Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunan bazı mahkumların eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 1 Temmuz 2025 tarihinde 7/30105 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 106 gün sonra, 15 Ekim 2025).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumunda bulunan bazı mahkumların eğitim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30105, 1 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30105-diyarbakir-acik-ceza-infaz-kurumunda-bulunan-bazi-mahkumlarin-egitim-hakkinin-ihlal-edildi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f7c4d0e2-805c-4702-8174-0197cafe461f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 106 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Toys iTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ LKLARIN EŞİTLİK VE DEOKR i GRUP ZAŞKANLIĞI
" Tarih 002025 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü bulunan bazı mahpuslar, Dicle Üniversitesi"nde örgün öğretim kapsamında öğrenimlerine devam etmektedir. Ancak Kurum Eğitim Birimi tarafından yapılan son değerlendirmeler neticesinde, aralarında Adnan Sülüntay, Mahmut Karakoç, Süleyman Ülgen, Cihan Görmez, Mesut Yalçınkaya, Şerif Aydın, Çağıl Şimşek, Erdal Ateş, Nihat Polat, Osman Sayar, Hakan Tutkal, Nevzat Deyar ve Muhammed Güler'in de bulunduğu bir grup hükümlünün herhangi bir derse, sınava veya ders dışı etkinliğe katılmadığı gerekçesiyle "çalışma istekleri olmadığı" kanaatine varılmıştır. Bu kanaat doğrultusunda adı geçen hükümlüler kurumun sağlık koruma servisine sevk edilerek çalıştırılmak istenmiş; ret beyanında bulunanlara ise Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 47. maddesi uyarınca disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Elde edilen resmi belgeye göre; bu hükümlüler hakkında herhangi bir bireysel savunma ya da mazeret araştırması yapılmaksızın, eğitim hakkına dair anayasal güvence hiçe sayılarak keyfi bir işlem tesis edilmiş ve cezai süreç başlatılmıştır. Bu uygulama yalnızca temel hakların ihlali değil, aynı zamanda ceza infaz sisteminin eğitime erişim hakkı karşısındaki keyfi ve cezalandırıcı tutumunu da gözler önüne sermektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda kalan ve Dicle Üniversitesi'ne örgün öğretim kapsamında kayıtlı olan kaç hükümlü bulunmaktadır? Bu hükümlülerden kaçı aktif olarak derslere katılım sağlamaktadır?
23 Haziran 2025 tarihli tutanak doğrultusunda disiplin soruşturması başlatıldığı belirtilen hükümlü sayısı kaçtır? Bu kişiler hakkında alınan kararlar nelerdir?
. Eğitim hakkına erişim noktasında yaşanan bu tür sorunlar için kurumlar arası (üniversite — cezaevi) eşgüdüm nasıl sağlanmaktadır? Derslere katılımın sağlanamadığı iddiası karşısında hükümlülerin beyanı neden dikkate alınmamıştır?
. Eğitim hakkı anayasal bir hak olmasına rağmen, yalnızca derse katılmadığı öne sürülen hükümlülerin çalışmaya sevk edilmesi ve çalışmayı reddettikleri için disiplin soruşturması başlatılması hukuka uygun mudur?
. Disiplin soruşturması başlatılan hükümlülerin, üniversiteye kayıtlı oldukları süre boyunca devam ettikleri dersler, sınavlar ve akademik takvimle ilgili olarak herhangi bir soruşturma veya mazeret savunması talep edilmiş midir?
. Hükümlülerin üniversite eğitimlerine devam edebilmesi için Bakanlığınızın önümüzdeki süreçte almayı planladığı herhangi bir kolaylaştırıcı önlem ya da düzenleme mevcut mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1660398 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30105 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden NEhSfNA - XY2eR3c - JİJPYEM$ - gS39G0- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1190-4877/6775 Konu : Yazılı soru önergesi 15/10/2025
Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30105 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, "Öğretimden yararlanma" kenar başlıklı 76. maddesinin birinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin tüm öğretim türlerinden, diğer ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin ise kurum içinde verilebilen yaygın, dışarıdan ve açık öğretim programlarından yararlanmalarını sağlanacağı; ikinci fıkrasında, kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin, kurum içinde açılan örgün öğretim programlarına kurum disiplin, düzen ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde, kurumsal kapasite ve imkânların uygunluğu ölçüsünde devam edebileceği ve yaş, eğitim düzeyi, engellilik durumu, sosyal ve ekonomik durum ile benzeri ölçütlere göre ihtiyacı olan hükümlülere öncelik verileceği; üçüncü fıkrasında, kayıtlı olduğu eğitim kurumlarının ilgili mevzuatına göre gerekli şartları taşıyan ve kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin sınavlarının, kişi ve kurum güvenliği ile kurum disiplin ve düzeninin bozulmasını önleyici tedbirler alınarak aşağıda belirtilen usule göre ceza infaz kurumu içinde yapılacağı, buna göre hükümlülerin kayıtlı oldukları ortaöğretim, ön lisans, lisans ve benzeri öğretim programları kapsamındaki sınavlar ile mesleki yeterlilik gibi yazılı veya sözlü sınavlarının, ilgili kurum ile koordinasyon sağlanarak öncelikle çevrim içi, bunun mümkün olmaması halinde ise ilgili eğitim kurumu görevlisinin gözetiminde yüz yüze yapılacağı ve hükümlülerin merkezi sınavlar ile açık öğretim kurumları sınavlarına, sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumlarında katılacağı; dördüncü fıkrasında, kurum ve kuruluşlar ile üniversitelerin, sınavlara ilişkin olarak üçüncü fıkrada belirtilen konularda gerekli düzenlemeleri yapmak ve tedbirleri almakla yükümlü oldukları; beşinci fıkrasında, açık ceza infaz kurumları ile çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerin öğretimden yararlanması veya sınavlara katılmasının, hükümlünün; başarısız olması, devamsızlık göstermesi, eğitim ve sınav alanlarında bu Kanunda yazılı disiplin cezasını gerektiren eylemlerden birini gerçekleştirmesi veya öğretim programının ceza infaz kurumunun işleyişine yer ve zaman itibarıyla uygun olmaması halleri dışında engellenemeyeceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
U- Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklular, kurum içerisinde sağlanan imkânlar çerçevesinde yaygın eğitim, dışarıdan (ekstern) ve açık öğretim programlarından yararlanabilmektedir. Bu kapsamda, tutukluların öğrenim süreçlerinin kesintiye uğramaması amacıyla gerekli tüm çalışmalar titizlikle yürütülmektedir. Uzaktan eğitim ve açık öğretim fakültelerinde öğrenciliği bulunan tutukluların sınavları ise, ilgili yükseköğretim kurumları
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 1TWoycjJ - grsci2V - 232WV7X - YIBRvO— ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü tarafından, öğrencinin bulunduğu ceza infaz kurumunda gerçekleştirilmektedir.
5275 sayılı Kanunun "Öğretimden yararlanma" başlıklı 76. maddesi uyarınca, tutukluların sınavlarının çevrimiçi veya ceza infaz kurumlarında yüz yüze yapılabilmesine yönelik resmi yazışmalar ilgili kurumlarla yapılmaktadır. Üniversitelerden gelen cevabi yazılar, ilgili yükseköğretim kurumlarının kendi yetki ve sorumluluğunda olup ceza infaz kurumlarında sınav uygulama sürecine ilişkin gerekli tüm işlemler bu yazılara istinaden ivedilikle yerine getirilmektedir.
Açık ve uzaktan eğitim fakültelerinde öğrenciliği bulunan hükümlü ve tutukluların sınavları, okulları tarafından sınav merkezi olarak belirlenen ceza infaz kurumunda gerçekleştirilmektedir.
Ayrıca, ceza infaz kurumlarında barındırılan çocuk hükümlü ve tutukluların eğitimlerine kesintisiz devam edebilmeleri amacıyla gerekli tüm tedbirler alınmakta ve ilgili eğitim faaliyetleri titizlikle yürütülmektedir.
Tutukluların eğitimlerine devam edebilmelerini teminen; yakınları veya avukatları aracılığıyla getirilen ya da kargo yoluyla gönderilen ders kitapları ve ders notları, yalnızca fiziki kontrollerden geçirilmekte, içerik yönünden herhangi bir denetime tabi tutulmadan ve gecikmeksizin ilgililere teslim edilmektedir.
Öte yandan, kitap veya ders notu temin edemeyen ya da ilave kaynaklara ihtiyaç duyan tüm tutuklular, talepleri halinde ceza infaz kurumları kütüphanelerinden yararlanabilmekte; ayrıca Bakanlığımız ile Kültür ve Turizm Bakanlığı arasında imzalanan İş Birliği Protokolü kapsamında il ve ilçe halk kütüphanelerinde de istedikleri yayınlara erişim sağlayabilmektedir.
1. 5275 sayılı Kanunun 37. maddesinin birinci fıkrasında, kurumda, düzenli bir yaşamın sürdürülmesi, güvenliğin ve disiplinin sağlanması bakımından kanun, yönetmelikler ile idarenin uyulmasını emrettiği veya gerekli kıldığı davranış ve tutumlar, kusurlu olarak ihlâl edildiğinde, hükümlüler hakkında eylemlerinin niteliği ile ağırlık derecesine göre Kanunda belirtilen disiplin cezalarının uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
Kanunun 38. maddesinde hükümlü ve tutukluların belirtilen kurallara uymamaları hâlinde uygulanabilecek disiplin cezalarına yer verilmiş olup, 39 ilâ 44. maddelerinde disiplin cezalarının niteliği, uygulanma usulleri ile bu cezaları gerektiren eylemler, 47 ve 48. maddelerinde ise disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı halinde belirlenecek disiplin cezaları ile disiplin cezalarının soruşturulması, infaz edilmesi ve kaldırılması usulleri düzenlenmiştir.
Ayrıca hükümlü ve tutukluların kurum idaresinin kendileriyle ilgili her türlü disiplin işlemine karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı ise ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz hakkı bulunduğu malumlarıdır. Bu şekilde bağımsız yargı denetiminden geçerek kesinleşen disiplin cezası kararları infaz edilmekte olup bu kararların uygulanmasında herhangi bir keyfilik söz konusu değildir.
IV- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 21/07/2025 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlülerin Diyarbakır Açık Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldıkları, adı geçenler hakkında başlatılan idari soruşturmanın sonuçlandığı, herhangi bir hükümlüye disiplin cezası verilmediği, söz konusu soruşturma kapsamında hükümlülerin
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden 1TWoyc3J - grsci2V - 232WV7X - Yİ BRvO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü herhangi bir mağduriyet yaşamadığı, Kurumda barındırılmakta olup eğitim öğretim hayatına devam eden hükümlülerin herhangi bir iş kolunda çalıştırılmadıkları,
B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 1TWoyc J - grsci2V - 23727WV7X - YİBRvO- ile erişebilirsin
Bir
Yılmaz TUNÇBakan