri" olarak genelleştirilebilecek soruşturmalar yürütülmektedir. Rekabet Kurulu (Kurul)'nun 28.10.2021 tarihli ve 21-53/747-360 sayılı kararı ile neticelendirilmiş olan bir soruşturmada, aralarında zincir marketlerin de bulunduğu altı teşebbüse toplamda yaklaşık 2,7 milyar Türk lirası idari para cezası verilmiştir. Son beş yıl içinde Kurum tarafından bahse konu sektöre yönelik dokuz ayrı yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Zincir marketlere yönelik hâlihazırda yürütülen iki ayrı ön araştırma Kurulca karara bağlanmış ve bazı zincir marketler hakkında 4054 sayılı Kanun'u ihlal edilip edilmediğinin tespitine yönelik soruşturma açılmasına karar verilmiştir.