Mavi Vatan vizyonu kapsamında yürütülen çalışmalara ve Denizcilik Bakanlığı kurulması talebine ilişkin
Kaynak göster
Özgür Erdem İncesu (CHP), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/30079 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 10 Eylül 2025).
Özgür Erdem İncesu (CHP, Ardahan). “Mavi Vatan vizyonu kapsamında yürütülen çalışmalara ve Denizcilik Bakanlığı kurulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30079, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30079-mavi-vatan-vizyonu-kapsaminda-yurutulen-calismalara-ve-denizcilik-bakanligi-kurulmasi-tale (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f9a2315-b1a9-466f-88d8-0197ac4eb797
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasanın 98'nci ve TBMM iç tüzüğünün 96. Ve 99.
Maddeleri uyarınca T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak arz ederim. 18.06.2025 p
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
ÖZgüf Erdem İNCESU Ardahan Milletvekili
Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili olmasının yanı sıra Karadeniz, Ege Denizi ve Akdeniz'deki deniz yetki alanlarıyla önemli bir deniz ülkesi konumundadır. "Mavi Vatan" doktrini çerçevesinde, denizlerimizdeki egemenlik haklarımızın korunması, deniz ticareti, enerji kaynaklarına erişim, balıkçılık, deniz güvenliği ve uluslararası deniz hukukuna uygunluk gibi konular, ulusal güvenlik ve ekonomik bağımsızlık açısından stratejik bir öncelik haline gelmiştir.
Ancak, Türkiye'nin denizcilik faaliyetleri halen farklı kurumlara dağılmış bir yapı içinde yürütülmekte, bu durum hem strateji geliştirme hem de uygulama açısından zafiyetlere neden olabilmektedir. Mavi Vatan'ın güvence altına alınması ve bu alandaki potansiyelin tam anlamıyla değerlendirilmesi için güçlü, bütüncül ve kurumsal bir yapılanmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda:
I. Türkiye'nin "Mavi Vatan" vizyonunu tam anlamıyla hayata geçirebilmesi için, denizcilik faaliyetlerini tek çatı altında toplayacak müstakil bir Denizcilik Bakanlığı kurulması yönünde bir çalışmanız veya gündeminiz bulunmakta mıdır?
SORULAR
Deniz güvenliği, deniz yetki alanlarımızın korunması, deniz ticaret yollarının denetimi ve deniz tabanındaki doğal kaynakların etkin kullanımı konularında kurumlar arası koordinasyon eksikliklerini gidermek için hangi adımlar atılmaktadır?
Mavi Vatan kapsamında son 5 yıl içerisinde atılan somut adımlar ve elde edilen kazanımlar nelerdir?
Küresel deniz gücüne sahip ülkelerde olduğu gibi, Türkiye'de de denizcilik alanına stratejik bir yön verme kapasitesine sahip bir bakanlık modeline geçilmesi, uluslararası rekabet gücümüzü artırmaz mı?
Türkiye'nin denizlerdeki savunma ve ticari kapasitesini artırmak için önümüzdeki dönemde uygulanması planlanan yeni projeler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Ülkemiz sahip olduğu jeopolitik konum ile Avrupa, Asya ve Afrika kıtalarını birbirine bağlayan stratejik bir geçiş noktasındadır. Bu avantajlı konumun gerçek bir güce ve uluslararası rekabet üstünlüğüne dönüştürülebilmesi, denizcilik alanında stratejik, kapsamlı, etkin ve sürdürülebilir politikaların üretilmesi, uygulanması ve bunların kurumsal bir yapıda yönetilmesi Bakanlığımızca gerçekleştirilmektedir.
Bu kapsamda, denizcilik iş ve hizmetlerine yönelik faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar arasında müşterek konularda; eş güdüm tesis etmek, ulusal denizcilik politikasına uygun olarak deniz kirliliği, seyir emniyeti, denizde güvenlik, can ve mal emniyeti, deniz turizmi gibi alanlarda yürütülen çalışmalarda koordinasyonu sağlamak amacıyla Denizcilik Koordinasyon Komisyonu (DKK) kurulmuştur. Böylece, sektördeki uluslararası gelişmeler o ulusal uygulamalara yansıtılmış ve bütüncül bir yaklaşım oluşturulması amaçlanmıştır.
Coğrafi konumumuz, Türk Boğazları gibi hayati geçiş noktalarımız ve giderek güçlenen lojistik altyapımızla ülkemiz; küresel deniz ticaretinde güvenilir bir merkez olarak konumlanmaktadır. 2024 yılı dış ticaret hacmimiz 600 milyar doları aşarken, bugün ülkemizde denizyolu ile yapılan dış ticaret tonaj bazında 986,1, parasal değer bazında ise "655,1 oranına ulaşmıştır.
2024 yılı itibarıyla Türk sahipli deniz ticaret filomuz 2.154 gemi ve 52,9 milyon DWT kapasitesiyle tonaj bazında dünya sıralamasında 11'inci sıraya yükselmiştir. Şu an itibarıyla uluslararası sefere açık 193 limanımız bulunmaktadır. 2024 yılında limanlarımızda yaklaşık 531,7 milyon ton yük ve 13,5 milyon TEU konteyner elleçlenmiştir. Ambarlı, Kocaeli, Mersin ve Tekirdağ limanlarımız dünyanın en yoğun ilk 100 konteyner limanı arasında yerini almıştır.
Türkiye gemi inşa sanayisinde 2023 ve 2024 yıllarında rekorlara imza atmış olup bu kapsamda 2023 yılında 1,94 Milyar Dolar ve 2024 yılında ise 1,91 Milyar Dolar gemi ve yat ihracatı gerçekleştirilmiştir. Türk tersaneleri; aynı anda 34 askeri gemi inşa ederek bu kapsamda dünyada söz sahibi ülkeler arasında yer almaktadır. Ayrıca ülkemiz tersanelerinde bugüne kadar yeşil gemi niteliğinde 58 adet geminin inşası tamamlanarak sahiplerine teslim edilmiştir. Hali hazırda 46 adet çevreci özellikli geminin de (yeşil gemi) inşalarına devam edilmektedir. Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün kurtarma römorkör filosu da son 5 yılda "0100 büyümüş ve önümüzdeki 2 yılda 9050 daha büyüyecektir.
Ayrıca, Mavi vatanımızdaki hak ve menfaatlerimizin korunması, ulusal ve uluslararası sorumlulukların zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi ve kıyılarımızda seyir emniyeti ve deniz güvenliğinin artırılması amacıyla; Otomatik Tanımlama Sistemi (OTS) ile Türk Boğazları Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi (GTHS) projeleri hayata geçirilmiştir.
Doğu Akdeniz'deki gelişmeleri ve bölgesel hassasiyetleri göz önüne alarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) çevre denizleri ile KKTC ve ülkemiz arasındaki deniz alanındaki tüm deniz trafiğinin izlenebilmesi amaçlarıyla Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri (GTA) Sistemi Projesi'nin 2026 yılında tamamlanması planlanmaktadır.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlığımızca Mavi Ekonomi ve Deniz Saha Planlaması Projesi 01.04.2025 tarihinde tamamlanmış ve Deniz Mekansal Planlama Haritası; Dışişleri Bakanlığı ile koordineli bir şekilde yayımlanmıştır.
Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi (AAKKM) tarafından COSPAS-SARSAT Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi ile 5 ülkeye hizmet verilmektedir. Söz konusu sistem ile hizmet verilen Türk Arama Kurtarma Hizmet sahası da Mavi Vatan kapsamı doğrultusunda Akdeniz'de genişlemiştir.
Diğer taraftan, denizlerdeki ticari kapasitemizin artırılmasına yönelik proje çalışmalarımızda devam etmektedir. Ülkemiz; Paris Memorandumu (Paris MoU) Bayrak Devleti performans listelerinde; 2008 yılından itibaren Beyaz Listede yer almaktadır. Bu sayede, gemilerimiz daha az denetime tabi tutulmakta, bekleme masrafları azalmakta, daha kolay yük bularak ticari kazanç elde etmektedirler.
Ayrıca ülkemiz, "Gemiadamlarının Eğitim Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme (STCW)" kapsamında uluslararası standartlarda eğitim sağlamaktadır. 38 ülke ile imzaladığımız STCW denizcilik anlaşmaları ile uluslararası iş birliği kapsamında denizcilik sektöründe Türkiye'nin konumu pekişmiş ve ülkemiz 141 bin aktif, 280 bin kayıtlı gemi insanı ile küresel deniz gücünün aranan güçlerinden biri haline gelmiştir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan